Kryss og hasar

Sauene

2011-09-06T14:16:00.003+02:00

Mykje har hendt sidan sist. Du verden! Sist blogg var det snakk om 7 sauer så vidt eg hugsar. No sit me med 7 igjen. Det var dårleg avkastning, kunne ein tru. Men slik er det ikkje. Me hadde faktisk 22 smalbeist gåande på Nubbatoppen i sommar. 15 lam fekk me av 6 sauer. Det er meir enn nok, tenkjer eg. Tone, som me òg trudde venta lam, vart me litt i tvil om, for det drog ut langt over terminen, og lite jur var det. Men ein dag hadde ho hatt frå seg eit foster, daudt. Neste dag såg me noko me aldri har opplevd. Ho stilte seg opp og tydeleg ville at ein av trillingane til Signe skulle suga. Han sa ikkje nei takk, for heime hjå dei var dei 3 om beinet(to spenar). Her fekk han to åleine. Ja, men er dette ditt lam, då? Spurde eg Tone. Ho var nok litt i tvil, men valde å svara bekreftande. Ja, det er mitt?! Ho gjekk i lag med Signy og hennar 3 lam då ho fekk frå seg det daude fosteret så det er nok då ho har kobla.. Ho tok seg av Sigurden heile sommaren, og han vart ein stor "dralle". No er dei nok farne begge to.. Det er den triste sida av saka.
Sauene var altså på Nubbatoppen i omlag 3 mnd. Me fekk dei ut der i god tid før fyrsteslåtten. Då tykte me at me gjorde det godt. Det har vore ei plaga at sauene sjølvsagt helst vil både beita og kvila der det er høgaste gras og mest gras. Og sidan me ikkje har skikkeleg nettinggjerde over alt, berre piggtrådar, lurar dei seg under og tykkjest ha tilgang til dei beste grøne engjer! Det i sin tur att, fører til ein god del mýk i siloen. For som regel når sauene har kvilt godt og hjorta opp det dei har hatt i seg, kjenner dei lyst på meir gras. Då kjem dei seg på føtene, sukkar litt, strekkjer seg og slepper med det same or seg ei rua. Ikkje som fjellsmalen, småe parler fint strødde utover. Nei, kleisne gode ruer som føl med graset i ballen eller siloen og vert ein ufysen "surdeig" som gjer at me må kasta ein del fôr. Det likar me ikkje. No , i sommar slapp me det. Sauene var på Nubbatoppen heilt til me var ferdige med andreslåtten. Då opna me for kyrne òg oppi Solbakken og sauene fekk koma heim. Det lika dei godt. Lamma la på seg 10 kilo på to-tre veker.
Solvor og gamlemor(Signe) fekk jurbetennesle medan dei var på Nubbatoppen. Solvor måtte fara. Gamlemor er ikkje så øydelagd i juret, og sidan ho avlar så godt, har me bestemt at ho skal få ein sesong til etter ein del press frå sauakarar som har greie på sau. Eg kjenner berre at eg set pris på henne og har lyst ho skal få leva, men viss ho får 3 vert det nok eit alelam, og det veit eg ikkje om eg har så lyst til. Ho kan få koma til Figgen, og får det heilt sikkert godt der, men eg har i grunnen lyst ho skal få vera heima så lenge ho lever.

2011-03-01T21:56:00.000+01:00

tirsdag 1. mars 2011

Mars og vaor i loftæ

I dag har me gjort ein stor innsats i garasjen. Den må nemleg, på denne tida kvart år, gjerast klar til å hysa sauene, 7 i talet. Det nærmar seg lamming og sauene må klyppast i god tid før det. Då må det vera turt og fint i veret nokre dagar i trekk, slik at ulla er turr når den skal pakkast i sekker.
Utruleg så rotete me får det til i eit slikt rom i løpet av ein vinter. Alt som me ikkje veit heilt om me skal ha eller kor me skal ha det vert sett inn i garasjen sidan der er ledig plass no når sauene er ute. Jau, bilane står der og har sine faste plassar, men det er plass til mykje langs veggane og rundt over alt.
I dag skulle altså skippertaket realiserast og arbeidet gjerast, og skipperen sette i gang. Dette likar eg, tenkte ho. (Kva heiter det når det er kvinneleg skippar? Eg veit ikkje det som er landkrabbe.) Problemet er berre å vita kvar det er lurt å begynna. Men det gav seg liksom sjølv, eg sette i gang i fyrste kråa. Der var det veldig greitt for det meste skulle kastast. Her fekk alle dei ulike sorteringsboksane kvar sitt. Me fekk ein god del til jerninnsamling, mykje plastikk og gamalt elektrisk utstyr. Det tek eg med til Nærbø i morgon. For ikkje å snakka om restavfall, fleire sekker med det, og så ein del trevyrke som skal opp i marka og verta til jonsokbål. Kosten fekk fart på seg så gamalt lauv, rusk og rask måtte fram or krokar og krær og ut i ljoset. Der vart det samla i ein sekk. Som du sikkert ser føre deg vart garasjen eit ryddig og fint syn før ryddarane kunne setja seg til middagsbordet, glade og nøgde med arbeidet som var gjort. No skal berre grindane på plass så er alt klart for "ulldamene". Håpar å få klyppa i neste veke.
Signy er fyrst ut, ho skal lemba 1. april. Så går det slag i slag, og på to veker skal det heile vera over. Det vert spanande. Dei vordande ser rimeleg spreke og gode ut. Dei haltar på ein fot av og til fleire av dei, men det ser ut som det går rimeleg fort over. Kanskje dei berre har lege litt forkjært!
Kyrne har, akkurat i dag, starta på nytt kvoteår. Mange mjølkar skikkeleg godt. Det gjeld også Obama. Ho kalva i fyrste halvdel av januar og vart då mor til Sonja. Obama er oppe i over 30 liter i døgeret no, og det er mykje for ei kvige. Ho har vorte tunn, mista ein del av pelsen, flekkvis, og lagt seg til ein uvane med å stå å gjeivla med tunga ut i munnvikene på begge sider, vekselvis, samstundes som ho lagar ein spesiell lyd. Når eg kjem i floren og høyrer den lyden, veit eg kva som førgår. Ikkje lett å slutta med uvanar, det kjenner me til. Men eg har tru på at det vil hjelpa når beitesesongen tek til. Då får ho sikkert anna å tenkja på.
Primula er òg i gang med å mjølka. Ho skulle eigentleg kalva no i mars, men kasta for ein månad sidan, ein liten kyrkalv. Det var domt. Var litt spennande å sjå om ho kom til å mjølka sidan ho ikkje hadde laga seg skikkeleg då ho kasta. No er ho oppe i godt over 20 liter og då er bonden godt nøgd. I tillegg er ho roleg og grei.
Oddny, venninna til Primula, skal kalva fyrste kalven no om ca. to veker. Me hadde store problem med å få kalv i henne i det heile så ho er godt vaksen no når ho kalvar, kan me seia.(Nesten 3 år).
Kattane har det bra. Bøgvald er jaktmann, som kjent, og no ser det ut som Oliver viser same tendensane. Det gjer ikkje Jonas. Olivia 2 er litt skvetten av seg, altså ikkje lik mor si. Me amlar med henne så godt me kan. Og pratar med henne når me går forbi og ho sit i låvetroppa. Får tru det hjelper.
Så, altså, våren nærmar seg her på Jæren, til gleda for både menneske og dyr. Eg gjer meg til talsmann for alle!

Spørsmål:
1. Kva betyr det å "laga seg"?
2. Kva er det å "amla med"?

Sauene

2011-02-10T19:00:00.002+01:00

Sauene kom heim til husa måndag. Heilt sidan desember har dei vore nøgde med å prøva klara seg på fjorgamalt gras, i periodar under snjoen som me hadde ein del av fram til nyttår. Sidan den tid har me hatt meir vanleg jærsk vinter med regn og slaps og grader rundt null. Greitt nok, men tungt og mørkt til tider. Om sauene òg syns det skal vera usagt, men no kom dei altså heim til husa og gav beskjed på sitt vis om at dei var her. Då ville dei ha mjøl i gjøto og det får dei, lite grann. Dei får ei lita ause mjøl på deling, om morgonane, ikkje om kvelden. Då er det berre silo. Som fortalt i ein tidlegare blogg har me auka frå 6 til 7 sauer. Det er nok eit maksimum på fleire måtar. No når dei skal få mjøl er det så vidt det er plass til alle nasane oppi gjøto. Kroppane er nokså omfangsrike med full ullpels. Det vert betre plass når den kjem av. Det skal skje om ca. ein månad. Me har 5 vaksne sauer og to "lambalembó". Dei heiter Solvor og Signy, og er milde og koselege.
Kva er ei lambalemba?

Snjoen kom so fort!

2010-10-21T13:29:00.002+02:00

Me skriv 21. oktober og ute er det kvitt! Eg likar det ikkje. Og det gjer nok ikkje kvigene heller. Dei grev med føtene så dei finn litt å bita i. Sauene kom heim og klaga på for lite mat. Men då sa eg at når kvigene må klara seg, då må i alle fall de som plar vera ute heile vinteren klara dekan! Trur dei var einige med meg for dei sa i alle fall ikkje meir! Men det var nok kalde bét, og kanskje det isa i sauatennene?!
Apropos sauene. Me skal faktisk auka bestanden frå 6 til 7 vinterfora sauer, og det er ein rimeleg høg prosentauke. No har me Signe, det er gamlemor, og dotter hennar Signy. Så har me Seri og dottera Solvor og systera Serina. Tone er nest eldst og dottera Tonje hadde Tønnes. Han og Torvald er i avl innover i Ryfylke slik Sivert er. Han reiste dit i fjor og får berre lovord for store lam i haust.
I går då bonden og budeia åt føremiddagsmat kom spørsmålet frå den sistnemnde om kor godt bonden likar sauer og kyr (og andre dyr for den del) gradert på ein skala frå 1 til 10!? Me tykte det var eit interssant spørsmål og kosa oss litt med å finna ut av det. Begge kom me ganske høgt opp mot 10 med begge dyreslaga. Kåre ligg rett under 10 på kyr (les: jerseykyr, sjølvsagt!) med sauene hakk i hel. Eg bytte om, slik at sauene kjem høgast. Sjelsorgbiten tel nok endå litt høgare for meg. Sauene er gode på det! Tenk så heldige me er som kvar dag får arbeida med nokon som me likar så godt! Då kan me seia at bøndene har det godt.
Me tok inn 3 småkviger i går. Det var nr. 500 Rosalinn, 499 Ronja og 497 Priskilla. Dei vart bundne på bås og godtok det. Så vart dei klypte og fekk mjøl og silo. Trur både dei og me tykte det var gildt!
Straks det turkar opp ute, skal dei 3 neste av dei yngste inn. Dei store må gå litt til viss berre veret kjem seg. Kan tru Kjøtdrallo er stor og fin! Trur det er bilete av henne på ein tidlegare blogg. No minner ho om kvitebjørnen Kong Valemon når me ser henne ooppi Bakken. Difor har ho fenge nytt namn og heiter Valdemor! Var ikkje det fint?
Ha ein fin dag, kvit ute, men varm inne!

Oppgåve: Kor stor er auken i sauebestanden vår, i prosent?

Haust igjen

2010-10-18T10:41:00.002+02:00

Ser av tidlegare blogg at den brakkliggjinga den vert berre verre og verre.. No er det faktisk 4 månader sidan sist! Så viss nokon blogglesarar no kikkar innom då er dei verkeleg trufaste og står fram som eit lysande døme på å aldri gje opp! Men sommar er sommar, kan skulda på det.. Mykje som skjer og litt att og fram med både folk og fe...
Ser av sist blogg at oversikta over kattebestanden treng ei oppdatering. Ser òg at me hadde planar om å ta vekk nokre av siste kullet til Olivia, men det har ikkje vorte gjort. Eller kanskje tok me ein? Litt usikker no. Me har i alle fall 3 ungar som no er store og eigentleg for gamle til å gje vekk. Dei vil nok få problem med å slå seg til ro på ein ny stad. Dei har diverre heller ikkje fenge namn. Ei er hokatt, svart med skipsføter (ho skulle leva i tilfelle Olivia strauk med.), ein hankatt, svart og kvit med små puselankar og ein hankatt med, kvit og svart, òg med små pselankar. Dei er så fine og så forsiktige og koselege. Alle er no aldeles reine og velstelte etter ein heilt spesiell "skiten" barndom. No steller dei seg sjølve, og Olivia er òg rimeleg velstelt etter kvart, men den flotte, blanke pelsen er ikkje heilt på plass. Heile kattebestanden måtte gjennom ein eller to lusekurar, og då var det mykje som retta seg.
Så var det Bøgvald. Han er framleis eit stabilt innslag i katteverda her. Men han var temmeleg skranten og redusert og angripen av dei små gråe han òg. NO derimot er Bøgvald i si velmakt. Ein utruleg god sommar sett med hans augo, med massevis med myser, som han titt og ofte persenterte som fanga ved å marsjera gjennom tunet med bratt nakke og musa i munnen. Med sine minst 7 kg, stokk Kåre i dag då han lyfte han opp for å ta han med seg inn i forrommet. Der pilte det nemleg rundt ei lita grå mus i dag. Og då eg skulle henta mjøl til kalvane frå stryta i mjølrommet spratt det opp ei mus der òg. Men Bøgvald gadd rett og slett ikkje. Det var då me såg kor godt han er i stand. Kjem nok vel med no når lauvet fell, frosten bit i graset og vinteren nærmar seg....
Så var det Jonas. Der har det vorte endringar. Han måtte gjennom ein operasjon. Og det gjekk godt. Eigentleg plar hankattar som går gjennom ein slik operasjon verta rolegare og meir medgjerlege etter operasjonen, men det har vorte helst motsett med Jonas. Kosemotoren hans var i gang stort sett heile tida før. No er det meir av og på, og han har mindre tid til drøsa og verta klødd. Ja, den naturen...Ikkje godt å forstå seg på alt...
Olivia er som sagt snart attende til god, gamal form, men ho har mista ei tann, og pelsen er som nemnt ikkje så blank og fin som før.. Med 10 år på nakken, kan det vera alderen som krev sitt.. og at Olivia har sett sine beste dagar? Kanskje det, men ho er veldig godt nøgd med livet og tilveret, ser det ut til.
Skogakatten er her ikkje lenger. No er det fleire månader sidan han for, og eg er litt usikker kva argument som felte han, men eg veit han var veldig trøyttande med dei andre for han hadde ikkje vore gjennom same operasjonen som Jonas. Så Skogakatten dreiv og beit dei andre slik at dei fekk sår som det gjekk betennelse i. Det gjekk ikkje an å ha det slik. Slik er det berre.
Sist veke tok budeia ei oppskeining i det gamle brunnhuset hjå kattane. Med kost og klut. Og puter og teppe vart vaska, og den gamle farmorstolen måtte vekk. I staden kom ein gamal skinnstol. Så no er det så ryddig og fint, og plass til alle i i fruktkassa med stor puta og skinnstolen med ei lita puta. Men når Bøgvald legg seg fyrst i fruktkassa, endå han legg seg heilt på ein sida, vert det ikkje så mange andre det er plass til attmed han. Sjølv kjem ikkje på at han er så stor, for han er liten og fin inni seg....!
Ha ein findag!

Sommar og juni

2010-06-04T19:23:00.003+02:00

Ser at bloggen har lege brakk faktisk i nesten 3 månader. Du verden, kva er det me har gjort på heile tida sidan me ikkje har klart å fylgja opp? Jau, det har sakta vore både det eine og det andre som har vorte gjort og som har hendt. Me hadde påskehelga og lemminga i mars/april. Me fekk 9 lam av 6 sauer, ikkje så mykje å skryta av akkurat, men alt gjekk smertefritt. Ikkje noko bal i det heile og det set me pris på. Då får det heller våga seg at me ikkje kan skryta på oss trillingar og firlingar slik mange andre kan.. Sauene er for lengst sjølvhjelpne og kjem sjeldan heim og masar etter mjøl. Dei vassar og ligg i grøne engjer.. oppi Bakken. Ja, tenkja seg til for eit sutalaust liv. Sist veke måtte me ha dei inn i Stallen, dei skulle vegast. Og dette er nok meir å skriva heim om, trur eg. Solvår hadde passert 30 kg og Torvald låg tett oppunder med sine 29. Dei andre kom rett bak.
Kvigene er på plass i marka. Obama var drektig og fekk vera med. Primula var ikkje, så ho må nok venta litt. Småkvigene kosar seg på Nubbatoppen. Kjøtdrallo skal snart ut til dei, no går ho og trenar seg på grønt gras saman med kyrne.
Olivia har ikkje vore i form i venter. Det er noko i munnen som gjer at ho ikkje får stelt seg. Om det berre er snakk om kattavask så merkast det når det ikkje vert gjort. Sist veke fekk ho 4 ungar, så kor langt er me komne i teljinga der skal tru? Har ikkje undersøkt kjønn, faktisk, men 1 skipskatt og to av dei er det mykje kvitt på. Må nok ta vekk 2 nokså fort sidan ho ikkje er heilt i form. Elles er Bøgvald og Skogakatten i god jaktform. Dei er berre heimom av og til. Jonas, derimot er svært stabil, både når det gjeld å halda seg heime og humøret. Kosemotoren er i gang stort sett heile tid. I dag har han vore med meg å luka i beda. Og det er koseleg for både han og meg. Av og til fer han opp i eit tre og driv med akrobatikk. Skipsføtene er gode til det.
Dei mest ihuga jærbøndene er alt i gang med slåtten. Eg syns landskapet er finaste før graset er slege... Eg vil liksom halda på den tida før jonsok og solsnu, når dagane berre vert lengre og lengre og kveldane så fine at det er for gale å ga å leggja seg... Ha ein fin sommarkveld du òg!

Amerikansk namn

2010-03-08T22:39:00.003+01:00

Obama
Kvigekalven med nr. 481 vart fødd rundt det amerikanske presidentvalet førre hausten, altså i- 08. Då var det heilt naturleg å kalla opp den kandidaten som vann. Ikkje så lett heller å finna namn på O, men Obama er greitt det. Ho er dotter til Mildri som me selde til Mossige. Obama deler bås med Oddveig, også kalla "Hu innante". Ho kom frå Skiftun sist haust, og mor hennar, Jaffa, var kjøpt hjå oss. No skal dei snart inseminerast, og sommarbeite får dei i marka under Urdal..

Bøgvald

2010-03-05T16:35:00.004+01:00

Bøgvald

Eg gler meg til å presentera Bøgvald. Han er stor og grå med kvit nase og snipp, og i desse dagar rundar han sine 5.5 kilo! Han har med andre ord hatt ein god vinter.
Når eg kjem ut i floren i 6tida om morgonen(og godt kunne tenkt meg å ha sove lenger), og eg så møter Bøgvald der han sit på skrivehylla, og han reiser seg opp, buktar seg litt og mel mot meg, ja, då er dagen redda.
Trur ikkje det er anna enn godt å seia om han, så omgjengeleg som han er. Når eg må studera og fylgja med på kalendaren som er klistra opp på brunnhusdøra, når Bøgvald akkurat bort på aksla mi med eine labben sin. Hallo, du, seier han, og vil eg skal snu meg til han, og så gnurer han det runde, koselege kattahåve sitt mot anorakken min.
Bøgvald har ikkje skipsføter og er son til Malaria, (med trykk på fyrste stavinga) som var dotter til Olivia. Han vert berre onkel og slepp desse vekesutfluktene og er veldig godt nøgd med tingenes tilstand. Er positiv til nye individ i katteslekta, i motsetning til Skogakatten som freser og doblar pelsen når Olivia kjem i brunnhuset med nye kull. Me trudde ei stund at Bøgvald var så fredsæl at han ikkje ein gong ville ta mus, men det stemmer ikkje. Ikkje lenge sidan han sat med ei mus til frukost uti tunet, og sleikte seg godt om truten etterpå utan dårleg samvit. Det er naturen som er slik, orsaka han seg med, då eg spurde om han gjorde slikt, han som er så snill. Jau, han er nok kjapp med labben. Men Bøgvald lika heller ikkje å verta fotografert. Han klarde ikkje sitja stilt og berre sjå naturleg ut. Så fekk me vetle-Jonas med, då gjekk det..
God helg!

Sopus

2010-03-03T09:46:00.002+01:00

SOPUS er vekke!!
Her er Sopus. Han er ein utruleg likandes kar, men sjølv likar han ikkje fotografering, så han måtte delvis haldast for å få eit så nokolunde bilete av korleis han ser ut. No er det ei veke sidan me sist såg han. Me er redde at noko kan ha støytt til. Sopus har ikkje skipsføter, er venleg stemt for alle, kjende eller ukjende, men altså ikkje for kamera. Han likte seg best i Stallen med ungdyra og hadde nok eit lite bol der, der han overnatta. Sopus var fødd i fjor vår og kunne slå til og vera med Dagfinn og Jonas i leiken. Vonar han snart kjem att. Dagfinn er òg reist. Han vart gjeven vekk til ein nabo då me var vekke i helga. Heilt greitt det, me kan ikkje ha alle kattane, men det er lov å syrgja litt, ikkje sant? No er det litt tomt og stilt i gamla brunnhuset, for Bøgvald og Skogakatten er mykje ute på tur, og då er det berre Jonas og Olivia att. Men Jonas hadde kosemotoren på i dag tidleg. Alt i orden, sa han. Men Olivia er ikkje heilt i form. I går var ho til dyrlækjaren og vart undersøkt. Fyrst bedøvd, så vart ho undersøkt i munnen. Der var det mange små sår, og ingen ting å gjera med. Me har god tru at ho skal stå det over. Det hadde ikkje ho sjølv i går. I dag er det betre. Så me får tru det meste ordnar seg når våren kjem....!

Kjøtdrallo

2010-02-24T12:26:00.003+01:00

Kjøtdrallo

Dette er kalven til Trine. Ho er kyrkalv, men faren er av kjøtrase så ho kjem utanom namnesystemet vårt og difor vart ho heitande Kjøtdrallo. Ho er sikkert 3 gonger så tung som Pamfylia, men dei er gode vener og namnet skjemmer ingen, ser det ut til. Kanskje du legg merke til at ho har eit heilt anna nummer òg, ho har stutanummer. Ho skal i alle fall ha det godt så lenge ho er her. Og om ho er stor, så er ho lita inni seg og set pris på litt omsorg, som når budeia set seg ned på strøbytto og kalvane kjem for å verta klødde, då vert ho heilt bedøvd når eg klør frå bringkodl og oppover under halsen......! Og Trine mjølkar som aldri før. Det er litt løye, men det ser ut for at når dei føder ein kalv, halv kjøtrase då mjølkar dei meir. Men Kjøtdrallo får sin del i lag med dei andre på mjølkebaren. Den fyrste månaden fekk ho 3 liter og dein andre 2. No får dei likt. Kraftforet gjer susen...

Fleire namn

2010-02-24T11:53:00.007+01:00

Pentago

Potentilla

Ikkje lett å finna bortimot 20 kyranamn på Q. Då måtte alternativet vera at me tok talorda til hjelp, Q1, Q2, osv... Eller andre gode forslag? Me har hoppa over qen.
Både Litago og Tilde fekk kyrkalvar i fjor, i nov/des og då vart dei heitande Pentago og Potentilla.
Det går bra. Me har vore litt i tvil om me heller skulle bruka Plentago, i motsetning til Litago, men no held me fast på det fyrste.

Fine namn

2010-02-23T18:26:00.006+01:00

Pamfylia er dotter til Marte. Litt lita, men frisk og fin.

Priskilla
Som ein del av blogglesarane våre veit, finn me namn på kvigekalvane våre alfabetisk, ny bokstav for kvart år. No er me komne til R, og har fenge Ronja og Rosalinn. Me har fenge to oksekalvar òg, og sidan det ser ut til at dei får leva, har dei òg fenge namn, Rudolf og Reidar. I fjor fekk me så pass mange kvigekalvar at me sleit med å finna namn på P. Me var inne og fekk litt hjelp på nettet, på namneleksikon, men det var mange namn som me totte var litt inkjevetta. Men me klarde finna namn som me er godt nøgde med, og dei som ber dei er ikkje vanskelege. Priskilla er dotter til Keyline Queen med nr 400.
Rosalinn har nr 499, så no ventar me nr. 500 i månadsskiftet, Natalia og Hege skal kalva då. Då må me ha eit fint namn, gjerne med queen i tillegg. Har du eit forslag? Namnet skal referera litt til mora sitt namn, med minst ein bokstav, då er det lettare å hugsa kven ho er dotter til.

Småpusane

2010-02-19T10:43:00.003+01:00

Småpusane vart fødde seint på året i fjor og fekk ein vanskeleg start. Dei var fira, no er dei berre to. Den eine strauk med nokså fort. Trur Olivia hadde for lite mjølk til dei, og for lite ansvar for dei. Ho kan nok skulda på dårleg hormonproduksjon så seint på hausten, i tillegg til at det var for kaldt for dei i kjellaren. Den andre fôr for ein månad sidan. Ho hadde vorte att i strørommet då eg gjekk inn. Eg prøvde å få henne ut då eg henta mjølk, men det stod ikkje til. Om morgonen då eg skulle finna surmjølk til kalvane, såg eg noko som låg og flaut oppi tønna og trudde fyrst det var ei huva som hadde dotte oppi. Då såg eg kva det var og vart ganske dårleg. Loket var ikkje på tunna, og så hadde vesle katten kome seg opp på den andra tunno og sete og strekt seg for å smaka på kalvamjølka. -Så kan me tenkja oss resten. Eg orkar ikkje tenkja på det meir. ..
No har me att to, altså , to hankattar, ein heilt grå og ein som er lik mora, begge med skipsføter. Dei har ikkje fenge namn enno, så me treng tips!
I går var dei med meg på låven. Dei kom då eg var ferdig med kappsaga, dei er litt lure slik. Dei kom fira, Sopus og Bøgvald var òg med. Det er kjekt å ha kattungar med seg når ein arbeider. Dei finn alltid noko løye og noko å leika med. Eg lødde ved og dei dreiv med sitt. Etterpå tok eg fatt på halmen, den skulle i sekkje og der var det mykje for dei å gjera. Det levde alle stader og dei for som vindar hit og dit, berre så det skraoma i halmen. Sopus var delvis med på leiken. Eg såg han koste sg. Bøgvald hadde lyst, det viste, og han gjorde nokre byks før han fann seg ein plasss der han sat og hadde kontrollen.
Olivia var ikkje heime i går. Eg gjekk og såg etter henne fleire gonger. Då me kom ut i floren i firetida, var ho komen. Eg såg straks at det var noko gale, ho var skamfaren i munnen. Soglet rann, og ho skalv og smatta heile tida. Viste ingen ting elles på kroppen. I dag såg det betre ut. Ho hadde reinska seg opp og var i matfatet. Kjende eg vart redd for henne. Ho har vore lite på vegen, men det var nok der ho hadde vore i går.
Då eg gjekk inn or floren i dag tidleg var dei mange i farmorstolen. Bøgvald er stor og svær no og varmar godt for dei som ligg attmed han. Trur eg såg fem håve som kikka på meg. Og småpusane hadde på "motoren", med flott høg koselyd. Då ligg det godt an!
Ha det godt der du er, og god helg!
Og kom med nameforslag!

2010-02-16T16:49:00.003+01:00

Rundt og oppi matfatet. Slik gjekk det.

Fotografering

2010-02-16T16:21:00.002+01:00

Dette skulle eg eigentleg ha skrive før eg skreiv om Olivia, for dette er som ei innleiing til presentasjonen. No kjem det altså. Eg rusta meg ut med fotografiapparatet mitt, eit lite, nusseleg eitt som ikkje skulle vekkja så mykje åtgaum, tenkte eg. Det var kattane eg ville "ta av". Eg ser dei i så mange koselege "modus" når eg går der og sjodnar, og tenkjer ofte at no skulle eg ha hatt apparatet med! Sist onsdag hadde eg det altså med meg. Dei fyrste eg møtte var juniorane (utan namn). Dei sat rett utforbi dørholet og var berre heilt "perfekte". Men før eg fekk klikka dei av, var gråpusen på beina. Så var det Bøgvald. Han sat så stor og rund på gamle kjøkkenbenken og såg reint herskapeleg ut. No, tenkte eg. Men trur du`kje der var han på beina og steig avgarde. Olivia sat i troppa til låven så fredeleg og flott og såg på meg, men då dette auga såg på henne, der smalna augo til og ho berre såvidt glirde litt mot meg.. Og der sa eg det. Auga. Akkurat. Då kom eg på det. At kattar og andre dyr opplever det ubehageleg når nokon ser eller stirer på dei, og vil helst koma seg vekk. Var det difor det var så vanskelg? Eg trur det. Men me fekk no fleire fine bilete og. Eg prøvde med eit familiebilete. Tenkte det var lurt å samla dei rundt matfatet. Men det var ikkje lett det heller. Då enda minst eitt medlem oppi matfatet.
Eg tenkte ho skulle fått ein jobb ho på fame-fotografane om ho skulle ha "teke av" denne firbeinte familien som likar så lite å verta beglodde. Kanskje ho hadde kome på noko lurt slik ho gjer med tobeinte? Enn om å setja fram ein liten monitor og surra film om myser som pilte att og fram? Skulle ha vore løye og prøvt .....

Ein liten presentasjonsrunde av dei som held hus i floren vår

2010-02-14T09:58:00.005+01:00

Olivia
Olivia er "the grand old lady" og stammor til dei andre kattane her på garden. Ho er faktisk begynt å dra på åra. No til våren er det 10 år sidan ho kom til oss frå det blide sørland. Ho og broren Skipperen vart frakta i personbil i 4 timar hit til Jæren. Fyrste timen var temmeleg traumatisk både for dei og for sjåfør og passasjer.
Skipperen var ein flott kar, men vart sjuk etter berre eitt år og strauk med. Både han og Olivia var skipskattar. Dvs. at dei har minst ei klo meir på kvar fot enn andre kattar. Men det som er det beste med Olivia det er måten ho taklar livet på, for det har slett ikkje gått på skinner for henne heller." Det går seg til", seier ho, når det krælar av eigne og andre sine ungar som skal ha ein sup, - og det har gått seg til, litt etter litt.
Så lenge det var hund her på garden såg me at ho hadde sin måte å takla det på. Ho brukte ikkje "klo og fres- metoden" som mange andre, men bukta seg bortåt hunden og let som alt var vel. Berre eit litt observant auga kunne sjå at heilt trygg var ho ikkje. Her om dagen høyrde eg litt oppstandelse frå brunnhuset der kattane held til. Då eg såg ut, for det ein hund på sjølstyr og snusa rundt i tunet. Alarmen hadde sikkert gått i brunnhuset og alle kattane heldt seg inne. Berre Bøgvald stakk hovudet ut i holet for å sjå korleis situasjonen låg an. Olivia hadde plassert seg i glaskarmen, litt intens i blikket, og var ikkje rygghåra litt stivare enn dei plar vera? Trur det. Heldigvis etter nokre rundar fòr inntrengjaren sin veg, og signalet gjekk: Faren over!
Så senka freden seg atter i gamla brunnhuset og Olivia hoppa ned or glaskarmen, tok einn lett vask og krølla seg ihop på soveputa. Det laga seg no òg, tenkte ho og tok seg ein dupp.

Det er ikje fint å hyva mat

2010-02-13T14:05:00.003+01:00

TILDE må altså gå med grima med kjettingar på. Ho har nemleg den uvanen at ho slengjer og delvis hyve maten i veret før ho finn seg ei togga som ho tygg og svel. Det fører til at det viser godt kvar Tilde har stende ved forbrettet for der ligg det mykje godt silofor i renno i lag med mýkjæ. Dette foret tvirlar seg så fast i skinnene der skrapene skal gå og alt stoppar opp. Det er veldig trøyttande. Etter at ho fekk kjettingane på som gjev henne ein kraftig smikk på munnen kvar gong ho hyve så har det vorte mindre av det.
Tilde er bestevenninne med Trine. Dei er jamgamle og har vokse opp i lag. Ofte kan dei stå og sleikja kvarandre og kosa seg. Det er kjekt å sjå. Og rett som det er ser me dei har lagt seg på liggjebåsar attmed kavandre og ligg og jortar.
Eg kan seia mykje fint om Tilde. Ho er veldig snill, ho er fin (1. premie på Seljord på 4. kalven), mjølkar godt (litt lite innhald fyrst i laktasjonen, men..), ho har god sjøltillit, men utnyttar det ikkje med å vera ufin med dei som er lenger nede på rangstigen. Eigentleg syns eg litt synd i Tilde som må gå med kjettinggrima. Ho er den einaste. Trøysta er at når våren kjem og med den beitetida då får Tilde sleppa grimo! Ikkje løye me gler oss til våren!
Men det er stygt å hyva mat! Det er det mange folk som gjer òg. Skal tru det hadde hjelpt om dei fekk ein smikk kvar gong? Men det hadde vel ikkje nytta med grima, likavel...
God helg og god fastelavnssundag!

Matglede

2010-02-11T15:21:00.003+01:00

Eit oversiktsbilete
Her er mange koselege fjes og refleksen på plass, ser me.
Gleda er stor når silo står på menyen. Då er alle mann på dekk.
Men det var eitkvart i enden av forbrettet som stal merksemd, noko ho i andre enden nytta til å visa seg fram: Eg har LANG hals!
Budeia har altså vore ute og teke bilete av fleire aktører i floren og har planar om ein presentasjon, litt etterkvart.. Hadde eigentleg tenkt å begynna med kattane.., men no får me sjå. Det er dette tekniske òg med å få lagt bileta inn på bloggen...No hadde eg litt assistanse i dag, så det spørst korleis det går når eg skal gjera det åleine. Eg skal i alle fall prøva.
Dagens spørsmål:
1. Kva er det med den fyrste kyra til høgre? Kva og kvifor? Og namn?
2. Kan du sjå kyr som ikkje er heilt typiske jersey?
Ha ein fin dag!

Vettùr

2010-01-15T21:07:00.003+01:00

VETTÙR, LUFT og VIND
Rett etter at klimaforhandlingane var over og etter at dei nesten hadde stranda, slo vettùren te so han ikkje hadde gjort på lengje. Snakk om at forhandlingar kan gje resultat!! No er me liksom attende til dei gode gamle dagar!
Det var no litt tull då, men vinter har me hatt og har enno, berre færre kalde grader, men med meir vind. Vinden har eg aldri likt heilt, og det har vore mykje av han her på Jæren. Me hadde besøk av nokre vossingar då me budde på Eikeland. Dei viste omsorg for meg og spurde om ikkje eg vart trøytt tao dan vinden haila tiæ? Jau, svara eg, men da bles ikkje so fælt no so før! :-)
Det er altså mykje som kan venjast! Men no har eg lært å setja pris på vinden! Kvifor? Jau, han reinskar lufta, sjølvsagt. Det har eg aldri tenkt på før. Men det vert kaldt når det blæs så fælt. Og gostene kan vera så fæle at ein kan mista pusten berre ein skal over tunet etter ved. Og kva har ein då tent på det? Ein misser vel ikkje pusten om ein går ut i bergenslufta? I alle fall ikkje sånn momentant, men litt...etter...litt..og då er det gale. Nei, det er nok best med vind. Men kanskje me kunne ha samla opp litt vind her på Jæren og sendt til Bergen. Og så sleppt Jærvinden ut nedover Torgalmenning mot Fiskebryggen, så bydamene måtte halda på hattane sine, og var det ikkje eit snev av litt hevdalukt òg som kitla i nasane? Heilt sikkert!

Dyra
har det bra, trur eg, og har klart vinteren godt. Det er nok sauene som har merka mest til han. Dei går ute, og dei dagane det var under - 15 kom dei ikkje heim ein gong. Dei fann nokre rabbar oppi Bakkaleitet der vinden hadde herja. Der kom dei nedpå bakken og fekk tak i gamle grastustar når dei grov med klauvene. Rimelegvis hadde dei det greitt der dei var, men eg hadde "ilt tao dai", tok med meg litt mjøl i ei bytta og termodressen på og la i veg. Då var dei på det høgaste på Bakkaleitet og stod der i samla tropp og såg på meg. Kva eg skulle? De må koma heim! Eg kadla på dei og ropte: Pirro, pirro, pirro! No må de kom heim å få silo. Jau, der tok Signe ansvar og kom til møtes med meg. Dei andre fylgde på. Og jammen var det godt med litt mjøl og silo, likevel! No kjem dei heim både kveld og morgon og gjev beskjed når dei er komne! Koseleg! Så må dei kløast litt, rundt halsen og på ryggen. Det gjer så godt.
I dag fekk me ei svær melding. I årsmeldinga for Time sau og geit, står det om Sivert, verlammet til Signe som er reist til Hjelmeland. Han skal premierast for beste kjøtkåringsver. Dommaren vert sitert og skal ha sagt: Dette er suverent beste kjøtver eg har kåra nokon gong!
Og det var store ord. Likevel vil eg påstå at det er ikkje kjøtfylde eg tenkjer på når eg kjenner at eg likar så godt sauer. Det er lukta, ulla, mulen, øyrna, ja heile deira vesen og utsjånad! Men, eg må nok innrømma at det var litt stas òg, at Sivert er så fin!
God helg!

Inn i varmen

2009-10-28T17:57:00.002+01:00

Inn i varmen kan vera litt misvisande. Det gjeld altså ungdyra som til denne tid, 20 i talet, har gjenge oppi Bakken og ete haustgras. Med rimeleg fint og stilt ver har dei ikkje lide naud. Men i dag vart det surare, regn og heise med vind. Me gjekk til grinda med kvar sin stokk for å skilja ut dei som skulle få koma inn i dag. Akkurat som dei var i ei risikogruppe, men det er dei ikkje. Velfødde og blanke i pelsen og utan fåre for nokon epidemisk smitte. Det var berre det at dei båsane som desse skulle stå på var ledige og klare til innflytting. Før resten kan takast i bruk er det andre beist som må flyttast på, til stadln og grisabingen. 6 tassar i stadln og 6 kyrkalvar i grisabingen. I kveld står 462 Nanna, 470 Oli, 471 Olly og 475 Olava på bås. 481, ho heiter rett og slett Obama(var fødd under det am. valet i fjor haust), pilte forbi oss og lurte seg inn ho òg. No har dei fenge silo og mjøl, men det var berre så vidt at ikkje haustgraset var vel så godt som siloen, sa dei. Og så er dei klypte og står der så blanke og fine, klar til å leggja seg i den mjuke pelsen for siste gong. I denne frisørsalongen er det ingen som kostar vekk pels etter kvart, slik dei gjer i andre salongar.
No er det så koseleg i gamle floren, fredeleg og godt, litt varmare med fleire dyr og høg trivselsfaktor der hjorten går. .....Så fekk dei altså koma inn i varmen, men pelsen for...
I morgon er det fleire som skal inn.
Eg har trudd at eg veit det meste om eksteriøret på ei ku, framme og bak, oppe og nede. Men då det er for nokre veker sidan var snakk oom å gje ein medisin ved å setja sprøyta anten i halerota eller i dogglappen, då vart eg lika vis kvar det siste er.
Tre sp.mål i dag:
1. Kvar er dogglappen på ei ku?
2. Kvifor det namnet?
3. Kva vil dei oppnå med å setja medisin der?

Siste nytt

2009-10-23T17:42:00.002+02:00

Berre ei rask melding. Olivia har fenge, ikkje tre eller fem, men fira ungar. To var komne i den gamle, skitne farmorstolen og to i ei grøn fruktkassa med eit skite flanellslaken i. Alle vart "berga" inn på vaskerommet, fekk ny kassa og reint, fint flanellslaken. Og Olivia er i form, ho sleikjer og mel og står i. "Like kjekt kvar gong", seier ho. No har ho fenge litt mjølk i ei skål. To heilt gråe og to svarte, den eine med kvit bles slik som mor si og litt kvite sokkar . Kjønn er uvisst enno, men tenk ALLE ER SKIPSKATTAR! Slå den! Måtte berre få skriva dette, før me skal på kapellbasar... Ha ein fin kveld!

Olivia

2009-10-16T18:16:00.002+02:00

Eg må fortelja litt om Olivia. Ho er "still going strong", og er eit positivt innslag i tunet her heime, no på det tiande året! Lenge sidan det har vore ein så gamal katt her på garden. Bortsett frå Storepus då. Han vart vel rundt 16 år, trur eg. Endå han levde meir risikofylt sidan han hadde matfatet sitt i Tjensvollskogen. I "krigen" var han og. Olivia tek nok ikkje dei store sjansane. Ser sjeldan at ho bevegar seg mot riksvegen, og det er nok det luraste. Kattane her på garden får stort sett berre kjøpemat, og då tenkjer eg at Olivia reknar som so at ho har ingenting på andre sida av riksvegen å gjera. Men lagar det seg så ho treffer på ei mus her rundt husa så let ho ikkje sjansen gå frå seg.
Men det var det eg skulle fortelja, ho Olivia ventar små i desse dagar. Eg håpa vel for hennar del at ho var ferdig for i år, men den gong ei,nei. Me har Sofus frå sommarkullet. Han overlevde med eit naudskrik. Han var uheldig og datt or ei hand og rett i golvet då han var heilt liten. Han krølla og vrei seg, men kom i gang att. No er han ein halvstor hankatt, så glatt og fin i pelsen. Han likar å drøsa og er nøgd med livet. Det er ein viktig eigenskap. Slike skulle me hatt fleire av!
Dagens nôt: Kor mange ungar trur du Olivia har hatt til denne tid?

Haust igjen

2009-10-15T17:53:00.002+02:00

Me kan seia at eg surfa litt rundt då eg tilfeldigvis kom innom Tunheim blogspot og til min stor forskrekkelse såg at siste innlegg galdt hausten 08! Det er for gale, tenkte eg. ( Ikkje heilt sant, for me har snakka om det lenge å prøva få bloggen på beina att.) Så mange trufaste, flotte bloglesarar me hadde i si tid.
For å få til eit innlegg treng me noko å kobla tankar og ord til, som ein tråd å spinna rundt, og slik er me heldige som går så mykje i lag med dyr. Dei kjem med småe og store moment heile tida. Og viss det skjer litt lite ein dag, berre pratar (jærsk:drøse) me litt med dei så får me så mykje koseleg me vil. Sauabestanden på garden har vore gjennom ei stor omvelting, slik dei alltid må om haustane. Dei som har overlevd og er sauer på garden i vinter er fylgjande: Signe( mor til Sina, Sivert og Susan), Tone, Seri(dotter til Svanhild), Sina, Tonje og Svinta, altså 6. Sina er svart og var bitte lita då ho var fødd. Det er nok grunnen til at ho og eg har fenge slikt eit godt venskap. Me hadde to andre svarte gymbralam, Susan og Tina. Dei for til Figgen og skal vera med å føra texelrasen vidare der. Sivert er kanskje den det er mest grunn til å skriva heim om! Han skal vera avlsver hjå dei innante på Hjelmeland. Tre karar kom dei for å henta Sivert. Og det var som dei stod berre og geispa sauakarane då dei såg han, før dei sette i gang å skryta! Det var ikkje ende på kor fin han var! Det var vel nesten det finaste dei hadde sett! Det einaste: Han kunne ha hatt litt meir ull fram mot kjakabeinet og øyrene! Så for han til Hjemeland, og med sine 78 kg på strømpeleisten får me vona han får mange etter seg!
I kyrabesetningen har det og vorte ein del utskiftning. Fleir gode , gamle og trufaste har måtta fare den tunge vegen og bonden leier dei på bilen med tungt hjarte! Men så kjem her nye. Kvigene er koselege dei òg. No sende me nett to av dei innover same veg som Sivert, berre at dei tok ei ferja til. Der får dei det sikkert godt. Me har beint fram planar om å ta turen ein gong me og.
Dette vart ein liten rapport. Kanskje er me komne i gang no, slik at det kjem fleire dei neste dagane? Ikkje godt å vita, men i alle fall er det gildt når me veit at nokon les det og gjev seg til kjenne med ein liten kommentar! Ha ein fin og frisk haustkveld! Helsing frå budeiea.

Haustale

2008-10-17T18:39:00.002+02:00

Tilstanden på Tunheim er positiv. Hausten er komen. Kyrne får ikkje gå på beite lenger. Men dei får gå ut og lufta seg så mykje dei vil. Dørene står opne heile tida.
Om hausten er det ein del som må ordnast. Kvigene må heim frå sommarbeitet. Nå går nokre på kubeitet, og nokre går på kjelvene og et graset som har vokse opp etter 3.slåtten. Dei største kalvane er og ute ennå. Men dei må nok snart inn.
Mange kviger har kalva for fyrste gong sidan i vår. Og det betyr at nokre kyr må ut or produksjonen. Mjølkekvoten set grenser for kor mykje ein kan produsera. For eit par veker sidan selde me to kyr til Bjerkreim. Det er 359 Irma. Ho har vore ei god og stabil ku. Men ho har eit lyte. Ho kastar fôret opp i lufta, og noko av det landar i skrapeområdet. Det kan medføra at skrapa stoppar, og slik er det til irritasjon. Men han som kjøpte ho, skal ha henne på bås, og då er det lettare å hindra "hesjinga". Saman med Irma reiste 420 Laura. Også ho ei god ku, så langt me har sett. Ho kalva andre kalven i september, og var i god produksjon. Men ennå må me nok kvitta oss med nokre. Det vert for mykje mjølk. På tysdag vert det siste reis for 319 Frøken, og ei til. Me har ennå ikkje bestemt kven. Kanskje 321 Gerny. Det er frykteleg å sende avgårde gode vener. Men av og til må ein stengja av for kjenslene.Det høyrer med i yrket at det må vera sirkulasjon på dyra.

Her på Jæren føregår aksjon "Snu sauen" og "Bad klauen". Det har med fotråte å gjera. Mange saueflokkar har fått denne fortærande sjukdommen. Og for oss dyrlegar er oppgaven å klargjera sauene for sanering. D.v.s. undersøkja alle klauvene for å klarera dyr for fotbading, og fjerning av smittestoffet. Nokre dyr har klauver med mykje sprekker og løysning av klauvkapsel. Dei får ikkje vera med vidare - siste reis. Det er for risikabelt å ha dei med vidare, for me har vanskeleg for å få bort bakteriane som sit i sprekkene, og då kan dei smitta ut dei andre dyra etter saneringa. Det er ein omfattande og tidkrevjande jobb som er i gang. Om eit år veit me nokonlunde kor godt me har lukkast med arbeidet som me nå er i gang med.

Bonden har vorte delvis. Fekk ein muskelruptur i høgre leggen då eg skulle snu ein sau på onsdag. Når eg tek fram staven, får Marta seg ein god lått. Eg liknar på far min, seier ho. Akkurat som det skulle vera noko å le av. Det er jo ikkje til å undrast på ein gong.

Takk for praten! Helsing bonden.

Utstillingar

2008-09-09T11:55:00.002+02:00

Ein fin sommar er over og me er på veg mot haust. Akkurat det kan vera ein overgang med litt smak av nedtur, men treng ikkje vera det. Enno er det nesten ljost om morgonen når bonden kjem seg over tunet og inn florsdøra, (budeia kjem litt etter),og mørkret kjem ikkje sigande før bortimot ni om kvelden. No er me straks i det belet då eg må innsjå at me går mot ei mørkare årstid, og måten eg, og sikkert mange med meg, taklar det på er å kveikja ljos, stearin altså, om kveldane når me er i stova. Då er kosen der, og me ser med ein gong meir positivt på alt.
Kyrne ser òg ut til å sjå det positiva i ei ny årstid. Godt å kunna vera meir inne når det regnar og bles og det er vått og surpe ute. Og rundballe gras er godt når graset ute tapar seg og misser den gode smaken. Men enno er mange dyr berre ute, småkviger på Nubbatoppen og dei større kvigene i marka.
Hausten er tida for utstilling, eller fesjå som det heiter. For nesten 2 veker sidan var me til Varhaug med 3 kyr. Det må me seia gjekk godt. Mayso, Marie og Liselotte fekk alle 1. premie og dei oppførte seg bra. Sist helg var det utstilling i Lyngdal for dei mest ivrige. Der var ikkje me. No til helga er det Seljord som står for tur. Marie skal vera med, og Tilde. Gamle ,gode Tilde som held seg så godt.
Så var det sauene. Dei minkar det på. LitleSven og fleire med han er vekke. Tenk den vetle kroppen på 1,6 kg då han var fødd, no var han 20kg og klassifisert til E-. Men den delen av drifta er i grunnen ikkje noko eg likar å snakka om. Tulla, Svanhild og Signe går åleine på Nubbatoppen og skal ha ferie. Så satsar me på ein fin haust, alle saman, kvar me enn er, om me går på fira eller to!

Forviklingar

2008-05-25T08:39:00.002+02:00

Etter 10 mndr. med regn, har me nå hatt ein mnd. utan regn. For oss som er bønder, er veret ein viktig faktor i drifta. Det er godt at jorda får turka og sprekka opp litt, slik at den drenerar nytt regn betre. Og nå nærmar slåtten seg. Neste veke er det nok mange som set i gang. Me har planar om å leggja i silo 2. juni. Men det er avhengig av -- veret.
Nå vil eg fortelja litt om kva ein bonde kan oppleva ein heilt vanleg kvardag:
Me har ei fin, stor kvige som heiter 430 Mette. Ho er syster til 415 Liselotte. Liselotte har vist seg fram på utstilling både på Varhaug og Seljord. Men når det kjem til stykket er ikkje skjønnhet til hjelp.
Mette hadde termin 19. mai. Litt forsinka vart det kalving 23. mai. Ho var kalvsjuk då me kom ut om morgonen. Kjende i henne i 8 tida. Då var ho ikkje heilt open i børhalsen (cervix). Så me venta eit par timar. Kjende ikkje liv i kalven. Tung fødsel. Måtte bruka nokre hjelpemiddel får å få kalven ut. (Hovudet ville ikkje vera med.)
Då me trekkte ut kalven, revna det i slimhinna i sjeden. Det er ikkje heilt uvanleg at det gjer det på kviger. Der er ikkje opning nok til kalven, eller me kan seia at vevet er ikkje elastisk nok.
Som sagt; vanlegvis ikkje noko dramatikk i det. Men her såg me fort at det kom mykje frisk blod (arterielt) som koagulerte då det kom ut. Prøvde å finna kor blødninga kom frå. Men det er å leita i blinde. Og sidan eg aldri i løpet av alle år, og fleire tusen kalvingar ikkje har opplevd at slike rifter har gjort at nokon har blødd seg i hel, gjorde eg ikkje meir med det. Kua reite seg opp, og oppførte seg normalt etter fødsel. Noko seinare fekk ho gå ut på beite i lag med dei andre.
Eg var uroleg for Mette. Då eg eit par timar seinare såg at det var kome nokre liter til med koagulert blod frå henne, tenkte eg det verste. Ho var bleik på slimhinnene, mest kvit. Eg var rett for at ho skulle gå i sjokk. (Stort blodtrykksfall med kollaps av blodsirkulasjonen.) Gjekk heim og henta ein 5 liter med Ringer.(Vandig oppløysing med ulike salter). Den ga eg intravenøst. Slimhinnene hadde då eit svakt rosa skjær. Ein time seinare gjekk eg opp igjen. Då hadde ho flytta på seg. Det var kome ennå meir blod frå henne. Eg puffa på henne, og ho reiste seg og vart med meg heim.
Neste tiltak var å gje henne blodoverføring. Tok eit par liter blod frå 397 Konni. Ho er ikkje i produksjon nå. Eit par liter betyr ikkje noko for den som har normale mengder, men betyr mykje for den som har lite. Så fekk Mette 2 liter med friskt blod.
Matlysten var skral. Men ved hjelp av ljåen, skaffa budeia friskt gras. Og det smakte betre. Ho fekk i seg nokre strå.
På laurdagsmorgonen var Mette på føtene då me kon ut. Stod og åt på silofôr. Ho fekk meir gras. Då forstod me at det var liv laga. Sidan har det gått fort framover. Er slapp ennå, men et ein god det. I dag var det over 10 liter mjølk i ho. (Var ikkje mjølka i går kveld). Så langt ser det godt ut.
Men det er ei nervepåkjenning når det står på.
Ei kvardagsoppleving med helsing frå bonden.

Tjo og hei

2008-04-24T09:40:00.002+02:00

Det er alltid gildt å opna dørene og få ut kyrne fyrste gongen om våren, løysa, som me sa før. Med lausdrift har me ikkje behov for å løysa nokon, berre opp med dørene og la det stå til. Det gjorde me i gårkveld og det gjekk godt. Ingen snubla og skrubba seg på knea og ingen var halte då dei kom inn. Men det var veldig stilt i fjost då me kom ut halv sju i dagtidleg. Om ikkje alle sov, var det tydeleg godt å kvila. Me opna altså dørene litt utpå kvelden. Fyrst måtte dei eta litt silo.
Det er igrunnen litt merkeleg når dei går lause heile året at det då skal vera så eineståande å få springa ut gjennom ei opa dør?. Veit du kva eg trur? Det er som for deg og meg: NATUREN! Det å få vera ute i frisk luft og vandra rundt i ulendt tereng, høyra fuglane syngja og kjenna vinden ruska i pelsen. Me er skapte til det både folk og dyr!
Då kyrne skulle ut, hadde eg stengt sauene inne på kalvabeitet ved kummen. Då dette springande fylgjet kom, trekte dei seg heilt ned i vestre kråna med lamma tett rundt seg. Dette må vera Åsgårdsreia, tenkte dei, då flokken kom eksande så støvskya stod. Sauene var stille og tydeleg prega lenge, stod berre og stirde på.
Det var ikkje mange av kyrne som hadde behov for å prøva krefter, men nokre var det. Det kan jo henda dei tenkte at om eg ikkje er sterkast inne så kan eg vera sterkare ute! Det har litt med omgivelsane og spenntak og sånt å gjera, kanskje. Men det var som sagt lite behov.
Frida er tungt drektig og den eldste av kyrne no. Kanskje det vert feil å seia at ho sprang. Det likna meir på ei feminin jogging. Men var tydeleg glad for å vera ute og ein ting hadde ho lyst til: Ho strena rett opp i Moldbakken, sette kruno i torva og gauv laus så molda fauk, føtene brukte ho og. Svart og lurvete i hovudet, rette ho seg opp då fornøyelsen var over. I morgon er ho dagalaus.
Trine stod i roboten og vart mjølka då dørene gjekk opp. Tenk så fortvila! Å sjå alle dei andre fara på dør og så vera fullstendig innesperra. Men skal sei ho kom! Ho sprang som ein travhest, strak og flott i ryggen og strekte godt ut, stoppa litt for å sjå om dette verkeleg var sant og så full fart på neste etappe!
I dag var alle klar for ut når berre dei kom seg opp. Siloen freista lite, me måtte på med to bytter byggrøyp. Nei, gras er best!
Så var det sauene. Litlesven får flaska no i tillegg til spenen til mora. Eg tømde og vaska ei flaska med hostesaft, ei koseleg brun ei. Den tek 1 dl og er nok i meste laget. Han fekk vel 2 slike i går og i dag var magen framleis stor. Kanskje han hadde soge mora i natt, det veit eg ikkje. Han ser ynkjeleg ut, men mora er utruleg snill. Når ho ser at han ikke klarer fylgja, går ho tilbake til han, og ho drøser heile tida. Då tenkjer eg at det er sikkert koseleg og trygt å høyra at mor er der.
Bolleguten Baltasar er ein flott kar. Mora er i grunnen ikkje det og ikkje særleg grei heller, men no har ho beint fram kome seg. Bolleguten kjem til meg for eg skal hjelpa han med å få tak i dei store spenane. Når eg held han, kjem Bolla og. Ho må mjølkast, ein halv liter i ny og ne er ikkje problem så viss det er nokon som har tru på sauamjølk, (det kan jo vera at det kan hjelpa for nok!), må de ta kontakt så skal me setja litt i frysen!
Som de forstår er våren i full gang, og det som plar henda om våren, det hender. Olivia går stor og svær og har problem med å koma seg inn holet til gamla brunnhuset. I staden for at ho smett inn, går heile døra opp med Olivia i holet. Ho er oftare på utedøra vår no og skrapar med dei store labbane. Og ofte får ko koma inn. Det er greiaste for oss at ho kjetlar inne, då har me kontrollen og ungane vert vane med folk.
Ha ein fin dag! Helsing budeia!

LitleSven

2008-04-21T20:10:00.002+02:00

Heile sist veke gjekk eg og venta på at dei to siste sauene skulle lemba. Men det varde og rakk, og dei vart berre drygare og drygare. Spesielt Bolla. Såvidt ho kom seg ut døra. Så, i går bar det til for både henne og Svanhild. Før eg fortel meir om dei, må det forteljast at Tulla lembde sist laurdag. Ho hadde ordna alt sjølv om natta då me kom ut. Ho fekk Tone og Truls, har godt med mjølk og er glad i begge, altså er ho det me kan kalla ein god sau med ei "stright" lembing. Men ho er vel og den einaste av sauene våre me kan seia det om.
Eg tykte at både Bolla og Svanhild var litt løygne om laurdagskvelden. Dei ville ikkje inn. Det er ofte dei vil gøyma seg vekk når dei skal lemba. Då det ikkje hadde vorte noko om natta og Svanhild ikkje ville ha mjøl sundagsmorgon, fekk eg Knut til å kjenna i dei. Hjå Bolla var det ikkje opning, men med ein gong han kjende på Svanhild, sette ho i med rier, og rett innføre låg LitleSven, på tvers. Så vidt dei fekk liv i han. Med sine 1.6 kg er han noko av det minste me har sett av lam, men så ferdig skapt og fin. Etter han var det å få tak i StoreSven, og ut med han, med heile 3 kg, og så til slutt, fekk Knut tak i Seri og ut med henne og, ho er 2.5 kg. Svanhild kom seg på føtene med ein gong og var så glad (trur eg!) og fornøgd og sleikte og humra heile tida.
LitleSven var skral og kald. Me fann varmepæra, men eg ser at dei ligg heller attmed mor enn under ei varmepæra, var ikkje den fin?! Eg har drive på med han, gjeve mjølk med skei når han ikkje ville suga. I tillegg har me mjølka Bolla og gjeve LitleSven med sprøyta. Den saug han av, det gjekk utruleg. No er han på banen saman med dei andre, finn spenen og får i seg litt. Kjekt viss det går. Minste føre når mora er så snill, no får me vona det varer. Det var mor til Svanhild, Synnøve som aldri vile ha meir enn eitt. Godt at ikkje det arvast.
Så var det Bolla. Me hadde kontroll med henne med kikkart, og då eg var oppe og såg om henne etter at eg hadde sjodna i gårkveld, såg eg at vassblåsa var komen. Eg gjekk heim og fekk Kåre med meg. Me fekk ta henne, ho er eigentleg helst litt skyr. Eg heldt sauen og Kåre begynte å dra i fosteret, men det var stort og opningen trong. Me fekk lagt Bollo ned, men nei. Kåre heim etter kjetting og då kom storegubben ut. Baltasar heiter han, men sidan han er son til Bolla, kan han heita Bolleguten Baltasar. Der var eit lam til. Eit saulam, men det var vanskapt, med veldig underbet og pukkel på ryggen. Hjarta slo, men det kom aldri i gang med å pusta. Hadde mykje slim i seg og var kanskje ikkje levedykig. Bolleguten, stor og flott, ( han skal på vekta, han og)kom seg på beina, men mora vil ikkje sleppa han til på spenane, endå ho har spenar som ei kvige. No fer han opp når han høyrer eg kjem og han veit han får hjelp. Trur nok det vil gå seg til etter kvart.
Jau, det er interessant å vera bonde, og det skal ikkje mange sauene til før ein har det interessant!

Spørsmål: På Voss seier me at ein sau kan vera skyr (det er negativt). Kva heiter det motsette?

Våren er her

2008-04-08T20:54:00.002+02:00

Ein treng ikkje meir enn å stikka nasen utom døra for å oppdaga at det luktar umisskjennelg vår. Jæren vert i desse dagar bokstaveleg tala sausa inn. Eigentleg luktar det ikkje godt, men når me forbind det med sol og ljosare dagar så har me lært oss til å seia at det luktar godt. "Sausen" er restane etter det foret me køyrde inn i fjor og det vert no køyrt ut igjen for å gje mykje for til å køyra inn denne sommaren. Slik går det sin gang, rundt og rundt.
Lam høyrer og våren til. Her hjå oss er det eg som har det previlegiet å sjodna sauene. I år begynte det veldig trist. Då me endeleg fekk klypt sauene, fredag før palmehelga, (me venta på opphaldsver for ulla må vera turr når ho skal i sekkjer, )viste det seg at Tilla var forferdeleg vid og ho lukta aceton. Det var ikkje bra. Ho fekk alt godt ho berre ville ha, men ho ville ha mindre og mindre. Det einaste ho likte var grønt gras og helst løvetann, så eg for og grov i snøen for å finna litt til henne. Kåre kom med druesukker og energibalanse. Men det gjekk ikkje likevel. Ein kveld låg ho daud. 4 lam hadde ho inni seg, 3 kvite og 1 svart, men alt for. Trist.
Nokre dagar etter lembde Signe. Ho fekk 3, eitt av dei var daudt, no går ho med eitt svart gymbralamb og eitt kvitt veralamb. Dei heiter Svartapetra og Kviteper og har det veldig godt. No hoppar dei rundt på stive bein og leikestangast.
Tulla står for tur til å lebma, no til helga. Svanhild og Bolla kjem nokre dagar etter. Bolla er enorm, sterk og sprek, men sukkar og styn når ho ligg.
Kyrne ventar på å få koma ut. I alle fall ventar budeia på det og tida nærmar seg. No er møka ute og veret turt og fint og graset veks. Då er det helst velstand.
Ha ein fin vårkveld der du er!

Så var det heile over!

2008-04-01T14:00:00.003+02:00

På grunn av at TINE nyleg har bestemt å avslutta betaling for feitt og protein ser me oss nødde til å gå over på ein annan rase. Me kan ikkje fortsetja å bruka så mykje ressursar på feitt og proteinproduksjon. Kva slag rase me skal gå over til er enno ikkje bestemt, men antakeleg vert det holstein. Me kunne ikkje halda ut å måtte bruke NRF sidan det er geno som har pressa igjennom denne endringa hjå TINE.

Stygge fuglar.

2008-03-05T21:02:00.002+01:00

Livet går vidare på Tunheim. Me har kome litt utav det med blogging. Men ei oppleving i går var av ein slik karakter at det kan ha interesse.
Sauene går på beite på "Bakken". Dei er lette å fylgja med, og eg tel dei mange gonger kvar dag for å sjå at dei er i beste velgåande.
Så i går kunne eg ikkje sjå at alle var samla, og tok turen opp til dei. Svanhild mangla. Det var litt sporsnø, så eg gjekk etter spora, og fann Svanhild. Ho låg på rygg. Det hender sauene vert liggjande på rygg, og då kjem dei seg ikkje opp på beina.
Då eg kom fram til henne, såg eg at det hadde vore fuglar og pikka hol i skinnet i svangane. Heldigvis var det ikkje hol inn til bukhola. Eg hjelpte Svanhild på beina. Ho var litt omtåka, men etterkvart klarna det for henne. Seinare tok me henne heim, og sydde igjen opningen i skinnet, og gav antibiotika.
Slikt kallar eg stygge fuglar. Tenk, dei går til angrep på levande, hjelpelause vesen, som ligg nede. Slik er det med folk óg av og til. Endå godt at augene ikkje vart pikka ut. Ofte er det dei som vert tekne først.

Elles har me teke farvel med 5 kyr og ei kvige. -Gamle kyr som måtte ut or produksjonen nå. Det er harde tak når ein må senda dei som ein har eit forhold til. Men alt kan ikkje leva alltid. Nye, koselege kviger har kalva i det siste; 426 Linnros, 427 Marlén, 428 Miss og 429 Maren. Alle er snille og tillitsfulle. Dei mjølkar godt òg. Dei hadde me lært opp til å gå inn i roboten og få mjøl før dei kalva, og då går alt så lett når dei skal mjølkast inni der.
Neste hovudpost i gardsdrifta er å klyppa sauene. Det har me planar om neste veke. Elles er det noko som minnar om vår nokre få timar om gongen. Elles er det haust og vinter om einannan. Men det lysnar for kvar dag, og det gir litt optimisme.

Helsing bonden.

Det skal ikkje vera lett

2008-02-04T17:56:00.000+01:00

Hei igjen.
Nå er det bonden som er på nett.
Eit lite framhald omkring det med frie fettsyrer i mjølk.
Onsdag i siste veka kom ein kar frå TINE. Saman skulle me ta ut ein masse mjølkeprøvar for å prøva å finna ut kor fettkulene i mjølka vert knuste slik at fettsyrene kan verta frie i mjølka.
Eg har trudd at mjølkeroboten var syndaren. Det var feil. Det er altså ikkje alt som er så heilt enkelt å forstå. -Dei to viktigaste faktorane, så langt me har funne ut til nå, er kort mjølkingsintervall og fõret. Problemet vart akutt i haust då kraftforleverandøren forandra på innhaldet i kraftforet. På grunn av problem med å få tak i mais, vart mengden raps tredobbla. Det ga seg store utslag hjå mange. Det er ikkje berre me på Tunheim som slit. Det er mange. Aldri har dei på meieriet nokon gong hatt så mange produsentar som ligg heilt på grensen til kravet for elitemjølk. Kanskje har fjorårssommaren med mykje regn og nedsett kvalitet på siloforet også noko å bety. Forekspertar er kopla inn for å løysa problemet.

Elles går livet sin gang. 878 Trine kalva sist veke. I dag kalva ei kvige, 426 Linnros. Eg veit ikkje riktig kvifor ho heiter Linnros. Det finnst ikkje roser på henne i det heile. Men ho er den siste som har L som første bokstav i namnet. Så alle andre namn på L var vel oppbrukt. Ho var altså fødd i desember 2005. Neste kvige til kalving er 427 Marlén. Terminen hennar er i dag. Marlén var fødd på nyåret 2007, då bonden og budeia var på Filippinene. Der vart me kjent med ei dama som var gift med ein normann. Ho heiter Marlén.

428 Miss kalv i sist blogg, trur eg. I alle fall så er ho ei snill og fin ung ku. Riktig eit prakteksemplar m.h.t. oppførsel. Ho likar når me er i fjoset. Fylgjer med kor me er, og dersom me stoppar opp ein plass, er det ikkje lenge før ho står attmed oss. Det er koseleg. Ytelsen er godt over 20 liter til dagen alt nå, så tidleg etter kalving. Så det er ikkje noko å klaga på. Bestemor til Miss heitte 210 Svinta. Svinta mjølka ikkje så mykje, men ho var i særklasse når det gjeld innhald i mjølka. Svinta var ei ku i sin beste alder då me kom til Tunheim i 1995. Namnet hennar fortalde litt om korleis ho var. Liten og kvikk. 319 Frøken, mor til 428 Miss, er den einaste kua me har etter Svinta. Derfor er det spesielt gildt å få eit slikt gildt dyr (som Miss) som etterkomar etter Svinta.

Takk for praten for denne gong!

Helsing bonden.

Rotta og kattar

2008-02-01T10:46:00.000+01:00

Me har rotter i fjoset. At her har vore småkryp som har rusla rundt i ulike rom når me ikkje er der, det har me hatt mistanke om. Litt lort har me sett, og to av kattane har sete på "post" på skrivehylla i strørommet. Spesielt Skogakattpuso og Bøgvald har vore trufaste på vakt. Me har trudd det var mus. Eg har aldri vore redd mus, syns tvertimot at det er noko fint med dei, men kanskje eg hadde hylt no viss det kom ei pilande mellom føtene. Det er slikt som kan koma med alderen. I alle fall unner eg kattane den middagen.
I gårkveld starta eg på ein oppreinskingsprosess i fjoset. Vindaugo på nord (jærsk presisering av "kor hen") var tilnærma svarte og med så mykje nedbør som me har hatt, har gjødselkummen nok å ta seg av, om han ikkje skulle få kaskadar frå høgtrykkspylaren òg. Så eg tok på hanskar, slo grønsåpa og salmiakk i bytta og fylte på vatn, og med ei god tvåga, stålskrubb og nal skreid eg til verket.
Kyrne tykte dette var eeineståande gildt. Dei flokka seg rundt meg og nasa på alt, til og med nede bytta. Ikkje trur eg det var fordi dei likar å ha det reint, men heller fordi dei er sosiale vesen. Brått var det som det rykte i flokken og kyrne skvatt til sides. Og der langs med flyterenna kom ei ROTTA! luskande. Fy og uff, tenkte eg. Så er det altså rotter her på garden. Eg trudde helst det var eit teikn på dårleg gardsstell og slarveskap. Og i mitt stille sinn tenkte eg at hadde eg hatt ei skrapa her så hadde eg .. ja. du fårstår sikkert kva eg tenkte. Men rotta pilte ned i enden av skraperenna. Eg vaska og vaska og skifte vatn og det vart så flott. Kyrne vart vist vane med at eg var der, så dei gjekk og rusla og somme la seg. Då skrapo (den automatiske)kom, stod eg klar me mi skrapa for å få den turre lorten ned i holet. Men nedi der sat det nok ei, for plutseleg kom rotto opp! Eg vart heilt forfjamsa, og sa berre oppatt og oppatt: Eg klarer ikje drepa deg! Endå eg stod med skrapo i handa. Men eg la skrapo mi oppå henne så då rotto gjekk vidare var ho i alle fall fortumla. Eg sprang etter Olivia. Ho låg og kvilte med familien rundt seg i farmorstolen, og med ein formektaleg stor mage var ho lite interressert i rottejakt. Eg sleppte henne ned rett bak rotto, men Olivia berre sprang vekk. I farten klarde ho klora meg skikkeleg. Rotto såg sitt snitt til å berga livet og smatt ned mellom ristene. Eg for ut att for å leita etter Skogskattpuso, og møtte henne på veg inn. Ho forstod opplegget med ein gong og sette seg på vakt ved ristene, og der sat ho i dag tidleg og. Rottesteiken trur eg ikkje ho har fenge, men det hadde eg verkeleg unt henne!
No har bonden stappa rottegift ned i eit hol og me har lagt ei plate over. Så får me sjå. Det var ei skakande oppleving for budeia, som de forstår. Rotta slapp med skrekken, men glasrutene på nord er så reine og fine, og dagsljoset strøymer inn. Det ser noko ikkje rotta der ho sit, men det ser eg. Og snart vaskar eg nok fleire glas.
Ha ein god dag!

Treng gode råd om rottejakt. Kva ville du ha gjort?
Eller kanskje du vil dela liknande erfaringar?

Vinter ennå?

2008-01-28T20:57:00.000+01:00

Hei igjen. Til alle som har lese sist blogg med kommentaren frå "dei innante": Me har vore heldige. Det bles friskt her og. Men einaste skaden, var ei -1- panna som fauk av taket. Det er høgt opp, og taket er bratt, så ny panna kjem ikkje på plass utan lift. Eg har prøvd meg på ekstremsport før, med dårleg erfaring.

Bonden - som skriv dette - har vore slapp i det nye året. Influensaen som slo meg ut nyttår, har sett formen langt tilbake. Det er ikkje å undrast at toppidrettsutøvarane treng nokre veker etter ein sjukdomsperiode før dei er i topp "shape". Av og til lurer eg på om det er alderen - at eg aldri vert den same igjen. Men det lettnar, nokre dagar iallefall. Restitusjonen tek lenger tid når ein dag for dag nærmar seg Metusalem sin alder. (1. Mosebok 5,27).

Kyrne kalvar. Først 348 Hege i starten av det nye året. Så 425 Litagod. Ho er forresten ikkje heilt rein jersey. Og det er utruleg kos den radaskapen viser seg. Øyeblikkeleg den første spenen er tom, sparkar ho av resten av spenekoppane. (Ja, slik kan ein sjå det når ein er fanatikkar: jfr. "Han innante"). For ei veke sidan kalv 428 Miss. Mor til Miss heiter Frøken. Ho har og ei dotter som flytta til "dei innante", og bur altså på Skiftun. Denne dottera heiter "Jento". For nye lesarar må nemnast at kyren her på garden får namn på ein bestemt førebokstav som gjeld for eitt år om gongen. Eks. i 1995 hadde alle førebokstaven B, i år 2000 bokstaven G. Me fylgjer altså alfabetet. I 2007 var bokstaven N, og dette året O. Frøken var altså fødd i 1999. Jento i 2003, Miss i 2006. (Adle galne har det riktignok ikkje likt, men det er ei råd når det er system i galskapen). I går kalva 878 Trine. Ho er mor til 425 Litagod. Ho er altså ikkje rein jersey, og er innflyttar. Derfor har ho nummer på 800-talet, og førebokstav som ikkje går inn i systemet vårt. Ho er oppkalla etter tidlegare eigar. Mora var 1/2 Holstein, 1/4 Jersey og 1/4 NRF. Så me kan kalla det blanding av skrubb og ågerhøna. Men Trine er grei nok ho. Ho er kraftigare enn dei fleste, og har derfor utnemnt seg sjølv til sjef saman med ei anna som er innflyttar og jamngamal. Dei har vore veninner sidan dei var nyfødte, og held saman gjennem tjukt og tynnt. Veninna heiter 877 Tilde. Tilde kalva i desember og er på topp i ytelse når det gjeld antal liter pr. dag.
Dagens spørsmål: Kor mykje trur de 877 Tilde mjølkar ?

7203 Selma heiter den yngste sauen me har. Ho vert eitt år til våren. Selma har vore uheldige. Bonden køyrde ut noko skjemt silofôr frå toppen av ein nyopna silkumme. Bonden trudde ikke dette kunne vera attraktivt for sauene ute på beite. Graset står jo grønt, og må vera mykje betre enn skjemt silofôr. Selma såg annleis på det. Ho forsynte seg, og fekk vondt i magen, - og føtene (forfangen). Ho har vore pusjen nokre dagar. I dag kasta ho (aborterte). Ho er nå litt lettare i hamsen, og at ho ikkje skal lemma til våren, er ikkje så farleg. Det er jo ein diskusjon kor vidt ein skal para lamma om hausten. Det er nok best for dei å venta med første lemming til dei er to år gamle. Men en lærer jo av slike hendingar. Får nok finna ei anna løysing eit anna år.

Takk for praten!

Helsing bonden

Desember

2007-12-10T20:14:00.000+01:00

Lenge sidan sist. Det har noko med aktivitetsnivået å gjera. Mykje har hendt.

For dei som er interesserte i det som hender på garden, kjem nokre hovedpunkt.I september var me til Seljord, som vanleg, med to kyr. Det viktigaste med Dyrsku-turen er det sosiale. Ein koseleg gjeng med felles interesser. Men for oss som har vore med i mange år, er det ikkje den store spenninga lenger. Men ein får bidra litt med å presentera jerseyrasen. 392 Kine var med som vaksen ku. Ho vart rangert som beste jerseyku og fekk kvit sløyfe - 1. premie. 415 Liselotte fekk mykje skrøyd, og vart rangert som beste 1.kalvs jersey. Ho vart etterpå kåra som den besta av jersey-rasen. Ho skulle då tevla med vinnarane i dei andre rasane om Dyrsku-prisen. Ho vann der og, og me fekk ein fin premie for det. Gildt - men som tidlegare sagt er det miljøet rundt det heile som er det viktigaste.

Ei helg seinare i september var budeia og bonden til Hallingdal på årsmøte i KVF - Kristeleg veterinærforening. Som student i Oslo på slutten av 60-talet var eg med i ein kvartett - Veterinærkvartetten. Denne bles me nytt liv i i haust. Me song ved tilstellingane på årsmøtet. Fantastisk kjekt. Og eg trur faktisk at me song betre enn nokon gong. Turen frå Jæren gjekk med bil om Sørfjorden og Hardangervidda. Me reiste saman med Ingrid og Åsulf Kvammen. Då me kom til Vøringsfossen, tok me ein liten pause. Åsulf og eg tok med oss trompetane, og sende nokre fine tonar utover juvet, i nærleiken av Norges tak. Me er heldige som får vera rørige og får vera med på mykje gildt.

September var utfordrande sidan det var så mykje nedbør. Men me fekk berga avlinga "i hus", litt seint, men det gjekk bra utan altfor store skadar på jorda. Men det er nok litt spesielle forhold med fôret etter ein slik sommar som me hadde i år. Gras og korn er ikkje av vanleg kvalitet. Hjå oss viste det seg med at FFS (frie fettsyrer) i mjølka pluseleg steig over det som er kravet til elitemjølk. Sette i gang med mange tiltak for å bøta på dette: Skifta silofôr, justerte kraftfôr-mengen til enkelte kyr. Ga tilskot av E-vitamin. Gjennomførte lenger mjølkingsintervall. Sina ei ku og ein spene. Forandra luftinnslepp og vakum på spenekoppane i mjølkeroboten. Forlenga mjølkingsintervall etter ufullstendig mjølking. Alt dette har gitt god respons. Men eg ynskjer å kunne få ned verdiane ennå noko meir. Det må nok gjerast med å slakta enkelte kyr som ligg altfor høgt på FFS. Utfordringar er det mest alltid. Frå nyttår vert kvalitetskrava når det gjeld FFS strengare, så det kan verta litt slitsomt. Slik er det når ein produserar mjølk med langt på veg dobbelt innhald av mjølkefett i forhold til dei store, dominerande rasane. Det er naturleg at det er meir FFS i denne mjølka, men det vert det ikkje teke hensyn til.

Dette ser ut til å verta litt langt. Skal berre ta med at me nå har gravemaskin i arbeid for å laga ny veg til "marka", der kvigene går på beite om sommaren. Meininga er å få ta ein del grøfter for å få eit betre beite. Gildt med prosjekt.

Takk for praten. Kanskje kan me få litt sving på det slik at det kjem litt meir smådrypp.

Helsing Bonden

Kattar og kalvar

2007-09-19T15:50:00.000+02:00

Kalvane fyrst. På dei siste 16 timane har me fenge 4 kalvar. Kossagomma fekk ein stor oksekalv i går ettermiddag. Ho heldt til i Tuene med kalvinga og derifrå fekk kalven trillebåreskyss heim. Då kvelden kom og mørkret seig på, kom me på at me ikkje hadde sett Fjoma om ho var inne. Ho var dagalaus den 15. Budeia skulle ut og gje den nyfødde og såg etter Fjoma med det same. Men ho var ikkje å sjå inne. Ute var det stummande mørkt og bonden hadde endå til lagt seg. Det lyt våga seg, tenkte budeia. Me kan ikkje risikera at noko ligg flatt i mjølkefeber når morgonen kjem. Med sykkellykt i handa, vandra bonden og budeia ut på beitet for å leita etter Fjoma og i ei lita deld nedanfor drikkeplassen, der stod ho med ein fin liten kyrkalv. Ho skal heita anten Natalia eller Nortrud.
I dag var det Gerny sin tur. Ho skulle ikkje kalva før neste helg, men me såg i går at ho rigga seg til utover ettermiddagen. Eg skulle ut å sjå etter henne etter middag i dag og forstod fort at ho hadde kalva, for Kossagomma for omkring og spankulerte med ein svart kalv i føtene. Gerny var inseminert med Angus. Ho såg ikkje ut til å ta opp kampen om nokon morsrett og det forstod eg godt kvifor då eg nærma meg. Der låg ein fin liten kalv til, mørkebrun kyrkalv. Den andre var svart og oksekalv. Eg gjekk heim for å få assistanse til å få heim alt dette. Då kom heile bølingen etter meg. Kossagomma òg, med kalven, heilt inn kom dei, så eg klarde få han opp i ein stekkje. Seinare fekk me heim Gerny med den andre kalven i trillebåra. No har alle fenge mjølk og godt stell og alt er vel.
Kattane. Me har 5 kattar i skrivande stund. Det kan fort endra seg, då må det vel helst verta i i minus. Olivia er still going strong. Likeeins Bøgvald. Han såg litt skral ut i vår, men han har nok hatt ein god sommar for no er han ein velbygd og flott kar og med blank pels. Villmannen held seg heime hjå mor si enno. Han er ikkje kastrert så han fer nok avgarde ein vakker dag. Av dei fem ungane Olivia fekk i vår er det 2 att. Dei andre har kome vekk på ulikt vis. Den siste var sjuk ei stund og låg daud her ein dag. Dei andre to har me ikkje namn på. Trur kanskje Ingvil har, men i så fall har ho teke dei namna med seg til Tromsø! Den eine er hokatt, spraglete lik faren, men med skipsføter som mora. Den andre er hannkatt med små pusselankar som faren, men liknar Olivia i fargane. Han høyrer me aldri mel, men hokatten mel med ein gong me drøser med henne.
I så måte er kattar ulike, akkurat som folk.

Eit spørsmål: Av dei to kalvane me fekk i går, er den eine tantunge til den andre, samstundes som dei er sysken. Korleis kan det ha seg?

Tilstandsrapport

2007-09-16T20:01:00.000+02:00

Me har akkurat runda midten av september og merkar at mogonane er litt tyngre og kvelden kjem litt tidlegare. Særleg når det er skoddaskyer og regn, og det har det vore mykje av i det siste. Me har alt prøvd oss med å kveikja stearinljos og ein liten lyr i omnen for å varma oss opp og det er hausten på sitt beste! Når det gjeld gardsdrifta er det snart litt om å gjera å få slå tredjeslåtten, men til det er bakkane for blaute. Ungdyra hadde me tenkt skulle gå ute minst ein månad til. Me har endåtil nokre småkalvar som eg hadde planar om skulle få vera ute nokre dagar før innsett. Det er så godt dei får prøva seg ute når dei er små, elles kan det fort gå over stokk og stein til våren når dei då skal takla det. No spørs det om ikkje den treninga går i vasken. Det er ikkje kjekt å ha dei ut i regn og vind og dei berre vert ståande med kryl på ryggen og hutrar og frys. Nei, veret styrer me ikkje med og det er visst det beste, seier dei.
Sauene ser me lite til. Dei går oppi Bakken og er godt nøgde med det dei finn. Eg må berre telja dei kvite prikkane av og til. Åtta prikkar skal det vera. Tenk det! Snakk om å auka opp! Viss alle dei får lam til våren doblar me talet på sauer, berre på eitt år! Synnøve er reist. Det var trist å senda henne, men ho balte fælt med føtene og det er slikt som forverrar seg med åra. i alle fall gjorde det det for henne. Tilla og Svanhild var gjeldsauer og har gjenge på Nubbatoppen med verene i sommar. Sist veke tok me dei heim. Det var litt av ein kamp. Svanhild ville ha mjøl i bytta, men ho let seg ikkje fanga frivillig. Ho tok opp kampen med grunneigaren og det enda med at dei rudla om einannan på graset så ho låg og fikta med føtene i veret. Men bonden slepte ikkje. Og det er viktig. Me fekk både ho og Tilla opp i kassa. Veren ville òg , den eine som var att, men han måtte ut att. Han fekk visst koma heim til Torstein litt seinare på kvelden. Eg var opp i Bakken og snakka med sauene dagen etter. Jau, dei som hadde vore på ferie var aksepterte og tekne inn att i familien og varmen, såg det ut til. I november skal dei opp til Torstein. Der er veren.
Kyrne er friske og har det godt. Eg trur dei ville ha skrive under på det om du tok ein liten intervjurunde, svar på fira spørsmål. 1. Får du nok mat? 2. Er du frisk? 3.Har du nok plass til å områ deg på? 4. Er dei andre greie med deg? Fira viktige kriteriar for eit godt liv for kyr, vil eg tru.
Har slakta Isabella og om ei veke fer Tonje. Ho er stiv i baklemene og har veldig skrale klauver. Ho var mykje betre ei stund i sommar for Kåre hadde henne i klauvboksen. Han slipte ein del og limte på kalosjer på dei to innerklauvene bak. No har den eine dotte av og då haltar ho meir. No får ho ikkje fleire. 434 Marit, ei lita kvige, 1 år, må nok og fara den same vegen snart. Ho var tvilling med ein stut og viser seg å vera steril. Ho er så koseleg, så livet er ganske urettferdig. Me har 8 småkviger inne i lausdrifta no til inseminering. Dei er veldig koselege alle saman. Magna er litt forskrekkeleg, men ho kjem seg. Dei andre ruslar rundt, lette på føtene og vert puffa litt hit og dit av dei vaksne. Det gjer visst ingenting. Dei fer opp i liggjebåsane og der snur dei seg og står med hovudet fram og enden inn. Det viser seg om morgonane, då ligg det ein del ruer framme i ein del båsar og eit stort vått felt. Det vert det nok slutt på av seg sjølv etter som kroppane veks. 333 Mayso skulle ha vore heime no, men er oppe i marka enno med dei drektige kvigene.
Litt kalving er det òg. Laura og Laila er dei siste som har kalva og no har lært seg til å gå i roboten. Dei er så flinke og trivelege. Litt "fyre" dei til roboten når han driv og leitar etter spenane, men det går helst godt. Ofte kjem dei bort og skal drøsa litt når eg er i gang med skraping og strøing. Då må eg klø, det gjer så godt.
Så litt skrøyd (jærsk): Kine og Liselotte var til Seljord på missekonkurranse og gjorde reint bord! Dei vann sine klassar og til slutt vann Liselotte heile Dyrskuprisen som finaste kyri av alle! Fine sølvskeier i premie. Me seier at det å vinna betyr ikkje så mykje. Det er å vera i miljøet og å vera i den koselege jerseygjengen som betyr mest for oss. Og det er sant. Kyrne kom ikkje heim før nærare midnatt fredagskvelden. Då var bonden og budeia på plass og tok i mot dei. For dei var det nok viktigaste å finna fram til Roboten og få tøma seg, og til forbrettet. For ingenting er som maten me har heime!

Ettersommar

2007-09-02T07:58:00.000+02:00

September. Mykje har hendt sidan sist - heile sommaren. Det største for familien på Tunheim er nok bryllupet i Spania. 3. august i Sjømannskyrkja i Torrevieja. Silje og Knut.
Den neststørste markeringa var bonden sjølv sin runding av rundt tal, 19.august. Ein gild kveld med mykje program.
Elles er skulane i gang. Silje og Knut er i Bergen. Lars og Ingvil i Tromsø. Asle held dei gamle med selskap.
Men det er i fjoset me helst held oss i denne bloggen. Det meste her går i sin vante gang. Kyr går ut døra for siste gong - og nye kjem til. I går var me på Jærmessa, Varhaug, med to kyr og ei kvige. Alle fekk rosande omtale, og kvit sløyfe (1. premie). 392 Kine fekk topp poengsum med 5,0 for jur, og 10,0 for kropp og bein. Karakteristikken frå den danske dommaren var. "Det er simpelthen slik vi ønsker en jerseyko." Ikkje dårleg. Det er slikt ein opplever ein gong i livet. Men 391 Kari var og med til Varhaug. Og ho var ikkje blid. Gå med grima var ikkje noko for henne. Ho skal sleppa å vera med på fleire utstillingar. Elles må nemnast frå utstillinga at det var ei jersyku til Gry Merete Braadli som vart kåra til "Miss Jæren". Det er bra at jerseykyrne stikk seg fram av og til. Og for Gry Merete var dette ein ny opptur. Og det er så vel fortent.

Dette var eit lite pip frå bonden. Det gjenstår å sjå om eg får det publisert. Om det går bra, kan eg lova nye innslag med det første.

Olivia...o.a............

2007-05-15T19:05:00.000+02:00

Me har venta lenge på at Olivia skulle fø. Det er alt fleire veker sidan ho var og romsterte i kleskapet på leit etter "seng". Men i går bar det til. I sjølve farmorstolen. Der hadde ho ordna seg ferdig då me kom i floren i 4 -tida. Der låg det 5 stk i ulike variantar når det gjeld kombinasjonar av kjønn, skipsføter og vanlege føter, svart og kvit og spraglete. Her var nemleg to farande fantar innom. Den spraglete kjem no og av og til. Det var overraskande at ho valde farmorstolen for sine små for der pleier både Bøgvald og Villmannen å liggja og. Villmannen låg oppå varmtvannstanken i går. Om han var forvist eller om han berre litt forsiktig trekte seg frå det som førgjekk i stolen er det ingen som veit. Men Bøgvald var på jakt. Truleg kom han att i natt, for i dagtidleg då me var ferdige i floren og på veg inn, jumpa Olivia ut av holet i døra med ein unge i munnen. Eg spurde om ho ville inn med dei og det var tydelegvis det ho ville - med fast peiling på vaskeromsdøra, vidare inn, opp troppa og der, i 2. etasjen i kleskåpet til Knut, der la ho ungen. Etter å ha roa den med ein liten sup, var ho klar for neste tur. Heldigvis fekk ho hjelp av ei hand som tok dei resterande fira i ein gong. No ligg Olivia og nyt freden i kleskåpet, så kan karane ha brunnhuset for seg sjølve.
Elles er kalvinga i gang, litt seigt går det, men me har i alle fall 6 små, 5 oksakalvar og 1 kyrkalv. Dei får reine, fine bingar med teppe til å liggja på og nymåla vegger. Så lenge det reine varer, då.
Sauene var inne for siste gong i dag. Lamma skulle merkast. Då sette eg meg på ei kassa og tok dei på fanget etter tur og heldt hovudet medan Kåre sette merke i øyra. Tudor, Selma og Vigdis koste seg i fanget og brydde seg lite om det som skjedde i øyra. Åsa og Viggo lika det mindre. Dei er litt reddare av seg. Bolla har ikkje enno adoptert Åsa skikkeleg, men ho kjem seg, beint fram. No treng eg ikkje halda henne i klaven for å få henne til å stå. Ho står stilt berre ho får mjøl. Men det må ho ha. Så får me sjå kor lenge me "didlar" med det.
Våren går det seint med. Lauvet står litt i stampe, men me finn nok litt til å pynta til 17. mai med. Men er det ikkje slikt ver som gjer "bondens lader fulde"? Då har me noko å sjå fram til der! Til lukka med 17. mai alle blogglesarar!

Rapport

2007-04-22T17:12:00.000+02:00

Våren går sin gang. Dvs. så vidt. Helst må me vel sei han har stoppa opp. I alle fall denne veka. Men sist sundag var me på tur til Ulvarudlå (u vert lese o) i 20 varmegrader! Nydeleg. Ulvarudlå er eit av dei høgaste fjella i Time med sin 400 m over havet og vel så det. Me gjekk saman med grunneigarar, byfolk, fuglakikkarar og naturvernarar. Det galdt vindmøller . Ulike meiningar og ulike tankegangar. Eg veit ikkje heilt. Likar så utruleg lite dei stygge rovfuglane som tek lam. Men så ser eg for meg at vindmøllene og susen deira heller ikkje er så bra.
Ja, ja, det vert vel andre enn eg som tek avgjerdene i den saka. Straum vil me ha. Og tenk når dei i si tid demde ned heile gardar for å få vasskrsft så folk laut flytta vekk med pikk og pakk. Grusomt, tenkjer eg.
No har me berre tre kattar. Kopien ( Pistrpys) vart overkøyrd fredag den 13. april og fekk ei grav i eit blomebed på nordsida av huset. Men Olivia er tydeleg i gang med nytt kull. Enno kjem ho seg inn holet i døra til brunnhuset, men helst vil ho smetta inn døra til vaskerommet. Trur ho har bestemt seg for å fø inne denne gongen og det ser det ut til at ho kjem til å få lov til. Slike ville kattar som Villmannen vil me ikkje ha. Men det får me sikkert viss Olivia må kjetla ute. Då kryp ho så langt inn under taket på lågbygget som ho kjem og held seg der med ungane til dei er skikkeleg redde og fresne. Så no planlegg ho tydelegvis annleis. Torsdag førmiddag vart eg veldig forundra for eg høyrde ei romstering oppe på soverommet vårt. Bonden var det ikkje for han var ute og køyrde. Eg måtte opp og sjå. Jau, der dreiv Olivia på og skulle laga seg seng i kleskapet vårt. To dører stod på vidt gap og ein pose med gamle klehengarar hadde ho velta fram og ut på golvet. No var ho i gang med undersøkingar i bonden sitt skap. Ho vil tydeleg vis ha alt klart i god tid og det er nok rett. Me får sjå om ikkje det lagar seg.
Sauene går det nesten heilt bra med, men ikkje Bolla og Åsa. Åsa heng på Bolla som ein klegg når dei er ute, men ho får ikkje suga. Då hoppar Bolla og er heilt vill. Eg vert sint på henne når ho fer slik åt og har sagt det mange gonger at viss ho ikkje vert snill, fer ho snart på slaktehuset. Det hjelper ikkje, ikkje enno i alle fall. Me lyt binda henne, då gjev ho seg. Synnøve passar på si Selma som alt er kjempestor. Tulla passar på Teodor og dei har det godt begge. Så var det Signe. Tenk ho hadde lembt to knøttsmå lam ein morgon me kom ut, Vigdis og Viggo. No er dei ei veka gamle og så fine. Svanhild og Tilla er gjeldsauer. Dei har ferie og vert berre feitare og feitare.
Kyrne får lov å beita oppi Bakken somme dagar. Ikkje når det regnar, då vert det så blautt og opptrødt. Frøken fekk ein kyrkalv. Nenne. Høyrt det namnet før? Ikkje me, men det er visst damer som heiter det. Ho var nesten blind fyrste dagane, men no ser ho er godt i form. Tonje og Heidi er dagalause begge to, men har ikje fyllt skikkeleg i juret. Elles alt vel. Vårfrisk helsing frå Tunheim!

Lam

2007-04-01T09:41:00.000+02:00

Tenk, i dag fekk me det første lammet. Ein liten veronje. Og så er det Tulla som er mora. Sjølv er ho ikkje eit år gamal ennå. Sjølv er ho ikkje så stor. Men den som skulle ut er nå bitteliten. Det er godt når proporsjonane står i forhold til kvarandre. Ho mangla 10 dagar på 5 mndr. sidan paring. Så her vart det ein aldri så liten rekord, Jofrid. Det er variasjon i naturen. Mora har det bra. Den litle er litt forfjamsa ennå.

Elles er det full vårvinna på Jæren. Naturhevda er ute på jordene. Sola skin, og faktisk så er det turt. Men det plar laga seg med regn. Ennå litt frost dei fleste nettene.

"Dæ swive"

2007-03-18T10:52:00.000+01:00

Fyndord kan vera gode å ha i periodar. Me har hatt mange og ulike opp gjennom tidene. Spesielt hugsar eg det me hadde i den tida me flytte hit til Tunheim. Det var: " Du må`kke komme her og komme her!" Det flotte med slike fyndord er at dei passar til alle situasjonar. Og av og til passar dei ekstra godt. Då er det berre til å gapeskratta av. Sidan har me hatt t.d.: "Har du en hobby som du er blitt glad i.... og har du først en får du sikkert fler!" Den passa godt då arbeidsmengda verka uoverkommeleg. Me såg ikkje ende på alt som skulle ha vore gjort. Eit anna:" Med hode under armen og armen i bind". Her gjeld det å stå på uansett kva livet har å by på! I vinter har me hatt: " Det svive". Det kan tyda på at me er komne inn i rolegare farvatn og har ei kjensle av å ha hovudet over vatnet. Dei store prosjekta er unnagjort og det vert tid til å kvila middag på benken fleire dagar i veka. Har me skrudd ned både på tempo og forventningar, skal tru? Eigentleg er det flott når det sviv. Då går alt sin gang og hjula vert haldne i gang. Er ikkje det bra? Jau, det er bra! Medan influensa herja høyrde me ikkje noko om at noko aveiv her i på garden. Det var ikkje bra. Men no, no swiv det igjen. V`en skal ha godt trykk. Høyrde forresten eitt i radioen denne vekasom eg kunne ha tenkt meg: Don`t worry, be happy! Det var bra, men enno held me på at det sviv.
Sauene vart klypte denne veka. No er dei inne i garasjen, men ruslar ut og opp i Bakken når ikkje veret er for gale. I dag er dei inne. Dei gjekk og snuste på kvarandre då dei var klypte. Syns visst dei andre var løygne utan pels. Kom ikkje på å sjå på seg sjølve. No lyt me oppi og drøsa og klø så ofte me kan. Det er tre av dei som kjem og skal verta klødde. Synnøve, dottera Svanhild og Tilla. Eg har sagt til dei at det er vanskeleg å klø tre med to hender. Svanhild grev på meg med eine foten når ho må venta. Så er spørsmålet om alle har lam. I alle fall Synnøve, Bolla og Tulla. Truleg dei andre òg, men dei skal me "lytta på". Det vert spennande.
Synnøve ligg der med lyden sin. No har ho spedd på med vibrato på høg sopran! Dei andre lest ikkje høyra det. Eller kanskje dei tykkjer som eg at det er koseleg. Me har våre særtrekk og er individualistar alle saman!
God sundag!

Har du eit godt fyndord du vil dela med oss?

Kattar, fuglar og sauer

2007-03-08T10:29:00.000+01:00

Det kan vera godt å byta stol av og til. Kanskje du har det som ein del av oss andre etablerte at det vert faste plassar etterkvart. Det er liksom så trygt og godt å sjå verda frå den vinkelen ein er vane med å sjå henne. Men her ein dag for litt sidan, dvs. då influensa var på retur og me angrepne var å betrakta som rekonvalesentar, sette eg meg rett og slett i den gamle farmorstolen som kattane no brukar til familieseng. Der vart fort ledig då pelletsane prikka og datt ned i matfatet. Eg sette meg og kjende ein god lunk i puta som gjorde godt.
Korleis ser så verda ut frå farmorstolen i det gamle brunnhuset? Vil tru at kattane sitt syn på livet ikkje er av det mest vidfemnande og svevande. Det er begrensa til å halda auga med matfatet og elles sova og kvila. No har eg ei kjensle av det skjer ting med kattane som eg ikkje har kontroll over, spesielt om nettene. Eg la merke til at Olivia var litt ukonsentrert i matfatet. Ho skulle stadig bort å kika i holet. Dei har slikt eit rundt fint hol i døra der dei kjem ut og inn og nyt fridomen på den måten. Olivia slit litt med å koma seg gjennom holet om vårane rett før ho skal fø, men det er naturleg.
Neste dag då eg kom inn og skulle gje kattane, vart eg heilt forskrekka. Det såg ikkje ut! Idyllen og freden frå dagen før var totalt borte. Her var det fjører og dottar over alt som vitna om ein kamp på liv og død. Og den uheldige gjesten som hadde kome inn holet var i alle fall død og oppeten. Midt oppi alt det tragiske rotet låg Olivia med alle sine i farmorstolen, førnøgde, glade og mette. Jærbladet hadde nett fortalt om at alle stormane frå søraust hadde ført ei keisarørn frå Aust- Europa til Brusand. Men kva fugl var dette? Han kunne godt vera stor etter fjørpryden å døma, men holet begrensar. Eg samla opp litt dun og fjører i ein pose som eg vil få ein fuglekjennar til å sjå på.
Sauene skal snart inn. Synnøve er dagalaus den 4. april. No gjeld det at ulla får turka slik at me kan klyppa dei og ta dei inn i garasjen. Men det er ikkje lett å få dei turre mellom regnbygene. I går kveld var dei turre, og i dag tidleg. Då snakka me om at kanskje idag kunne det laga seg, men då me kom inn or floren hadde det kome litt yr og ulla var fuktig. Etter vermeldinga å døma, må dei sikkert gå ei lita veka til. Det er så koseleg å få dei inn i garasjen. Då et dei kollosalt. Treng nok mykje energi for å dekka varmetapet. Eg syns litt synd i dei som misser pelsen så plutseleg og må gå og kulsa. Men i garasjen vert det koseleg. Ein god, lun lunk som luktar lanolin og sau. Og så vert det mykje kløing og drøsing.

Eit spørsmål:
Kva betyr det å vera dagalaus?

Roboten og vevkona

2007-02-05T13:41:00.000+01:00

Roboten er eit nytt fenomen og ein nokså ny installasjon i norsk landbruk. Og kanskje vart han lenge sett på som eit framandelement her "på bjerget".Han er for det meste bygd opp av røyrar og slangar. Blanke røyr og svarte og blåe slangar. Alt dette er kobla saman slik at roboten fungerar og gjer det han skal gjera. Ein ukjend vitenskap for mange av oss. Både konstruksjonen og dei blanke røyrane gjer at han skil seg ut frå den andre innreiinga i floren. Kanskje hadde det hjelpt om røyrane vart måla grøne slik resten av innreiinga er?
Utanom spurvane som finn livd og mat i lausdrifta er der eit anna dyr som har livet sitt der, nemleg vevkona, eller veffkåno som me seier på Voss. På Jæren kallar dei henne spinnkjering. Ho spinn veven sin her og der rundt i alle krær og smette. Litt fangst får ho nok. Roboten hadde ikkje stende lenge før ho lista seg varsamt bort på dette blanke røyrvidunderet og prøvde seg med ein liten tråd frå luftslangen til næraste røyr, neste trå på skrå og slik heldt ho på att og fram. Luft-, vakum- og vasslangar, og ikkje minst det store mjølsloket, alt vart vove ihop med røyrar. Slik heldt ho fram. Det vart mange små vevar over heile roboten. Mange av dei feste ho i taket. Og budeia og bonden kunne tydeleg sjå at dette blanke vidunderet hadde vorte ein del av det andre inventaret. Takka vera vevkona. Her må me kunna snakka om inkludering? Kanskje noko for inkluderingsministeren å filosofera litt over?
Ho mor ville aldri me skulle gjera ende på vevkonene om me fann dei når me for rundt med grønsåpevatnet i stovo. Dei kunne bringa lukka, sa ho. Eg lo av det og kalla det for overtru. Det gjer eg i dag òg, men eg har ser med litt andre augo på dette vesenet med den store magen.
Her om dagen tok bonden fram, ikkje grønsåpevatnet, men høgtrykkspylaren. Roboten måtte skeinast opp, servisemannen skulle koma. Vevetrådane for med vatnet og snart stod det blanke vidunderet der som det skulle vera nyinstallert. Korleis det gjekk med vevkonene veit me ikkje, nokon rauk nok med i dragsuget, vil eg tru. Dei andre gjekk vel i ei god gøyma nokre dagar. Men no er det kome nokre små trådar att. Frå ein gul pendel og bort i eit røyr og mellom eit blått deksel og robotarmen. Det gjeld å ikkje gje seg!

Snjo

2007-01-26T19:35:00.000+01:00

Endeleg kom snjoen. Alltid like fin, alltid like fredfullt med det kvite teppet som legg seg overalt når berre vinden held seg vekke! Og det gjorde han to heile dagar. Måndags morgon låg snøen som eit heildekkingsteppe over tunet. Nesten så ein ikkje torer trø i det, då er det liksom med ein gong litt øydelagt. Spesielt domt er det når me kjem ut att frå stallen etter å ha moka der. Då vert det brune far eit stykkje ut på tunet. Men før me stig avgarde er det interessant å sjå om det er andre som har vore ute i nattens mulm og mørke og rusla over tunet. Jau, då. Der er små puselabbar på den gamle brunnhustrappa. Bøgvald og Olivia, tenkjer eg. Rett og slett litt trafikk frå holet i døra og bort i bedet, utan å sei meir om det. Mellom stalldøra og garasjen der traktoren står er det og spor. Det var Villmannen, eg såg han. Han bur i den gamle traktoren og så har han nok gjerne tenkt at det kan henda var varmare i stallen viss han kom seg inn der. Det gjorde han ikkje.
Kyrne likar å stå ute og lata snøen dryssa nedover seg. Berre stå og vera til. Lurt, tenkjer eg. Og så var det nokon av dei som hadde skjenekonkurranse heilt bort til grinda og heimatt. Ruene låg frosne som sjokoladetoppar ute på plattingen, til dess nokon trakka i dei. Kyrne har lite sans for kva som kan vera fint og ikkje. Eg tenkjer at ruer ikje nødvendigviis er fint, men dei er i alle fall finare når dei er urørde!
Bortom grinda møtte eg sauene. Der låg dei i sine "bol". Snøen hadde tint under dei så det var helst is i botnen på bolet. Og parler, mykje parler. Utruleg, dei må no visst finna mat, tenkjer eg. Litt blod i eitt spor. Det var høgre framklauva til Tilla. Det er nok skaren som har vore litt kvass. Dei må grava vekk snøen for å finn grastustane. Lett å sjå kvar sauene hadde rekkjet sitt. Koseleg, dei held fylgje og går ikkje inn på naboen sjølv om grinda sår open. Eg let ho att.
Oppe med Stemmen kjem det eit spor nedover og kryssar sauarekkjet. Reven! Der har han gjengje og luska. Eller kanskje han raskar som det står i songen? Oppe på vegen til Botnamarka gjekk revesporet føre meg. Og der hadde ein hare kome hoppande frå Mossige! Dette vart spennande. Heldigvis såg eg ikkje blod nokon stad. Då hadde turen vore øydelagd for meg òg, ikkje berre haren. Han hadde sikkert kome seg heim att før reven var ute på tur. Såg haren hadde stoppa ein stad og drive og pussa og klødd seg litt, viste merke etter knokane på bakføtene.
Og så var det mange myser som hadde vore ute. Nokon kom opp frå bekken, nokon frå ei tua med gamalt, vise gras og nokon frå gardhol. Ein plass var det to slike spor som møttest og så hoppa dei saman vidare, attmed kvarandre dei to mysene. Så koseleg, tenkte eg! Lukka på reisa!

Elles er å opplysa at budeia har meldt seg på spanskkurs! Startar onsdag 31.01.07! Lurer på korleis det er å læra språk når ein held på å verta eldre? Det vil visa seg!

Ei feststund

2007-01-17T11:14:00.000+01:00

Så var det festen. Den gløymde me. Det vart så gripande med dei venninnene.
Dette var i går. Bonden låg på benken, litt samankrølla og drog lett. Budeia svinsa rundt med forskjelligt, litt rydding av joladukar og på med nye, flytte på kle osv. Eit ærende på vaskerommet og ein merkeleg lyd, fekk meg til å sjå ut. Og der ser eg Gina, Janna, Trine, Hege og Kvitsokk i fullt firsprang rundt kummen, bak garasjen. Ja, her var det fest, å du og du! Den vesle grinda låg flat, fritt fram. Eg formidla det eg såg til bonden, og før me kom ut var det ca. 30 kyr som hypsa seg rundt på kalvabeite. Og det var skikkeleg hypsing. Dei fryda seg over livet, endå til Tonje som akkurat hadde fenge kvesst klauvene og halta litt, gløymde alle problem og heiv seg til og hypsa seg i firsprang ho og. Me måtte lirka med mjøl i ei bytta for å samla dei inn til silo på forbrettet. Kalvabeitet som stod irrgrønt ser meir spettete ut i dag. Ja, dei nappa faktisk i grøne strå i går. Det er tydeleg at grøn bakke gjev stor grunn til gleda og fridomskjensla. Så flott! Med tydeleg kroppsspråk og lite hemningar vert det fort ei feststund av slikt..

Ei feststund

2007-01-17T10:45:00.000+01:00

Det er nytt år. Livet ruslar som i fjor og godt er det. Me er friske og stort sett ved godt mot. Det same gjeld kyrne. Dei et godt og produserer godt. No fekk me akkurat tala frå husdyrkontrollen og det er interessant lesnad. Her er dei som har over 9 i feitt % og nærare 5 % i protein. Kjekt med høge tal. No skal alle data inn på lista på dataen i robotkontoret så me kan sjå kven som er best! Konkurranse der òg! Den som kjem høgast på energikorrigert mjølk kjem øvst. No er det Tilde. Ho mjølkar rundt 34 l og kjem opp i over 42 når litrane vert korrigert etter feitt over 4% og protein over 3.2 %. Vart dette forstålege for uinnvigde blogglesarar utan røynsle frå mjølkeproduksjon? Vonar det. Ikkje så farleg forresten.
Tilde er god venninne med Trine. Dei er jamgamle, var kalvar i lag, gjekk på same beitet då dei var kviger og no går dei saman i lausdrifta. Dei har kalva med 14 dagars mellomrom kvart år, no for tredje gong. Ser me Tilde så er det stor sjanse at Trine er i nærleiken. Trine kan vera sur med andre, men me ser aldri at ho er sur med Tilde. Tilde er alltid snill. No for tida klør ho så voldsomt. Ho stiller seg opp når eg går forbi på gangen, men då er det jo berre hovudet eg når og det er helst bakover det klør mest. Det forstår ikkje Tilde. Ho vil at eg skal koma oppi og ta med skrapa, det er det ho vil. Det gjer eg og av og til. Trine og Tilde er gode med kvarandre. Trine sleikjer Tilde, oppover halsen, på kjakane og oppi kruno og rundt auga. Alt er godt, ser det ut til. Men lenger bakover går ho ikkje, naturleg nok. Det er som ho seier: Godt du er her Tilde, du betyr mykje for meg, eg er glad i deg! Er det ikkje fint? Kanskje me kunne gje nokon ein "sleik" i dag, i overført tyding. Ein sleik kan vera så mangt. Det er tanken bak som er så fin, veit me! Og så er me folk heldige med det at me kan bruka ord, viss me finn dei, då. Det kan ikkje kyrne. Dei må bruka tunga på sin måte.

Ha ein fin dag der du er.

Desemberdag

2006-12-06T14:48:00.000+01:00

Me skriv 6. desember. Det er beint fram opphaldsver og lett skydekke. Men ringen rundt den elles så flotte fullmånen i dag tidleg lova meir regn. Ja, ringen skein i alle regnbogefargane! Kanskje det snart tek til å hjelpa på vasslagra rundt omkring? Me må berre ikkje gløyma den lange og flotte sommaren me hadde. Den ville me ikkje ha bytt med haustsol, tenkjer eg.
Som ein del av blogglesarane veit, er Bossi borte. Ho hangla og kom seg ikkje skikkeleg etter det kullet ho fekk fyrst i november der alle var daude. Ho var stor i buken, men operasjonen viste at det ikkje var foster att, men at ein stor kreftsvulst infiltrerte magen. Ho ville nok hatt det vondt resten av tida difor vart operasjonen avbroten og livet avslutta. Ho fekk ei grav i hagen. Der sette eg ei lita rose hin dagen. Me saknar henne. Ho var alltid glad og blid og godt selskap. Og den beste velkomstkomiteen ein kan ynskja seg. Når ho hadde sprunge i frå seg gjekk ho og fann labbarpar til den som kom. Det går nok endå ei tid før me ven oss til at ho ikkje er der framfor døra på vaskerommet.
Kattane er i beste velgåande. Bøgvald tek rollen som far og ligg ofte og passar på vesle Pistrpys oppi farmorstolen. Olivia er litt ute på jakt. Ja, ein dag fakka ho ei mus som kom opp under vasken på kjøkkenet. Då var ho rask i snuen. Villmannen er framleis like vanskeleg å koma inn på, men han kjem i matfatet. Pistrpys er i rivande utvikling. Frå dei fyrste skjelvande og vaklande skritt der magen delvis tok i golvet, prøver ho seg no med hopp og sprett og fangar rova til Bøgvald! Han er ein veldig tolmodig mann som finn seg i det meste!
Ha ei fin adventstid! Og hugs på og kveikja ljos og summa deg litt!

Nokon kjem og nokon går.

2006-11-14T10:18:00.000+01:00

Meir og meir haust, men ennå lite frost.
Det er ikkje berre enkelt å vera glad i dyr. Det er heller ikkje berre enkelt å vera glad i nokon. Saknet når dei er borte er tilnærma proporsjonalt med tilknytninga ein hadde. Tilknytninga ein har til dyr skal likevel ikkje samanliknast med banda som knytest menneske i mellom.
Likevel er det slik at når me på laurdag sende 8 kviger ut på langferd, så merkar ein at det vert tomt. Saman med nokre andre kviger vart dei frakta til Vestnes i Romsdal.
Har mange gonger gjort opp rekneskap etter salg av livdyr. Ein må velja ut feilfrie dyr: Gode føter. Jur utan skavankar. Gode å mjølka og ikkje skeivmjølka. Og rimeleg godt lynne. Altså dyr frå den beste enden. Det seier seg sjølv at ein må ikkje driva altfor mykje med livdyrsalg. Ein treng gode dyr å avla på sjølv også. Trøysta er at det er nye kviger som veks til, og som skal ta plassen etter dei gamle som skal byttast ut.
Bloggen vår er oppkalla etter Drusa. Som tidlegare omtala, er ho ikkje her lenger. Men me har to unge kyr etter henne. Det er 366 Isabella og 408 Krusill. Dei er snille. Berre snille. 406 Knøtt er dotter til Isabella. Ho reiste til Vestnes. På den måten er nokre av genene til Drusa i Romsdal.
Elles går livet med litt ulikt. På laurdag ver me to vaksne til Forsand i 60-årslag. Triveleg. I dag står Marta på farten på veg til England. Vert vekke til fredag. Så då får bonden prøva å stella også dei minste i fjoset. Måtte veka gå fort!

Basarkveld og meir

2006-11-03T11:35:00.000+01:00

Det var basar for kapellet i gårkveld. Nesten fullt hus, song av Ekko, barnekoret og ein gjeng med karar frå frikyrkja m.fl. som kallar seg Freemen. Karane song ikkje som eit mannskor, dei berre gav på , full fres eller bånn gass av pur songarglede. Kan tru det var flott! Gamle gode songar frå tida 50 -til 70- åringane var ungdommar. Og det likar me å høyra. Det går innom og rører. Så der sat me og kosa oss.
På vaskerommet heime låg Bossi og sukka. Ho var ikkje i form. Kåre såg det då han kom inn or floren; då vann ho seg ikkje opp troppa til vaskerommet. Kald var ho og skalv. Stakkars Bossi, sa eg då eg kom heim, og fann eit varmt teppe og stappa rundt henne og heldt `ne godt i fanget mitt. Det var nett så ho kom seg litt. -Det hjelpte at du kom heim, sa ho. - Det var så fælt og liggja her åleine når alle gjekk på basar. Det forstår me. Då Kåre kom rigga han seg til med sprøyyta og dose for mjølkefeber. Og Bossi var tolmodig. Ho låg med hovudet godt inni fanget mitt og såg ikkje på kor han rota etter blodåra, berre rykta litt då han fann henne. I dag er ho oppe og ruslar og ventar på at naturen går sin gang. Om nokre dagar, kanskje, vert det ei løysing.
Olivia overraskar nok ein gong. No har ho halde ting heilt hemmeleg. Me har vel alle lese i vekeblad at det går an å få born utan å vita at ein er gravid. Olivia har nok visst det sjølv, men halde det hemmeleg for oss andre. Tenk, i går då me skulle ut og stedla på ettermiddagen låg der eit lite nysta i hundaputo i farmorstolen. Svart med kvite flekkjer, hokatt med skipsføter og eitt ope auga. Villmannen er forvist til høyet som ligg på forbrettet i gamlafjoset. Der sit han og kruksar. Og det er nok nødvendig elles er eg redd dråpane fer i han. Spenninga er no om det kan liggja fleire ungar ein stad. Som du forstår: Bondleivet er variert og spennande! God helg!

Har du forslag til namn på kattungen?

Bolla, Bossi og haustaleg ver

2006-10-26T18:39:00.000+02:00

Bolla er ein av sauene våre, men me kjenner henne ikkje så godt.Eigentleg skulle ho ha hatt lam i vår for fyrste gong. Det laga seg ikkje og ho vart send til fjells dvs. til "Kulene" i lag med ei anna gjeld gimmer som Torstein hadde. I juli/august tok Torstein lamma i frå og sende alle sauene til Kulene. Sist helg var det tid for å sanka dei heim att. Men Bolla og venninna hennar var ikkje å sjå. Då kom det beskjed frå Skårland at dei hadde funne eitt beist som gjekk åleine i utmarka deira. No hadde dei fått det heim og det viste seg å vera Bolla. I ein skral forfatning, men det kunne vore verre for venninna har ingen sett så ho har nok krepert. Bolla hadde fullt av skurv på øyrene og det er symptom på ein eller annan mangel, kobolt? I alle fall hadde Torstein henta henne heim til seg og mandag vart ho køyrd heim her bakpå traktortilhengaren. Den køyreturen lika ho ikkje, men eg fann litt mjøl i ei bytta og det var godt, sa ho. Godt å koma heim. 0g det skal det vera! Så henta me Synnøve og Tilla heim frå den langa kjelvo, dei snuste litt på henne og så var det i orden for deira del. Men Bolla gjekk eit langt stykkje bak dei, snudde og kom heim nokre gonger. Ho var nok ikkje heilt sikker på at ho fekk vera med. Men no går det tre kvite dottar oppi Bakken, og det er koseleg.
Sist me skreiv blogg hadde Bossi vore ute på "rakkodeis", men vart dårleg og gjekk på pencillin ei vekes tid. Såg ikkje godt ut. Likevel, no viser det sg at magen veks og vert sidare og sidare og det lagar seg jur! Så er det gjort kjent! Ho ser ikkje svart på dette, seier ho. Det gjeld å ta livet som det kjem!
I dag har liksom hausten slått skikkeleg til, det blæs og regnar store dråpar. Lauvet fer med vinden berre så det flagrar og trea snøyest meir og meir. Småkalvane som går på Surpehagen hutrar seg i hop i det store stive graset på reinane. To av dei tok me inn i dag, det var Mina og Marit, dei to minste. Dei fekk koma inn i stallen i den gamle ombygde grisbingen. Der er Magna, Mirabella og Marie frå før. Dei fekk koma inn i går. Eg var og såg om dei no før eg gjekk inn og då var det berre velstand. Marit og Mina hadde lagt seg. Turt og godt hadde dei det. Sutalaust å få maten på forbrettet.
Men enno går mange ungdyr ute. Dei klarer ei vekes tid til. Mat finn dei og med ti varmegrader og bygever så klarer dei det. Så vert det så kjekt når me skal få alle i hus, finna bås til kvar og klyppa pelsen slik at ikkje dei skitnar seg så fælt.Det luktar så godt i floren når utedyra kjem inn. Ei slags ulllukt.(Til dess, etter nokre dagar ei anna lukt overtek). Så får dei mjøl og siloballe og når dei er mette får dei leggja seg turt og godt og liggja og gomla på hjortedotten si og tenkja på alt og ingenting. Kanskje helst ingenting. Nydeleg..........og fred på jorda!

Sommar i september

2006-09-16T10:53:00.000+02:00

Som de veit er Drusa borte. Det er stussleg, eg saknar henne. Dei fyrste åra hadde eg den tanken at viss dyra var tryggare når eg var der, skulle eg vera med å få dei ombord i slaktebilen. Det var eg òg mange gonger, men no er det nesten slutt. Ikkje berre fordi eg pyser meg til med åra, det òg, men fordi han Kåre som regel er med og han berre leier dei i bandet. Det går så mykje betre når dei berre slepp grima. Slik er det. Og eg trøystar meg med at dei forstår lite av det. Og i mitt stille sinn skulle eg ynskja der var ein himmel for kyr, ei avdeling, rettare sagt. Det hadde vore gildt det! Der skal i alle fall vera løva og lam, så kanskje - - ?!
Me har hatt ein ettersleng av den fine sommaren no ei vekes tid. Turt og fint på beite og dyra går ut og inn og har det godt. Det vil sei dei kunne gått meir inn. Dei vert liggjande i Moldbakken og nyt sola og livet. Hjorteklumpen går sin gang, nokså automatisk, og augneloka ligg sånn halvvegs nedpå. Endåtil øyrene sig ned i kvilestilling. Det må vera å slappa av. Berre prøv! Tanken på at roboten står og ventar på dei er langt vekke. Ikkje robotver. Men det går godt.
Me har mange kviger som har kalva no i august/ september. Dei er så koselege. Dei kom rett frå markalivet og inn i lausdrifta. Ikkje løye dei vart forskrekka, mange av dei. 401 Karina flykta opp på ein liggjebås og der vart ho ståande. Og det kjempa ho for med alle krefter då Kåre kom og ville ha henne ned og i maten. Tl slutt gjekk det med grima på. Men det skjedde mange gonger. Møkaskrapa er òg forferdeleg nifs. Men i grunnen går det utruleg fort for dei fleste å verta kjende og læra korleis det fungerer. Kluet er mjølet, trur eg. Får dei smaken på mjølet kan du lura dei inn i mjølautomaten, roboten og mjølka dei nykalva kvigene i spann. Men me må drøsa med dei, helst i eitt heile tida. Drøsa og drøsa. Spørja og svara. Og så må me klø! God kost og klø oppå halarota. Når halen går litt opp, ser du at dette hjelper godt. Då kan du klø under halen, somme likar det kjempegodt og på begge sider der bak uutan å gå meir i detalj. Det er viktig med triks og list og lempe!
Kanskje du lurer på korleis Bossi har det? Ho var litt tung i sommar, syns eg. Tung i både bokstaveleg tyding og overført. Det kan sikkert fylgjast åt. Ho har alltid hatt ein liten runde opp til ein nabo, berre ein liten tur. Det hende at ho fann litt å eta og så vidare. Eg spurde henne ein dag om ho var slutta å gå tur. Og det var ho, ho trudde det var alderen. Og det trudde eg òg. Men så skjedde det noko. Bossi svinsa seg opp og vart ivrig på å koma seg ut. Og stakk av. Ikkje berre ein tur til dagen. Nei ho vart vekke fleire timar. Det var nok hormona som sette sving på henne. Så no får me sjå. Ho hadde besøk av ein type her. Viss ho ikkje er for gamal då.
Olivia er still going strong. Ho har med seg Bøgvald og ein unge frå i vår. Men dei ungane vart ville. Ho gøymde dei vekk til dei var for store til å temjast. No er det ein att, med skipsføter. Villmannen skal han heita. Men det er liksom så vanskeleg å ha namn på ein du aldri får tak i og kan klappa. Så difor er det berre Villmannen endå, i alle fall. Kanskje han har kome seg litt? Såg at Bossi får kontakt med han. Det er menneske han er mest redd, altså. No har eg lova Olivia at viss ho kjem oppi noko slikt ein gong til, skal ho få eit rom i eit kleskap på lemmen. Det har ho hatt før, både Knut og Ingvil sitt. Og då gjekk det godt. Då vart ungane så milde og folkakjære. Det er løye kva menneskeleg omtanke og varme gjer! Ha ei god helg!

Haustleg.

2006-09-03T15:55:00.000+02:00

Heile sommaren er forbi. Ein fantastisk sommar som ingen av oss har opplevd maken til. Det har vore travelt på Tunheim, der nydyrking av eit stykke land er det som har sett mest merke etter seg. Nå er nybrotet grønt. Men først etter at fleire tusen kubikkmeter med stein har vorte rydda bort. Slike jordstykke hadde ikkje vore dyrkande utan gode maskinar.

I fjoset er det forandringar. Ei betydeleg utskifting av kyr har funne stad, for å gje plass til dei nye som veks til. Gamlekua, 283 Drusa, er ikkje lenger i blant oss. Ho som heile bloggen er oppkalla etter. Av andre som har måtta vika plass er 856 Bromma. Men ho er still going strong. Flytta til eit nytt fjos med Lely-robot. Ho mjølka rett og slett så mykje, at me ville heller ha to reine jersykyr i staden. Mange kalver har me og fått. Meir enn 20 kosse-kalvar er fødde. Så utfordringa vert helst å få plass til alt til vinteren. Men midt i slike spekulasjonar, kom ei god løysing. Ein bonde i Romsdalen, som satsar friskt, vil gjerne ha kyr og kviger. Han satsar på mjølkeproduksjon på rein jerseybesetning og skal skifta ut alt som ikkje har dei rette genene. Kunne godt tenkt seg 40 kyr. Så vert det nokre på Tunheim så får leva noko lenger mens andre får reisa på langtur.

Sist helg var det utstilling på Jærmessa på Varhaug. Med på tur dit var 383 Juliane, 392 Kine og 398 Kossi. Alle kom heim med kvar si kvit sløyfe. Kine fekk mykje skrøyt, og fekk poengsum som ingen på Tunheim har oppnådd før.

Fredag som kjem, 8. september, er det på tur til Dyrsku´n i Seljord. På denne turen vert 379 Juni og 380 Judith med. Mykje arbeid å reisa så langt med desse fine damene. Stor innsats for at dei skal få visa seg fram og få sine poeng og sløyfer.

Sløyfene etter mange års reiseinnsats har nå kome opp på veggen på kontoret i fjoset. Så det begynnar å likna eit skrøyderom. Kjekt med hobby! Nokon reiser med høns, nokre med hundar, nokre med hestar, sauer, geiter, kaninar og kattar,
- og nokre med kyr. Kvar sitt.

Helsing bonden

Endå fleire kalvar

2006-06-01T13:10:00.000+02:00

I går hadde me eit lite statusoppgjer. Åtta kalvar i april/mai. Ikkje noko å akryta av sånn, men det som var litt flott er at me har fått like mange av kvart kjønn. Har vel som regel vore ein tendens til at hankjønna har kome i fleirtal her hjå oss!
Kossi (kviga etter Borgny) var dagalaus igår. Ho har laga seg til med eit stort jur og igårkveld då eg var ute på beitet og sa godnatt, kjende eg at ho hadde slept senane på eine sida. Men me let det stå til. Ho fekk vera ute og styra seg sjølv. Naturens gang er ofte den beste. Og veit du kva Kåre fann i dag tidleg: To små! Mons og Marit! Nusseleg som dådyr låg dei der i mellom tuene. Ein trillebår tur inn og opp i ein binge med dei. Dei må få vera i lag ei stund i alle fall, når dei er tvillingar. Så mjølka me Kossi, mykje, fin istemjelk og kalvane drakk så berre det. No søv dei så godt. Men Kossi går og leitar. Det er det triste. Snufs, snufs, men me skal passa godt på dei. Så no har me ti små kalvar og 50/50 enno!!
Må fortelja at no veit me kvar Olivia er. Eg spionerte på henne og då såg eg ho gjekk opp på nyelåven. Der hoppa ho opp i holromet mellom det gamle lågbygget og det nye. Eg lyste inn for å sjå om eg kunne skimta lysande prikkar, men nei. Må nok alliera meg med yngre krfter for å få ungane ut derifrå.
Ha ein fin dag!

Kalvar

2006-05-31T22:18:00.000+02:00

Hustre ennå. Men kyrne kalvar. I dag var det Heidi. Ho har opplevd mykje i livet. Kanskje det ho hugsar best er Seljord 2003. Foreviga for alltid med eit bilete som heng på veggen. Ho fekk første premie. Men i dag altså; kalving. Ein fin kossekalv. Og då må han ha eit fint namn. Etter blogging i mange månadar, og bloggar forfatta i Bergen, og med namn på M, måtte det altså verta Mayso. Tenk det. Nå er det ikkje berre Klims som har Mayso. Også på Tunheim. Hurra.
Helsing bonden.

Kald mai

2006-05-27T16:50:00.000+02:00

Det er kaldt og hustre. Me lurer oss til å fyra i omnen av og til, sjølv om kalendaren nærmar seg juni. Og sommar!
Men, me klarer oss og dagane går. Det vert nok snart varmt, skal du sjå, seier me og er nokså trygge i den trua. Det har alltid laga seg før, og det er ei god erfaring. Sommaren var innom fyrste dagane i mai og sette alt i gang. Då spratt det og livna, alt og alle stader. Etterpå for han og no veks det nok litt lite, så beita er berre så vidt gode nok. Og silo og ballar minkar det på. Men det lagar seg, var det ikkje det me var samde om?
Kyrne ruslar ut og inn fleire gonger til dagen og det er slik me vil ha det. Me og roboten. Vil du læra eit nytt begrep? Her skal du få det: Robotvêr! Det er det me har hatt siste vekene. Sol og regn om einannan og litt hustre. Då får kyrne lyst å gå inn å eta og sova. Og så stikk dei ein tur innom roboten i "sama rennsle". Er det berre sol og varmt, trur dei det er ferie og ligg og kosar seg ute medan juret veks og veks og dei gløymer roboten. Så endå ein gong stemmer ordtaket: Ikkje så gale at det ikkje er godt for noko! Men me vil ha varmare vêr snart, det er me bestemte på.
Olivia har gøymt ungane sine. Bonden og budeia fann fram lommelykta og gjekk på leiting under høyturka og over gamlesiloane, og alle stader mellom der. Men, nei! Sjølv sit Olivia på troppekanten på låven og seier ingenting om kvar ho har gøymt dei. Men ho seier tydeleg med heile seg at ho er fornøgd med plassen ho har funne! Og erfaringa seier også når det gjeld kattungar at dei kjem nok for ein dag ein gong. Det er berre det at då piler dei som velys rundt omkring og er livredde folk. Men me har klart og temt kattungar før og me skal klara det no! Berre kom fram de!
I floren går det godt, trur eg me kan sei. Kyrne trivst med å kunna gå ut og inn. Mindre knofling og mobbing. Alle får meir nok med seg sjølve, dei får meir plass å områ seg på og dei er trøytte når dei kjem inn og har ete. Då er det godt å kvila. Drusa er utruleg godt i form. Men mager. Det viser lite av ormabitet no. No gjeld det berre å passa seg for nye bit!
Kanskje ormen ligg og solar seg oppmed røysa når det er fint vêr!?
Så noko trist. Vera dauda i går. Ho var mor til Velle og Valla. Eg har sett at ho har skranta dei siste to vekene og vart som ein skugge av seg sjølv. Ho som var så stor og svær. Behandla henne på onsdag med forskjellige stoff, men det nytta altså ikkje. Igår fann Kåre henne. Lamma låg tett inntil mor si. Ein kan mest grina berre ein tenkjer på det. Dei skværde ein del i går. Men tagna utruleg fort. Dei har nok fenge lite av mor si i det siste. Kåre køyrde henne til Høyland for obduksjon.
Elles er fuglelivet i desse tider verdt ein studie. Skulle ynskja eg kunne ha hatt med ein fuglekjenner på tur i Tjensvollskogen. Ein som veit korleis dei ulike fuglane syng. Litt av eit blandakor der! Bossi var med på tur på torsdag. Ho skremde opp ein liten svart fugl. Eg fann reiret med 4 ljose egg i, ytterst på ei ufs. Ein annan dag fann me eit stokkand reier borte på beitet. På Tubbene. 8 egg og eitt som ho sikkert hadde skuva ut. Det låg attmed reiret. Må prøva og halda Bossi vekke. For sjølv om ho er snill, har ho jaktinstinkt. Er redd det var ho som hadde teke ein liten vipeunge. Då fekk ho skjenn og skjemdest.
Ha ein fin kveld der du er, robotvêr eller ikkje! Fyr, og tru på fuglane!

Tilla og Olivia

2006-04-27T10:39:00.000+02:00

Tilla har fenge sine små og Olivia held på, rett og slett! Bøgvald var så drøsen i dag tidleg. Han sette seg til på skrivehylla og sat der og drøste når eg gjekk forbi. Eg trudde kanskje det var kome ei ny rotta, men det var ikkje det som stod på, sa han. Olivia var så løyen! Og no hadde ho gøymt seg vekk. Det stemde. For då eg hadde hatt ned silo til ungdyra og alle var i gang med å eta, kom Olivia smygande ut or høybrotet. Og at noko var på gang, det var tydeleg. På Voss snakka me om vassblaoso, og eg trur det var den som var komen. Olivia var svolten, trudde ho i alle fall, men det var ikkje lenge ho stod ved matfatet. Ho for innatt under remane til høyturka. Så langt, at eg såg henne ikkje att. Me får ta ein leiteaksjon i
ettermiddag. Det vert spennande. Viss eg klarer halda meg så lenge, då!
Tilla fekk sine små natt til sundag. Tre stykkje. Dei låg hulter til bulter så dyrlegen var inni og fekk ting til å høyra i hop og Tulla var fyrstemann ut. Ho var så lita. Og så var det så vanskeleg for henne å finna patten for ho trudde heile tida at han var mykje lenger oppe enn han var og med den stive nakken..., men det gjekk. Ho fekk to brør, Truls og Tormod. Dei er nokså mykje større, men snilde. Dei let Tulla få suga mest. Men alle får og er blide og glade. Tilla er ei utruleg snild mor. Ho kokra og humrar og passar så godt på dei. Trur ho kan telja til tre. Tysdag slepte me dei ut i lag med dei andre. Heilt opp på Bakkaleitet humpa dei etter mor si dei tre små skrottane. Men så kom regnet og austavinden og eg ville ha dei inn. Det tok si tid, men det gjekk. Der fekk dei suga og så la dei seg i den turre, gode halmen , mette og gode og sovna så godt. Alle saman, mor og barn. Fred på jorda!
Elles er våren på stadig frammarsj. Det grønkast og gror over alt. No ventar me berre på at kyrne skal ut og lufta seg. I dag har karane støypt platting utanfor inngangen, så om nokre dagar ligg det kanskje til rette for litt tjo og hei, kven veit?

Ha ein fin dag, gjerne med litt tjo og hei!

Kva er ei vassblaosa?
Og kva kallar me den andra blaoso?

Vår

2006-04-21T14:17:00.000+02:00

No er det vår! Endeleg kom han. Me har venta lenge og jærbuane har grua over kor seint alt vert og gjødselkummane står her proppfulle og sprekkeferdige. Men no er det altså slept laust! Det durar att og fram frå kumme til kjelva og det luktar sterkt! Der det er for blautt til å køyra på bakkane set me spruten på og køyrer på vegen. Alt vert sausa ned, bjørk og furu, tuver og steinar, tunrapp og sølvbunke, alt får sin del av vinterlageret for beitet skal verta godt, smiler bonden i skjegget. Ingen har tid til å ta skjegget i slike tider.
Lamming har kuliminert (fint ord?) for dyrlegen. Storparten av sauene har fått ut det som skal ut her i bygdene. Her heime ventar me på Tilla.. Ho har sikkert kome oppatt for no nærmar det seg to veker sidan ho skulle ha lembt. Og magen veks. Ryggsøyla ligg mellom to store "bollar".Ho og Olivia har størst mage her på garden (etter storleik på kroppen!). Olivia må ta sats for å koma inn gjennom holet i brunnhusdøra og Tilla har hatt vanskeleg for å koma seg på beina. Men ho kom seg ut i dag òg. I går måtte ho endå til springa ein stubbe. Ho og Synnøve var på veg heim frå Bakken då dei møtte traktoren med møkalass rett før dei nådde holet i gjerdet som dei skulle smetta gjennom. Men då dei møtte den kolossen, snudde dei tvert og la på sprang etter beste evne, kanskje me skulle sei dei rugga, i alle fall Tilla. Men dei kom seg heim då traktoren var faren.
Signe og Svanhild er kjempetunge, mora Synnøve, er vorte snill og døtrene er milde(spake) og kjem til meg for å verta klødde. Sist veke vart dei vegne, og var 10 og 11 kg med godt stoff. Valla og Velle til Vera veks dei òg. Snart skal dei merkjast.
Iselotte er dagalaus. Ho skulle ha kalva 18., men går enno. Ho var inseminert med kjønnsseperarert, men no når ho går over tida, vert bonden og budeia litt skepiske til om det har klaffa. I vår bransje er det gjevast med hokjønn, som kjent. Elles nærmar det seg tida då ungbeista vert slepte på beita. Det har me måtta sett langt etter så langt i vår, men i går fann me ut at kanskje om 2- 3 veker går det? Idag trur eg me seier 2!! Det grønkar på bøane og fuglane står på, like fælt som bøndene, berre at dei held seg i eit anna skikt. På den versletne jerseykua på vestmønet på løo sat ein starefar. Såg ut som han hadde stiv mustasje, men det var det ikkje. Han hadde planar, sa han og no skulle dei byggja hus. Så kjekt, sa eg og lukka til med strevet!
God vårdag til deg òg, om du er bonde, fugl eller noko anna!

Nuskitusk og andre dyr

2006-04-05T11:00:00.000+02:00

Nuskitusk er vekke. Sist blogg sakna eg henne og ho har ikkje vist seg sidan. Bøgvald var òg vekke halvannan dag, og då fekk bonden og budeia kalde føter. Då tenkte dei på det pulveret dei hadde lagt ut som ikkje er for kattar, men for dyr som dei likar å eta. Heldigvis kom Bøgvald att, men pulveret vart fjerna. Olivia kom stadig på døra dei dagane og skulle inn. Ei natt måtte budeia ut og sleppa henne inn til Bossi på vaskerommet. Olivia var litt lur for i tre-tida om natta stilte ho seg opp på verandaen rett under soveromsglaset vårt. Der stod ho og mjaua og jamra seg så eg tenkte at no skal du sjå det vert fødsel for det høyrdest slik ut. Men det vart ingen ting. No har det roa seg. Men Nuskitusk er borte, den koselege framtoningen og den lofsne pelsen. Ja, ja, slik er bondelivet; dei kjem og går heile tid. I går gjekk Greta og Emma. Kåre tok dei i transponderen og leidde dei ombord i bilen. Då gjekk dei fint innpå, berre dei slapp grima. Emma og eg kalla kvarandre for venninner. Kor har du da i dag, venindo mi, sa eg når me treftest. Og Emma hadde det stort sett bra, men no etter siste kalven har ho slite litt med klauver og bein. Ikkje mjølka ho så godt heller, vart berre drusteleg i hold. Men trist er det.
Frida kalva i dag. Stut. Me vilde hatt kvigekalv, men det vart det ikkje. No har han drukke 2 liter flott råmjølk med to desjar e-vitamin i. Då ligg det godt an.
Signe går det godt med. Me ser aldri at ho syg, men ho veks og teier stilt og då er ho fornøgd, tenkjer eg. Synnøve er litt sint enno, men om nokre dagar skal dei ut på bøen. Det vert kjekt. Både Signe og Svanhild kjem og skal verta klødde under haka og på halsen. Og så skal dei stanga litt på knyttneven min og når eg ristar ny halm oppi stekkjen, hoppar dei rundt og svingar bakenden høgt i veret og tykkjer livet er stort!
Ha ein god onsdag du òg med eller utan ny halm!

Spørsmål: Kor gamal vart Emma?

Hallo igjen

2006-03-30T18:50:00.000+02:00

Lenge sidan sist! Kanskje bloggen gjekk i hi medan gradene var på minus-sida? I alle fall er det lenge sidan jærbuen hadde vinter ein månad i strekk, og han lika det lite, det kan me trygt sei! Men no, no er bloggen på beina att! Bonden skriv: Mykje snø og mykje kulde har forandra seg til litt vår i lufta! Bonden har hatt eit storprosjekt på gang. Me har hatt gravemaskin sidan begynnelsen av desember. I går var han ferdig med dyrkinga av ein del tusen kvadratmeter. Så nå kan det seiast om meg det som vart sagt om far min for 52 år sidan. Han hadde bygt ny løa: Han må vera pengesleden nå, Månheimen.
Budeia fortel:
Synnøve lemde førrekvelden, to saulam, Signe og Svanhild. Spenninga var stor, om Synnøve enda i det same som før at det er berre eitt lam ho vil ha. Me rigga oss til med balje der lamma skulle vera ti til tolv timar. Der sleikte ho dei og alt var berre fryd og gaman. Eg tok fram eitt om gongen og let dei få suga. Og Synnøve totte det stod til. Dette såg lovande ut. Eg var oppe to gonger om natta og såg at alt var greitt og det var det. Men på morgonkvisten såg eg at det endra seg. Eg trur det har med teljinga å gjera, altså matematikk. For når Synnøve lukta på dei, var alt i orden, men når ho stod og såg på dei, eitt lam her og eitt der, då vart det siste eitt for mykje og ikkje hennar og ho stanga etter det. Då fann me klave og tog og no står Synnøve i band, utan å vera så forferdeleg sint som ho har vore før om åra. Det er Signe ho jagar vekk, men ho klarer seg nokolunde. Ho og Svanhild har det gildt i lag, dei hoppar og sprett rundt i stekkjen. Og når dei søv ligg dei som regel attmed kvarandre og inntil kvarandre. Utav dette kjem dagens filosofi: Slik er det med livet vårt òg, om ein har motgang på eit felt kan det vera andre felt der ein stiller sterkt!
Sidan sist har òg Drusa kalva. Ho fekk kosse der faren er kjøttfe, Limosine. Drusa ser ljost på livet no. Hevelsen etter ormabitet under haka vaks no når ho nærma seg kalving, men ser ikkje ut til å hemma henne på noko vis. Ho klarer seg godt i lausdrifta, men ho og eg har ein uskriven avtale om at viss ho skal i roboten eller i mjølautomaten når eg fer der og skrapar og strør, så skal eg gje eit vink når det er klar bane, eller at me går i lag og brøyter oss veg mellom alle dei andre. Me er så mykje meir modige når me er to, har me funne ut. Saman med dei andre lengtar ho etter å få koma ut på beite. Ein månad til, så er det sikkert ikkje langt vekke.
I dag har det beint fram vore 8 plussgrader og sol. Ja, så vårleg var det at Bossi og eg måtte ut med rivo bak løo attmed vegen. Der har det dotte ned minst tusen kvistar, i tillegg til at der låg ein masse små "ruer" der. Eg spurde Bossi kva dette var? Men ho kjende ikkje til det, var det likt. ( Men eg veit at det er Bossi som har hatt toalettet sitt der når ho har vore ute på tur og sett etter daude grisungar og kjent at ho måtte så voldsomt når ho runda nova på løo.)
Kattane har det bra. Såg ikkje Nuskitusk i kveld, men Bøgvald og Olivia var på plass. Trur Olivia ventar små. Har bestilling på to skipskattar. Så kanskje det lagar seg. Elles har kattane hatt eit storprosjekt på gang i vinter. Dei sit kvar sin gong på skrivehylla og held utkikk. Eg trudde dei var intresserte i papir og informasjon frå Tine, heilt til eg under ein oppryddingsrassia i februar, oppdaga ein masse musalort under ein flekje på golvet i strørommet. Og me trudde det var mus. Det trudde visst Bøgvald òg, heilt til Terje avløysar oppdaga ei blank, flott rotta oppi mjølbåra! Å fy, å fy! Eg såg henne beint fram eg òg ein dag. No har me vore og handla pulver og lagt det på ein plass der ikkje kattane kjem til. Kanskje er rotta vekke for det er tydeleg mindre trafikk på skrivehydlo?!
Ha ein fin gryande vårkveld!

Barndomen er snart over.

2006-02-14T22:22:00.000+01:00

No er det siste kvelden heime for tre av kvelpane, Munni har allereie reist nordover. I morgon kjem ein bil frå Kristiansand for å henta dei tre siste. Trist, men likevel naudsynt. Her kjem nokon ferske bilete.

Friminutt

2006-01-30T20:11:00.000+01:00

Juniorane til Bossi må ut å lufta seg litt. Her ser me Mads i friskt trav!
Ein godsleg og harmonisk kar.

Mixa klar til innsats! Her har ho nett bite på dei siste skota på den vesle kjeglegrana. Men det var ikkje godt!

Munni er ei tenkjande dame ser det ut til! Men aktiv, og snill!

Mixa og Mads i fint samspel, ikkje slåstkamp her, men det kunne det godt ha vore.

Kryss og hasar

2006-01-24T17:35:00.000+01:00

REGN

Så kom Gumman tø på besøk igjen. Det minkar på snøen, men det var såpass med snøfenne at det skal meir enn to dagar til å ta knekken på dei.

I fjoset kalvar det. Først 324 Greta. Ein dralle på lordag. Men Greta har hatt litt for lang pause. Det er stridt å starta opp etter ein lang tur på benkjen. Ga på Calsiumsuplement. Likevel vart det paresis puerperalis. På sundagskvelden var ho heilt i ørska. Fekk ein delvis lammelse av høgre bakfoten og. Me flytte na inn i sjukegarde, så ho skulle få ta livet i sitt tempo. I dag ser det mykje betre ut. Nå står ho tåleg bra på foten, og matlysten er for fullt på veg oppover.

Sundag kalva 319 Frøken. Ein liten, fin kosse. Og sidan me skal ha namn på M dette året, må jo dotter til Frøken heita Miss. Den første kossen me fekk i år er oppkalla etter ei dame på Filippinene: Marlén. Frøken har helde seg frisk. Ho er godt i rytme; et og går inn i roboten og vert mjølka, slik som me ynskjer.

Helsa inne i huset her er sånn delvis. Marta begynte med litt i halsen for nokre dagar sida, og det har vorte berre verre etterkvart. Men det pleie vera slik at når det er på det verste, så snur det og vert betre att. Me satsar på besning i morgon. Sjølv er eg litt opp og ned. I går var det ned. Det er tungt å leva med 40 kg for mykje, anten det er 40 kg eller det berre kjennest sånn. I dag er det mykje betre.

Hundongane er nysselege nå. Og dei set pris på besøk. Fodla fanget med det same ein set seg ned, og det gjeld om å koma seg opp i fjeset. Det kitlar. Helsebot.

Elles går livet nokonlunde sin vante gang. Me nærmar oss rett døgnrytme. Merkeleg kor lang tid det tok. Det har vel kanskje noko å gjera med den virusinfeksjonen me fekk med oss.

Takk for praten, helsing bonden

Fira små

2006-01-23T13:24:00.000+01:00

På biletet nedanfor ser me Bossi sine 4 små. I midten er dei to "komande " damene, ei brun og ei som me trudde var heilt svart, men som det viser seg har brune flekker over augene og litt brunt framme på labbane. Sjarmerande det, men det er nok dama med gemytt, ho går ikkje av vegen for ein slåstkamp med brørne. Kanskje den brune er litt mildare" i tyå" ( godt jærsk uttrykk), men ho kan det ho og, går og nappar og bit litt i dei andre når dei har lagt seg til å sova! Hannhundane er svarte. Den til venstre har berre litt kvitt heilt framme på tærne, og litt på bringa(?), trur eg. Den til høgre har mykje kvitt over nasen og på bringa og flotte sokkar på føtene, reine skisokkane til nikkersen!
Bossi er nok glad i dei, men ho vil berre vera hjå dei ei kort stund om gongen. Heile natta vil ho vera inne på vaskerommet, men då er ho voldsomt i farten etter å koma seg inn til dei når me skal ut og stedla. I dag er dei fem veker gamle så det nærmar seg at dei er store nok til å reisa frå mor. Skal dei ikkje helst vera 8 veker då? Trur det.
Ha ein fin dag med eller utan kvite sokkar!

BJEFF; KNORR KNORR

2006-01-22T23:11:00.000+01:00

Her er eit lite fint bilete som ein annan forfattar kanskje har lyst til å skriva meir om seinare? Det kjem i alle fall meir stoff om dess 4 raringane på fire bein =) =)

Småplukk

2006-01-17T11:37:00.000+01:00

Janicke er ikkje bra. Ho kalva fyrste kalven i slutten av september, Litle Biggen, mjølka voldsomt for å vera kviga, rundt 30 l til dagen. Ut i november begynte ho å skranta. Eit eller anna i luftvegane og behandla for det. Batt opp hovudet og gav penc. rett i blodåra på halsen. Det hjelpte, ei stund. Slik har det gjengje opp og ned, men siste veka forverra det seg. Fredag fekk ho noko mot lungeorm. I går kom det skum (fraoa) blanda med blod or munnen hennar. I dag var valet å ringja til mattilsynet og få dei til å ta prøve og så avliva henne eller å gje ny behandling med nytt preparat . Me valde det siste. Ho fekk og smertestillande. No har ho vore ved forbrettet, i roboten og i drikkekaret! Kanskje det lagar seg? Me håpar og trur sterkt på det!.
Elles er budeia i gang med eit stort skippartak i dei ulike romma i floren, no skal det ryddast opp! Spindelvev, lort og skit og rusk og rask får fyken og ting skal få sin eigen plass. Sette i gang hjå kattane i går. Dei likte det eg gjorde, hoppa rundt meg og kjelte oppetter føtene og tykte visst dette stod til. Eg bruka nemleg ikkje høgtrykkspylaren og det var nok det dei lika best. Tvåga og kost er dei ikkje redde. Men sløsing med vatn er ikkje for dei. Nuskitusk har utvikla ein kollosal vetrapels, ho ser nesten litt mektig ut! Og så ho som var så nusseleg?! Ja, ja,så er det altså ein overgang der frå det nusseleg til det mektige, det var interessant?!
Er begynt å gle meg til sauene skal inn i garasjen! Men det er nesten 2 månader til enno. Snakka med dei i går då var dei her i mellom husa. Synnøve må eg fortelja litt om. Ho er eldst no, skal lemba for fjerde gong og det i seg sjølv er nesten utruleg for dei to sister gongene ho har lembt har me sagt at no skal det vera siste gongen! Dette klattet skal me ikkje ha! Men Synnøve lever. Det har seg slik at etter at Synnøve har lembt og slikka lamma sine( får to kvar gong) skjer det noko i hove hennar og ho trur at det eine lammet er naboen sitt for ho fekk berre eitt, trur ho. Så vert Synnøve sint som eit krut og må i band. Der må ho stå i ti dagar. Då har ho nesten gjeve seg. Det lammet ho ikkje vil ha klarar seg i alle fall. Eg trur Synnøve får svangerskapspsykose eller noko slikt. No er det lite litteratur innan psykiatri hjå dyr, så eg kan berre ha mine tankar om dette. Synnøve får så store fine lam og sjølv har ho eit flott særpreg. Ho er så stinn og rund at føtene peikar utover frå kroppen som tunne stikker. Og så vaggar ho lett når ho går. Og skal ho prøva å springa så ser det rett og slett løye ut. Då ler me!
Lisa er ein kalv på ca. tre månader. Eg kom på henne då eg tenkte psykiatri, for Lisa har hatt angst for glatte golv! For to veker sidan vart ho flytt frå bingen sin inn i ein stor garde i lag med to litt større kalvar. Den garden har ein liggjeplass med matter og berre støyt golv der dei står og et. Det er der det kan vera glatt. Lisa fekk problem med i det heile å føta seg. Bakføtene gjekk berre ut i spagat og til slutt vart ho liggjande slik. ( Dette kan Knut fortelja meir om). Det var då eg trur Lisa fekk angst for glatt golv. Berre ho tenkte på å gå ned på det golvet vart føtene hennar heilt stive og bevega seg utover frå kroppen. Då måtte me strø med sand! Det gjorde me, og no har Lisa funne ut at det er ikkje så glatt som ho trudde. Det går beint fram fint å stå der å eta. No er me slutta å strø sand og det går godt det og. Strøinga er vel då ein slags terapi, vil eg tru.
Ventar fire kalvar no i slutten av januar. Greta er dagalaus den 19. Har sagt at eg vil ha kyrkalv for me har ingen etter henne. Det vil eg ha hjå Frøken og , ho skal kalva den 25. Ho er mor til Jento som no er i Ryfylke. Greta og Frøken er drustelege begge to. Så blanke i pelsen at det skin av dei. Så no gjeld det å passa godt på slik at dei held seg friske!
Ha ei fin dag!

Kva er ei tvåga?

Heime att

2006-01-10T10:43:00.000+01:00

Så er bonden og budeia komne heim. I dag var det me som sjodna. Dyra hadde hatt det godt. Gina berre glytte litt opp då ho såg meg og høyrde meg ( helst det)og sa berre: Ja så, no er de komne heim! Det høyrdest nesten ut som ho ikkje sakna meg, men det meinte ho ikkje. Eg forstod ho tykte det var godt at eg kom att! Og det er ei god kjensle å starta dagen med! Den unner eg alle å kjenna!
Me har hatt ein fin tur. Sett utruleg mykje me aldri har sett før. At den veksande månesigden der sør ligg som ei skål på hinmmelen! Visste du det? Og at vatnet i doskåla kvervlar motsett veg av her? Eg visste det ikkje. Men Kåre visste det siste. Me har fenge 2 fried eggs med ham og bread til frukost , på senga! Og køyrt drosje som aldri før, meir enn alt til saman så langt i livet! Billigt! Me har sett fattige folk, nesten snubla i tiggarar som sit på gata, og sett inn i brune barneaugo som kikar bedande på deg gjennom bilvindauga: Hey, mum! Money! Hey, mum, hey, mum -- Eg høyrer og ser dei enno. Og me har sett glade syngjande born som fekk beskjed av læraren å syngja med action! Og det skal eg sei dei gjorde! Born som vert glade for å få høyra om korleis me har det her på andre sida av jorda. Dei har forresten eit utruleg klima der sør. Ikkje løye at Edens hage sikkert var i dei traktene!
Men no er me heime. Til grovskiva og brunosten. Kanskje det var det magen min sakna, han slo seg litt vrang dei siste dagane.
To kyr har kalva medan me var vekke, Hege og Jasmine. Dei fekk kyrkalv begge og no har dei fenge namn. Den som var fødd i 2005 skal heita Linros og den til Jasmine skal heita Marlen, eit namn frå Filipinane! Tenk me fekk med oss 9 namn på M frå den klassen me besøkte. Det var svært. Også male- namn, trudde dei eg måtte ha! Eitt ord lærde me på Bisaya, som språket heiter der i Cebu, og det var ordet: Bakka, med likt trykk på begge stavingar. Som tyder? Sjølvsagt : Ku!
Drallane til Bossi har vakse kollosalt og er flytta ut i sluserommet. No klarer dei lyfta seg opp på føtene og balansera rundt med den drallne kroppen sin. Gode å ta i og dodlige, men det ser nok ikkje Bossi, ho er trøytt. Ho vil vera med inn og kvila når ho ser oss i fjoset. Av og til ligg ho og knurrar når drallane set i gang på juret hennar. Ikkje spøk.
Snart skal me til å gje dei mat på fat og då vert alt lettare for henne.
Ha ein fin dag!

Dagens spørsmål: Kor mange spenar har Bossi?

GODT NYTT AAR!

2006-01-01T07:14:00.000+01:00

GODT NYTT AAR! Helsar me fraa Filipinane! Ei form for tjuvstarting, for me har alt brukt 13 1/2 time av det nye aaret! Og det har begynt godt. Me har litt vanskelg for aa faa sova ei heil natt i strekk, saa i jerkvelde bestemte me oss for aa halda oss vakne til ut i det nye aaret. Og saa satsa paa at me klarde aa sova 4-5 timar i strekk. Ikkje problem aa halda seg vaken. Det gneistra, spraka, small og kvein av rakettar, kinaputtar og eg veit ikkje kva (saa ut torde me i alle fall ikkje gaa). Men sova var ikkje heilt lett sjolv om det stilna utover natta. Ikkje heilt sant at me ikkje var ute, for det var me. Sjur kom ned til oss og fylgde oss bort i kyrkja som ligg i same kvartalet. The redemption church!Daa var klokka knapt sju(19) . Han skulle heim att til familien, men me bestemte oss for aa vera paa messa som skulle starta kl 8 og fann plass paa ein benk. Dette var forvitneleg. Folk kom og sette seg ein time foer gudstenesta skulle begynna. Somme berre sat, andre knelte paa boneskammelen som var framfor kvar benk og andre gjekk og kveikte boneljos. Ja, ein del gjekk og bort til Jesusbarnet som laag i krubba framfor eit kjempestort Betlehemsbilete. Kva var mest ukjent og annleis? Folk var ikkje redde for aa liggja der og bed sjolv om andre gjekk rundt dei. Eit svaert opptok opna messa og ei lang rekkje med ungdomar bar skaaler med roykjelse. Roykjen veiva dei rundt altaret osv. saa presten var til tider meir eller mindre innhylla i royk. Og saa var dei opptekne av Maria. Dei bad om at ho maatte gaa i forbon for dei. Det verka tungvint. Elles var songarane gode og mange kjende songar paa overhead! Med bassgitar og forsterkar! Begge sideveggane var 4 sett med doble dorer. Desse opna dei for messa, men songen og musikken var saa flott at den overdoyvde lyden av fyrverkeriet utanfor! Det var bra! Etterpaa fylgde me stimen ut og rusla heim, sveitte og klamme i varmen, men med mange tankar i hovudet!
I dag sa me til Sjur at me ville ha noko anna, ikkje katolsk! Og det fekk me! Ei lita forsamling som kallar seg: Life of bread! Dei held vanlegvis til i overste etasjen paa eit supermarked. Me norske er opptekne av kva konfessjon dei ulike tilhoyrer. Eg spurde ei av dei aktive om det, men det visste ho ikkje! Saa herleg! Det hadde lite aa seia for det var heilt bra aa vera der. Lovsong og lang undervisning. Den vesle dama snakka i 1 1/2 time med drama og videosnuttar inni mellom! Bra!
Me har det altsaa godt. Flott aa moeta kristne broer og systre paa andre sida av kloden og kjenna fellesskapet i trua.
No skal me ta drosje til Casa Rosario og saa vidare heim til Sjur! Ha ein fin dag!
Det einaste Kaare saknar er Nyttaarshopprennet i Garmisch partenkirchen!

God jol!

2005-12-25T10:45:00.000+01:00

God jol! Seier me i dag. Ein stille, fredeleg jolamorgon. Trea står heilt stilt endå til her på Jæren, ikkje ein kvist som lear seg. Nokre minusgrader og hæla. Sauene har det godt ute ser det ut til. Dei et frose gras i dag og er nøgde med det. Og inni den tjukke pelsen har dei det varmt og godt. Det ser så deiligt ut med den pelsen, tenk å kunna gøyma seg i noko slikt! Hadde eg vore sau i dag så hadde eg sikkert no gjenge og tenkt på dei sauene som beitte på Betlehemsmarka for lenge sidan og ynskt at eg kunne ha vore med i den flokken. Då engelen kom i skya. Eg trur ikkje sauene vart redde, slik som me veit gjetarane vart. Nei, dei vart ikkje forskrekka, men dei lyfte hovudet og let gras vera gras ei stund og fekk med seg engleskaren og songen og alt og tenkte sikkert at dette var no voldsomt! -- Før dei åt vidare. Og voldsomt var det. Dei skulle berre ha visst----!
Sidan sist har Evy fare. Snill og medgjerleg rusla ho på bilen om torsdag. Det er "medaljens bakside " med å vera bonde. Tenk om alt kunne levt!? Men det kan det altså ikkje. Det var det triste og sorgen. Så var det gleda: Natta til måndag "losna" det for Bossi. I middagstida var alt kome, då kom den niande. Dei to siste var daude og så vart tre til tekne vekk. No ligg ho altså med 4 "dollerottar" på vaskerommet og slankar seg. Ho et glupsk alt ho får. Du ser sikkert for deg korleis ein dollerott ser ut. For akkurat slik er dei: Knødde igler med blank pels! Pinnakjøtbeina frå jolamiddagen fekk bein å gå på. Men Bossi fekk ikkje alle restane på ein gong, siste resten i dag. Jau det var godt kjøt, litt salt kanskje, men godt med smak.
Budeia har avløysar i helga og er difor ikkje heilt oppdatert. Men etter det karane fortel er alt vel i floren med kyrne, og jolestjerna i robotrommet lyser for dei. Kvigene me har inseminert er drekige, kan dei fortelja, så kalvingslista for neste år er lang og lengre enn før og då går vel bondelivet sin gang!
Me ynskjer God jol til alle bloglesarar! Onsdag reiser bonden og budeia til Filipinane i barnedåp! Tenk på det! Kanskje de kan senda ein liten tanke når me fer over skyene i timevis og over framande land! Når me snakkast att er det nytt år så difor kan me lika godt seia godt nytt år med det sama! Godt nytt år!

Bossi og Evy

2005-12-14T14:11:00.000+01:00

Det nærmar seg no. Bossi er stor, rett og slett. Om måndagskvelden skulle ho få vera med meg til Nærbø etter Ingvil. Då hadde ho problem med å koma seg inn i bilen og opp i baksetet! Men det gjekk. Så let eg opp vindaugo bak (berre litt) og så sat Boss med snuten opp over ruta og luktar. Nasaborna vibrera og gjekk att og fram. Sikkert ei oppleving. Skulle vore gildt å vita kva lukter ho kjenner.?! Forbi Risa t. d. Kanskje luktar det hest? Eller steikt flesk? Eg kjenner ingenting, berre grisalukt. Når sant skal seiast måtte eg ha opp vindaugo av ein annan grunn òg. Bossi dunsta noko forferdelg! Eg trur ho har liggjande nokre daude grisungar nedgravne einkvar stad. Ho er vekke stundevis og då spørs det om ikkje ho er og forsyner seg av lageret for slik luktar det i alle fall. Men no nærmar det seg fødsel. Vaskerommet er fjelga og vaska med grønsåpa. Madrassa er vaska, men det spørs om ikkje ho må bruka noko anna under fødselen. Ja, ja, dette er ein naturleg ting, seier Bossi. Berre slapp av! Ho har født 35 ungar før.
Så var det Evy. Ho er framleis i sjukebingen, men no et ho og mjølkar som berre det. Av og til står ho og tøyer seg under kjettingen og ser ut som ho lengtar inn i lausdrifta til dei andre. Me prøvde ein dag å sleppa henne slik at ho kunne gå i roboten og verta mjølka. Men det gjekk ikkje. Det går så seint for henne å føta seg at når dei andre svinsa rundt henne og fobi og dultar borti, då vart det til at ho berre berga seg opp på fyrste og beste bås og der vart ho ståande. No er for seg sjølv att. Det går best. Det er ein ting Evy set stor pris på og det er at eg kostar henne medan ho vert mjølka. Det ser så godt ut for det klør og det klør... og så har eg høyrt at kroppen skil ut noko godstoff under kløinga. Dei heiter endorfiner og dei verkar så godt på alt, både helsa og psyken, altså gjev det livsmot. Difor trur eg at det er viktig å gå med kosten og kosta og kosta på den kyra som er sjuk, og drøsa og drøsa med henne. Då vert alt så mykje lettare! Ha ein fin dag du òg!

Sporvehauk

2005-12-09T11:12:00.000+01:00

BANG! Den store ruta i kvardagsstova heldt, men det måtte vera berre så vidt. Ute på verandaen låg ein sporvehauk. I svimeslått trudde me og venta på at han skulle kvikna. Men nei, han drog sine siste sukk og trekte opp augo. Der for han. Trist å stå og sjå på. Makteslaus, overfor liv og død. Ein flott fugl. Bortsett frå at han sikkert har ete andre fuglar, var det eit flott stykkje skaparverk. Kva han såg inni stova som likna på ein flokk træster eller sporvar og som fekk han til å tru at der var det mat å finna, veit ikkje eg. På bordet stod berre eit fat med frukt. Han kom stupande ned, sa bonden som "bivåna " dette frå sofaen. Det var forresten ei ho. Slo opp i fugleboka og då sa fargane at dette var ein hofugl. Ja, ja. No ligg ho i frysen til ein medlem i ornitologisk forening.
Elles nærmar det seg jol. I dag skal det gjerast reint i robotrommet. Der er det rett og slett "yveslept". Vaskast og pyntast litt til jol. Har investert i ny jolestjerna som skal hanga i glaset, inn mot floren, trur eg. Så kan kydna og få litt jolastemning.
Evy har vore skral. Føtene svikta. Me laga til sjukebinge der ho får omstenda seg åleine, og me mjølkar i spann. Etter nokre dagar med penc. behandling ser ho litt ljosare på livet. Men noko langt liv heretter, vert det nok ikkje snakk om for henne. Jomma og Trine kalva sist veke og me fekk Luther og Litagod. Endeleg ein kyrkalv. Jomma er så snill og me likar henne så godt at ho har skifta namn og fenge eit litt skikkelegare. No heiter ho Josefine. Eg brukar ofte begge. Roboten har ho vorte ven med og det meste går greitt. Littlebiggen og Ludura skal til Varhaug neste veka. No får dei berre mjølk om morgonane og har lært seg at det går an å drikka av drikkekar. Då kan dei reisa til ein bonde på Varhaug for så å verta gjødde fram til stor størrelse.
Men no skal det vaskast i robotrommet. Ha ein fin dag i adventstida.

Til neste pulje som kalvar i januar treng me namn på M.
5 av kvart kjønn så har me litt å velja i,( etter kva kjønn det er).
Har du tips?

Litt trist og litt kjekt og litt alvorleg

2005-12-01T10:19:00.000+01:00

No er ho faren. Juice. Me måtte berre gje opp å få kalv i henne. Etter utallige forsøk( kanskje ørten) måtte ho fara på slakthuset. Eg har hatt sug i magen i lengre tid berre ved å tenkja på det. Det var noko som var grott att, sa inseminøren. Juice var dotter til Drusa. Ho hadde sånt "mossapeias-fjes" og stilte seg opp når me var ute i lausdrifta, me skulle drøsa med henne og klø litt. Nei, no må ikkje eg fortelja meir om det for no dryp det snart på tastaturet. . . !
Med Bossi går livet vidare. Magen veks og må snart kunna kallast vom. Den er no berre 16 cm over bakken. Men Bossi er i stabilt godt lag og utruleg svolten. Ein dag hadde ho begynt på nokre gamle kokte gulerøter som eg hadde lagt i komposten. Då må du vera svolten, tenkte eg. Kanskje er det berre to veker til "drallane" hennar kjem.? Eg kunne tenkt meg at ho var ein annan plass enn på vaskerommet med familien sin. Men det er jo ikkje ei varm årstid akkurat så kjellaren er kanskje for kald.
I kveld er det korøving og min tur til kaffi og matbete. Det lagar seg nok. Det lyser i stille grender, Det hev ei rose sprunge osv. gjev jolastemning og det gjer seg. Ha ein god førjolsdag!
Fekk akkurat telefon frå ei av damene i "konegruppa" vår. Ho ville me skulle støtta eit opprop "Nok er nok". Det gjeld Djupedal sitt framlegg om å sløyfa bordbøn, og med det avkristningstendensen som breier om seg. Initiativet kjem frå Linda Austnes frå Godøy. Underskriftene skulle vera inne før jol. På tide å setja foten ned, ikkje sant!? Og så tykkjer eg det er så flott at ein av deltakarane i gruppa kjem med innspelet om vår støtte i den saka. (Berre for å vera litt oppdatert og visa at me ikkje berre tenkjer dyr!)

Bossi igjen

2005-11-26T13:47:00.000+01:00

Bossi er gravid. No er me nokså sikre på det. Magen utviklar seg med noko tjukt og tungt. Andre ord for den situasjonen er å vera " om hender" (gamalt frå Voss) eller å vera i "lykkelige omstendingheter". Kanskje det siste passar best på Bossi? Ho verkar ganske lukkeleg, men det gjeld ikkje berre no, ho er nokså stabilt lukkeleg. Like blid kvar morgon når me kjem ned på vaskerommet for å ta på florskleda. Imponerande! Rundt joletider skal dei små koma. Sjølv tenkjer ho lite på det. Slikt er naturleg, seier ho berre. Ho og Nuskitusk er ofte med meg og sjodnar. Og medan eg svinsar att og fram mellom gamlefloren og nyefloren, set dei seg ofte ned attmed strøstryta i strørommet. Der sit dei så dirige attmed kvarandre og fyl meg med augo. Ganske forskjellige dei to og eit koseleg syn. Nuskitusk på under eitt kilo og Bossi med sine 40(snart)! Og halen til Nuskitusk full av sagamo!
Ein nydeleg dag, forresten. Sol og stilt. Me ventar på folk frå Hjelmeland som skal henta Jento og tre små "drallar", Likken, Lukas og Loke. Litt trist å senda Jento. Ho er så fin og så snill. Tilde kalva i går, nokre dagar før tida. Ho fekk Ludvik, men hadde laga seg så lite at ho hadde nesten ikkje mjølk til han. Eg måtte spe på med mjølk (frå Evy )som stod i frysaren. Det er viktig med god råmjølk og ein liten dash med E - vitamin oppi. Det skal gjera underverk, seier dei lærde. Ludvik er arg og livsfrisk.
Me har avløysar i helga og prøver få litt orden på saker og ting innomhus. Dessutan er det tid for å pynta med lilla dukar og lilla ljos. Det er kjekt og koseleg. God helg alle blogglesarar!

ÅJ! Her dukka det opp eitt bilete utav inkje! Dagens spørsmål: KVA ER DET?

HIHI =)

Bøgvald, kvigene og hypseleiken

2005-11-23T10:40:00.000+01:00

Bøgvald sit ofte på skrivehylla i strørommet. Der kruksar han seg godt i hop og nyt livet og freden. Framlabbane bøyer han fint inn under pelsen. Eg prøvde å setja ein kulepenn oppi den høgre, kvite "hansken" hans, men det såg domt ut, sa han. Eg sa han likna på ein kjøkkenskrivar. Kva det er? Då kom eg i stuss.
Bøgvald er son til Malaria( med trykk på I-en) og dotterson til Olivia. Men sidan det har lett for å verta mykje kattungar vart det ordna slik at Bøgvald berre kan verta onkel. Og det er han nøgd med. Kattungar vert det visst nok av og han plar nærma seg dei med ein viss skepsis. Men ingen har enno sett at Bøgvald har klabba te nokon slik Storepus gjorde. Bøgvald er for snill til det.
Kvigene har vore inne i snart to veker. No har dei fenge opp matlysta. Silo og ballefor går ned på høgkant. Forbrettet er heilt reinska morgon og ettermiddag. Me er samde om at kvigene har aldri vore så rolege og "jille" som i år, og fine. Passeleg i hold. Eg syns dei er finast i fjeset. Dei fleste ser ut som ein mossapeias. Ein mossapeias er slik at du får lyst å kosa med han. Og slik er kvigene. Dei har godt med pels i fjeset og ein rufsen pannelugg. Og så klør dei så fælt på halsen. Slik var det med Kossagomma i dag. Ho måtte eg berre klø rundt heila hove og halsen med.
Hypseleiken ved gjødselkummen vart ikkje avlyst, men utsett. Lars var puskjen då han kom heim og Knut vart litt puskjen medan han var heime. Veret var heller ikkje godt. Men budeia og bonden fekk sjå ekta hypseleik inne. Utøvarane var Litle Biggen og Svartamarta Oktobra. Ho har forresten fenge nytt namn. Eitt fint på L. Det kom rekande på ei fjøl frå Bergen! No skal ho heita Ludora, på grunn av fargen. Me måtte ommøblera litt i gamlefloren då kvigene skulle inn og då fekk Litle Biggen og Ludora koma ut or dei småe bingane dei var i og ut i ein stor binge som er fira meter lang. Dei vart så -- begeistra, at dei sette i høge vræl, ikkje fine, men løygne. Bøæiiiiii, bøæiiiii. (med høg lyd på). Berre prøv. Og dei hypste seg, og pilte att og fram i stekken under magane på kvigene så dei vart heilt klumsa og stod berre rett opp og ned og såg på. Og me lo. Ja, me brølte litt me òg. Så kjekt kan det vera å ha dyr!
Ha ein fin dag der du er!

Spørsmål 1: Kva er ein kjøkkenskrivar?
Spørsmål 2: Kva er ditt ord for ein mossapeias?

Snjo

2005-11-16T18:27:00.000+01:00

Så kom snøen. Ligg som et teppe øvealt. I dag-mårå va au fullmåen å sjå.
Adle storkretturå æ inne nå. Sauene går ude. Dei he så goe pels. I jår vart dei øveraska av at det va verabyde. "Tore" sko flyddja til fjellbygdå. I plassen fekk me en riktige sjørøvar. Han he en store, svarte flekk på eine kjægjen. Deffor vil æg bara kadla han for sjørøvaren. Æg veit ikkje kæ an heide. Dæ æ Torstein så ordna mæ vere te okke. Veldigt grett.
Han onjen som æ i Bergen he vore heima nogen dae. Ingvil kadla han for doktrinæren. I dag reiste an tebage te der dæ rigna så fælt. Og så vart budeia på tunai mæ på turen. Hu hadde lyst å besødja storasysterå i Eksingedalen. Og dæ passa jo godt for mæg. Den andre av "drallane" verte heima nogen dae te, før an reise tebage te Tromsø. Så då æ dæ ikkje vanskele mæ stedlå. Dæ va forresten han så starta mæ heila bloggingjå. I fjor-haust skreiv an om skitne spena, om nasahårå te ein viss austlending, om klatring ut or roboten, og om kor mange gongje me måtte opp om nettene når robotalarmen gjekk. Dæ va nå litt øvedreve. Men korså; møgje he forandra seg. Det æ av og te mest flaut å broga så lide tid på å molka 40 kjye. Me he det godt. Men ikkje alltid liga godt. Verst æ dæ kver gong me ska selja nogen av dei koselege på fira føde. På fredag ska 378 Jenny og 388 Jelena te Voss. Dei ska rett og slett flydja for å verta buande på Voss resten av livet. Må dæ vera lengje! -- lengje!!!! --Og ennå ei ska flydja. Dæ æ 381 Jento. Hu ska te Hjelmeland - derte så 335 Helga, 363 Ingrid og 386 Jutta flytte til for ein måne sidan. Får håba hu kjenne di igjen slik at det ikkje verte alfor mødje hallur. Jentå æ dotter te 319 Frøken. Dæ æ nå litt trist å senda henne, for desse to æ dei me he som stamma itte hu gamla 210 Svinta. Men jedna så får Frøken ei nye jenta som me kan kosa med. Frøken ska kalva i januar, så dæ æ ikkje så lengje å venta.
Te Sildesotten: Hald dæg litt på avstand te han som kjeme frå Jæren. Han æ ikkje heilt friske akkurat nå. Å du he dæ travelt med eksamen å undervising å kæ dæ æ. Men han kjeme seg nok litt itte kvert, å då kan du nærma dæg litt meir.
Dæ æ løye mæ den snøen. Han gjøyme mødje som ikkje æ så fint å sjå på. Å så verte dæ så lyst og fint i fullmånaskine. "Ha en aften i måneskinn".

Helsing frå bonden på tunai.

Merkedag: Robotsmesse

2005-11-10T21:39:00.000+01:00

Til minne om at ein trufast svein vart kopla til for nett eit år sidan, har me ved Tunheim markert dagen slik: Fly og bil frå ulike utkantar av landet vårt. Stedl av dyra her med alt det det inneber (..ikkje mjølking). Eplepai og is :)
Adle er samde om at dagen har vore fin, og me gler oss til å feira same messa neste år.
Hipp, hipp, må han sviva!

(..roboten og me andre tek gjerne imot gratulasjonar og evt. andre refleksjonar..)

Dagens ku-kamerat: Roboten
Dagens spørsmål: Kva er eigentleg bakgrunnen for ordet "robot"?

Kraoko

2005-11-09T11:21:00.000+01:00

Ein tung, våt og mørk novemberdag. Du verden så tungt og trist det kan vera! Viss veret skulle bestemma vårt indre, vart det mange tunge sinn i Rogaland i dag.
Dyra har det annleis på det feltet, trur eg. Lite depresjonar. Kvigene ser eg går og et oppi Bakken. No skal dei rett nok inn om fredag. Då kjem "drallane" heim og hjelper til. Men det veit ikkje kvigene noko om. Ikkje så urimeleg at dei held motet oppe viss dei veit at det er berre to/tre dagar att så vert livet lettare. Men det veit dei altså ikkje. Nei, vert veret for gale, krummar dei ryggen, står tett saman og set bakenden mot veret. Også ein måte å takla livet på!
Kva gjer så folket i slikt ver? Me finn i alle fall på noko å gjera. Ta mjøkeprøvar, til dømes. Vaska tak og vegger med grønsåpevatn, trekkja kaffi, kveikja ljos og summa seg litt. Det gjer godt.
I floren går livet sin gang. Alle er friske, unntatt Greta. Ho haltar på venstre bakfot. Ja, så vondt er det at ho vert helst berre liggjande på ein bås. No skal ho snart på avgjelding likevel, så i dag kjem ho til å verta avstengd saman med to andre. Då vert det nok òg ei nærare undersøking av foten. Det lagar seg nok.
Og så var det kråka. I dette veret som eg klagar så over, set ho seg i høgast toppen på eit av lønnetrea attmed bekken og sit og sveiar i vinden. Skal tru kva ho tenkjer på? Ho har i alle fall god oversikt over alt som rører seg. Me likar òg å ha oversyn over situsjonar me er oppe i. Har liksom kontrollen då.
Dagens ordtak: Betri er ein kráka í hendi en tvær í skogí!
Ha ein fin novemberdag og finn din måte å takla veret på! Kom med tips!
Dagens spørsmål: Kva er ein dralle?

Kalvastedl

2005-11-07T10:11:00.000+01:00

Kalvastedl må vera ein vitenskap. No har eg drive med det i snart 11 år og skulle ha røynsle nok til å seia akkurat kva som må til for å halda kalvane friske og trivslege. Men, nei. Stundom går det bra med 2 liter surmjølk kveld og morgon, men rett som det er får ein av dei diaré. Slik var det sist veke. Då gjekk alt så bra. Alle 8 var friske og dreiv og nuska med både mjøl og silo i tillegg til mjølka. Ein kveld var me på besøk hjå vener og det kom til snakks om kalvastedl. Då tyktest eg vita godt kva som skal til for å ha friske kalvar. 2 liter varm, god surmjølk og litt mjøl og silo i reine bytter og turre lune bingar. Men neste morgon stod minstemann med bleik diaré! Så typisk. Det utvikla seg til sprut. Med rein diakurblanding og diakur i mjølka, overgang til Sprayfo (også med diakur) og nokre dosar av eit eller anna i sprøyeform, er no vetle Loke i full vigør. Set i gang med ei voldsom hypsing når han ser oss. Det er godt teikn. Hypsa seg gjer berre dei som kjenner seg friske og tykkjer livet er godt å leva! No har me redusert veskemengda til 1 1/2 liter og brukar berre Sprayfo. Trur kalvane går lettare i gang på mjøl og grovfor då enn når dei får kraftig jerseymjølk.
Jomma kom inn før helga. No har ho funne seg til rette i lausdrifta. Ho har funne ut at me kan klø henne på roestarten og der klør ho så åå- - fælt. Og så kan me klø på halsen, heila hove og håko, ja , alt! Dei fyrste dagane ho var inne la ho seg i renno. Det gjekk ikkje. Bonden og budeia greip inn, sette Jomma på bås og batt ho fast. Der stod ho ein ettermiddag. Då fann ho ut at dette var mykje betre enn å liggja i lorten. No har ho funne seg ein bås heilt i enden av fjoset attmed veggen. Der legg ho seg. Problemet er at ho forstår ikkje korleis ein skal koma seg ut frå båsen att. Ho har funne sin måte. Medan ho ligg vrir ho framkroppen bakover under båsskiljet og prøver å koma ned i renna med framføtene medan bakenden enno ligg i båsen. Det er ein skikkeleg vanskeleg manøver. Og ho fekk det ikkje til i dag. Det enda med at ho pressa heile seg så langt bak at ho datt ned i renna så lang som ho var og fekk ein del kav med å koma seg opp for ho glei og mjølautumaten stod i vegen. Men det gjekk. Ho reis seg opp og stod der og let som ingenting. Tenk så herleg. Ingen lo, ingen skjente kor domt ho gjorde det og sjølv var ho ikkje redd for kva "folket" skulle sei!
Jomma skal kalva om ein liten månad og er begynt å laga seg. Ho har òg funne ut kvar mjølet er å finna. Snart må me prøva oss i roboten. Det går nok òg for no har me vorte vener.
Ha ein fin dag!
(Apropos hypsing. No kjem snart Lars heim og då har me annonsert hypsekurs, viser til tidlegare blog. Viss veret held seg er det fint å halda til med hypsekurs rundt gjødselkummen. NB! Småkalvane vert med.)

Drusa får leva

2005-10-31T22:35:00.000+01:00

No er det bestemt. Me kan ikkje slakta Drusa no når det berre er 4 mnd att til ho skal kalva. Nei, no får ho berre leva. Ho produserer rundt 9 liter mjølk til dagen. Legg på seg litt og held pelsen ganske bustete. Hovudet til Drusa er ikkje særleg fint. Slikt er ikkje fint å seia om andre, men sidan Drusa ikkje kan lesa og aldri får vita dette, har ho ikkje vondt av det. Haka (håko) til Drusa er framleis stor. Kåre trur at det er ein svodlabolle der, men meiner at alle har det best med at me ikkje rører han. Og Drusa har det godt. Ho tenkjer ikkje på svodl eller herråda. Ho ligg mykje og kviler og hjortar. Og når dei fleste andre går til forbrettet og et silo, ligg ho litt til før ho ris opp og ruslar i forautomaten og deretter i roboten. Viss ho er heldig så er der ledig då. Etterpå går ho til forbrettet.
Veren er eit kapittel for seg. No er han komen til gards. Eg hadde sagt det til sauene før i dag, men dei vart veldig forskrekka likevel då han kom. Bakpå traktortilhengaren i fanget til Torstein. Jau, dei vart forstyrra. Han var åleiden, det tykte alle unntatt Synnøve. No går dei oppi Bakken og leskar seg på gras. 6 kvite dottar.
Elles er det vårlege tilstandar i hagen. Eg renska fleire bed (for ugras) i dag etter eg hadde teke opp skaugumknollane. Kaprifolane måtte berre klyppast ned og dragast vekk, på bålet. Dei hadde stormen rive ned og knekt. Bossi og Nuskitusk var med. Nuskitusk ville sitja oppi buskene når eg drog dei vekk, men det vart for skræmande. Ho flykta.
Ingvil kom heim med ein del gode, norrøne ordtak frå Tryggheim. Me hadde dei som programpost sist måndag då me feira onkel Yngve sin 70 årsdag. Og så gamle (og norrøne) som me er, klarde me omsetja alle til brukande norsk. Dagens ordtak: Ilt er at fljuga fjadarlauss.

Spørsmålet vert då: Kva tyder dagens ordtak?
Viss du har svar på det får du eitt til.
Sárt bitr soltin lús. (à vert lese ao)

Turre tal

2005-10-29T08:53:00.000+02:00

Skaparen av tunheimsbloggen spør etter turre tal. Dei kan nok verta knuskturre for mange, og av liten interesse. Her kjem nokre:

Kolossøsa, alias 856 Bromma, kalva for 11 mnd. sidan. Sidan det har ho mjølka 13.018 liter med EKM ca. 14.300. Tala for 2005 vert noko annleis. Men ut frå ytelsen i dag og kva tid ho skal sinast, ser det ut til å verta 12.300 med EKM 13.600.

Boggskaparen vil og ha andre tal. Dei kan verta vel skrøytande og lite interessante. Men her kjem nokre; antal liter og EKM siste 7 dagars gjennomsnitt:

340 Hanna 26,7 - 46,3
299 Evy 30,0 - 38,1
364 Idun 24,7 - 34,3
315 Frøydis 22,7 - 34,2
383 Juliane 22,0 - 34,2
374 Janna 22,1 - 33,3
388 Jelena 28,9 - 33,2
--- og så vidare. Dei tre siste er kviger. Jelena er så nykalva at me ikkje har tørrstoffmålingar på den, og dermed vert og EKM berre stipulering, og sikkert ikkje rett. Men dei to siste kvigene som kalv: 387 Jannicke og 388 Jelena mjølkar mykje. Helst litt for mykje etter størrelsen på kroppen deira. Mange kilo fett er allrede brent av for å produsera dråpane. Dei er snart tynne nok. 13 kyr har over 30 kg EKM, og alle utanon 283 Drusa har over 20 kg EKM.

Drusa skal snart få ferie, og ho slit jo med ettervirkningane av huggormangrepet i sommar. Men det går vel mot at ho får leva og får kalva ein kalv til. Det er jo ikkje så gildt å kvitta seg med den som bloggen er oppkalla etter.

18 kviger og gjeldkyr går framleis oppi bakkane på beite. Det er mykje friskt gras ennå. Men det er så fuktig på marka nå, at ein må vurdera dag for dag kor lenge dei skal få vera ute. I stormen natt til tysdag hadde grinda til naboen blese opp. Dette fann sjølvagt ungbølingen ut. Her var nytt land å innta. Det er gildt. Bonden visste ikkje noko om det før det kom telefon frå naboen: "Hagen er full av kviger", var meldinga. Då kan de tru dei hypsa seg. Kjekt å få slike spor i plenen!!!! I slike situasjonar gjeld det om å sjå det komiske. Tenkjer på "han innante" som beskriv lyden av kyss som "når ei ku dreg foten or eit sorpehål".

Elles sviv det godt. Alle kyrne passar på at jura vert tømde. Siloen er opna, og dei får ei blanding av siloballar og silo frå kummen. Me tek ein ny offensiv med tanke på å få kalv i kyrne att. Inseminerte to i går, og ei i dag. Tre av dei seks kvigene som står inne er nå inseminerte. Dei har roa seg, og finn seg vel til rette.

Spørsmåla i dag er:

Kva tydet ordet LAKTASJON?
- og ein repitisjon: Kva tydet EKM?

Ei god helg til alle, helsing frå bonden på Tunei.

Bossi, Nuskitusk og dei andre

2005-10-26T22:59:00.000+02:00

Bossi har hatt ei spesiell tid, travel og hektisk. For å seia det på vossamaol, så har ho vore på rakkodeis. Det er hormona som har styrt Bossi no ei stund. Eg trudde me her i huset hadde ein avtale om at Bossi skulle ha ei sprøyta med eit eller anna to gonger i året. Men slikt er ikkje så lett å hugsa på før tida er der og me ser at det hadde me gløymt. Kavaleren har vore her sidan fredag, natt og dag, i all slags ver. Storm, endå til. Sjølv om Bossi gjev tydelege signal på at ho bryr seg ikkje om han lenger. Men i dag vart han henta, heim til Helland. Så får me sjå etter kvart.
Det var Bossi. Men kven er Nuskitusk? Jau, ho er ein katt, ei bitte lita kjetta. Dotter til Olivia, men med skogakattpels og smale, pikante pusselankar. Tok ho med inn på bakevekta ein dag. Fekk akkurat plass oppi. Jau, ho er over 500 g! Så veit me det. Nuskitusk er lite redd. Ho likar å vera med meg å sjodna. Då tuslar ho rundt og mellom føtene mine og plutseleg set ho seg ned utan å tenkja på at eg kunne trakka på henne og kva det kunne føra til. Men det går godt. Når ho vert lei av å tusla rundt, hoppar ho opp på skrivehydla. Der sit ho og gjer seg nusseleg til me må stryka henne litt over pelsen.
Dei andre er mange. Seks av dei har no kome i hus. Etter stormen. No må dei inn, sa me. Og alle vart så glade. Dei et og et på silo. Og legg seg fint inn til kvarandre på liggjepallen og ligg og hjortar og blurrar med augo. Du så godt å få dei i hus. Og sleppa å vakna om nettene og tenkja på at dei er ute i all slags ver og vind.
Men Tilde og gjengen er ute. Igår hadde dei funne ei opa grind og rusla over til naboen. Men der kunne dei ikkje vera. Tilde skulle ha vore inne, ho har så lite pels, i motsetning til venninna Trine som ser ut til å slekta på moskus. Jau, dei skal inn snart. Me har laga "kart" og funne plass til alle. God plass til og med. Men me er no løygne òg. Det kjekkaste me veit om våren er å få opna dørene og sleppa dyra ut. Når hausten kjem er det sååå kjekt å få dyra i hus att. Då luktar det så godt og så er det så koseleg. Kjekt å få gje dei godt med mat. Heilt til me begynnar å gle oss til våren att og det vert godt å få ungdyra ut. Ja, slik er det visst berre. Forandring fryder, heiter det visst.
Når det gjeld produksjonen i tal over let eg det til andre. Ein av realistane hjå oss. Veit berre at Jelena no nærmar seg 30 l. Ho er omgjengeleg og grei, men mjølka tek me til kalvane. Har mistanke om at innhaldet ikkje er så "sterkt".
No er det leggjetid for budeier og andre. God natt!

Ein liten ven

2005-10-19T09:53:00.000+02:00

Eg skulle berre bort i floren og sjå etter at alt fungerte. Det gjorde det. Morgonane er kalde no. Det er hela og rimet heng i til langt utpå føremiddagen der sola ikkje kjem til. Men du så fint det er og så godt at alle ungdyra kan vera ute ei stund til. Men kaldt som sagt. Kanskje det var difor vesle kjøtmeisen hadde kome inn i sluså. Kanskje hadde han sete og vippa på glaskarmen og så vorte var den gode lune trekkjen oppunder stjerten. Ikkje veit eg, inn var han i alle fall komen. Å koma seg ut att var verre. Vel er det godt med varme, men må ein vera i fengsel for å ha det varmt, då - . Betre med fridom enn varme, tenkte vesle Konrad for det var det namnet han fekk. Og gut var han. Det trudde både han og eg. Etter ein del fortvila forsøk på å koma seg ut den stengde døra, gjekk han med på å setja seg i handa mi. Du så fin han var. hjarta pikka som berre det. Klørne ville berre krølla seg. Eg trudde han kunne vera skada, men kanskje klør kan krølla seg av berre skrekk? Ikkje veit eg, men Konrad festa grepet rundt veslefingen min, og der ville han vera. Me gjekk ut, men han ville ikkje reisa. Då gjekk me inn i vasken og fann vatn. Det var godt. Ville ha meir. Ut igjen, men nei. Då gjekk me inn og såg på kyrne og prøvde om kraftfor var bra. Det var det ikkje. Eg var redd Konrad ikje kunne fyka, men det kunne han. Tredje gongen me let opp døra, vips, der for Konrad. Opp og sette seg på oppkøyringa. Takk for praten, sa eg og lukka på reisa. Same til deg, nikka Konrad. Han måtte summa seg litt før han bestemte seg for kva han no skulle finna på. Og det var lurt, tenkte budeia. Ha ein fin dag du og!

Kryss og hasar

2005-10-16T23:24:00.000+02:00

Vanskelege valg.

Av og til kan livet vera fullt av valg, og valga kan ha store eller små konsekvensar. Ikkje alltid er det gildt å innrømma at dei valg ein tek, kan vera årsak til situasjonar ein gjerne skulle vore utan.
Dei valga eg her skal skriva om, får sikkert ikkje nokon store uheldige konsekvensar, håpar eg.
I går selde me tre kyr til Hjelmelandskanten. Det var 335 Helga, 363 Ingrid og 386 Jutta.
Helga er så fin, men ho gjer litt lite av seg. Stikk seg aldri fram og seier: Sjå opp, for her kjem eg! Nei, ho passar på å vera usynleg, for då er det ikkje nokon som plent skal mobba. Me tenkte på å ta Helga med til Seljord på Dyrsku´n i haust. Det vart ikkje. Men nå kan dei kanskje ta ho med på utstilling, dei nye eigarane.
Ingrid er ei sopande mjølkeku. Ho er grei, mjølkar godt og har ei god mjølkekurve. Men bakspenane står litt nær kvarandre, slik at roboten har av og til vanskeleg for å skilja dei to, og set på feil spene først. Då vert det vanskeleg å finna den andre. Nå er Ingrid reist over Boknafjorden, og det var trist. Ho var så tillitsfull og lika så godt når eg heldt hovudet i armane og klødde ho. Og ein ting til,- ho har mørkeraud farge på pelsen sin. Det er nokså uvanleg på jersey, og derfor kjekt å ha.
Jutta er ei kvige som kalva for 1 mnd. sidan. Ho var litt sparkete av seg like etter kalving. Men som så ofte: Det har gått seg til. Ho er grå, og har eit sånt fint ansikt. Ho såg så tillitfull på meg når eg var i fjoset. Ei ku å verta glad i. Ja, eg er nå glad i alle, eg. Alle har sitt særpreg, og ingen vil eg mista. Det er likevel litt lettare å senda dei avgårde når ein veit at dei skal ha eit godt liv der dei kjem.
Mens bilen som skulle henta desse tre var her, og me leia dei ombord, heldt 299 Evy på å kalva. Og Eva vil helst kalva i ved ein bekk. For tre år sidan datt den nyfødde kalven hennar ned i bekken. Kalven lår og strekkte hals for å unngå å drukna då me fann han, eller skal me seia ho. For det var ein kossekalv, og den fekk navnet Ivonn sidan ho vart funnen i vann. Og nå- etter dei tre var sende av gårde, hadde Evy kalva. Ein svær oksekalv. Men eit eller anna uheldig gjorde at kalven var livlaus. Og eg såg at det var liv i han berre 15 - 20 minutt tidlegare, før han var komen ut. Valget denne gongen falt på opplessinga av kyrne i staden for å passa på den som kalva.
Men i dag kalva 366 Isabella. Det gjekk godt. Ho ordna seg sjølv ute på "kjelvå". Ein svær oksekalv dette og. Frisk som ein fisk.
388 Jelena har me skrive om før. Ho er litt slem. Vil ikkje inn i roboten. Så me har ein val: Skal me slakta henne? Skal me prøva å selja til ein med båsfjos? Eller skal me rekna med at dette også går seg til. Me får sjå.

Dagens spørsmål: Kva tyder ordet "mjølkekurve", og kva tyder ordet "kjelvå"?

Borte kan vera bra

2005-10-11T14:32:00.000+02:00

Det er fint i Nord Norge! Aller finast når det er fint ver, sjølvsagt. Men eg trur det kan vera fint å vera ein stad sjølv om det er mykje ruskje ver! Det som betyr mest er at det er "fine" folk å vera i lag med. Med "fine", meiner eg då at dei viser interesse for deg og vil ha deg med i laget, og bryr seg. Og slike folk er det i NN og. Me hadde fine dagar i lag med Lars og fekk helsa på gode vener og kjensfolk og mange fine ( nye for oss)ungdommar.
Då flyet sette snuten sørover etter tre/ fire dagar heimefrå, kjende bonden ( spesielt) og budeia at dei lengta litt heim, dei lengta etter kyene! For kyr var det lite av i NN.
Heime her hadde livet gått si vanlege gang. Jelena hadde kalva og Gina var inseminert. Jau, det gjekk visst greitt med Jelena. Med litt bedøving. No kjem ho i roboten og vert mjølka og Veslejelena, dottera (har ikkje fått namn, skal ikkje ha namn på L for ho har kjøttfefar) er stor og svart med kvit haletipp. Ho treng namn, altså!
Tilde og Trine er komne inn i gamle floren på avgjelding. Ikkje begeistra over høy og halm. Men det går over!
I dag skal kvigene heim frå kjelva ved plantene. Dei minste som skal ins. seinare skal opp i Bakken og beita vidare. Dei største må inn og "kjennast i". Viss dei er tome, vert dei ståande inne. Slik er det.
Det bles godt på Jæren i dag, sikkert minst 10 høner på sjøen. Men sola skin og varmegradene fer til værs, så kva er naudå då?! (Einast synd for hønene, viss ikkje dei vert fanga opp!)Ha ein "fin" dag!

Oppgåve: Finn eige namn til Veslejelena. Nok med eit forslag.

Fred på jorda

2005-10-04T14:39:00.000+02:00

Irene kalva i dag tidleg. Dei mest ivrige blogglesarane hugsar kanskje at ho vart nemnd i ein tidlegare blog. Med førebokstaven I skulle ho ha kalva fyrste kalven i fjor. Då kasta ho etter beiteslepp. I dag kom altså fyrste drallen. Noko eigentleg dralle var han eigentleg ikkje. Likevel heise nok å få han ut. "Gubben og Gamla" sleit og sleit utan at det "gnatt". Då føreslo Kåre at han skulle slita med begge kjettingane medan eg prøvde å opna litt i "utgangen" og pressa på skolten. Og plupp, der kom han. Men Irene vart ikkje skikkelg glad. Ho var så "yvegåvæ" på alt i hop. Men no har begge det godt. Drallen fekk ein god sup med seig flott råmjølk med litt E- vitamin oppi. Og Irene har greitt seg og ligg og kviler ut.
Den neste som skal til pers er Jelena. Ho er stor. Kryssing med Holstein/ NRF/ og Jersey. Diverre oppdaga eg i går at skinnet på spenane var begynt å flassa. Der kan verta "jet og basuka" for avløysaren! Då er det rimeleg at Gubben og Gamla reiste til NordNorge. Den stor tverrbøylen skal i allle fall på plass før me reiser. Så seier me lukka til og minner om at Agro har ei naudslaktordning! Men det er det ikkje berre kjekt å tenkja på for Jelena er ei koseleg kvige - -.
Ha ein nydeleg haustdag alle blogglesarar. Og gjer som Tilde: Ho låg og hjorta med hovudet fram og opp, øyrna hekk litt ned bakover og augo nesten attlatne. Har du det godt no? spurde eg. Ja, no er det fred på jorda, sa ho. Ikkje løye du har det godt, tenkte eg, som ikkje ser og høyrer nyhende. Men kanskje presenterer Tilde ein liten (stor)løyndom?!. Av og til kan det vera lurt å lukka verden ute for ei stund og kosa seg litt i sin eigen, når den er god.

Helsing budeia!

Spørsmål: Kva tyder det at Irene hadde greitt seg?

Spørsmål to: Kva heiter "yvegåvæ" på din dialekt?

Sorpa

2005-09-29T20:14:00.000+02:00

Det haustar. Meir og meir. I natt var det dundrande torever. Då er det godt for kydne å få vera inne.
I Suldal har dei kvart år ein ungkarsfestival. Eit viktig innslag på denne tilstellinga er gjørmebad. Dette får mykje oppmersomhet i media, med bilete og diverse kommentarar. Men når kydne våre utfører liknande aktivitetar, er det ingen som bryr seg. Ettersom regnet silar ned, vert det meir og meir sorpa der kydne går. Dei likar det vel ikkje akkurat, men dei bryr seg ikkje så mykje heller. Det er verre for bonden som ser på alle skitne jura og spenane. Opprensking må til. Nå er det såpass gale at eg veit ikkje om me kan sleppa ut kyrne meir. Dei får kosa seg inne. Kanskje heilt til neste vår. Kanskje får me støypt ein større platting utforbi fjoset, slik at dkyrne kan ha ein tomleplass i vinter. Det kan sikkert vera litt interessant å prøva gliden i snøen, av og til.
For 2 dagar sidan kalva ei kvige som heiter 387 Jannicke. Far til kalven er ein kjøttokse av rasen Limosin. Det medfører store kalvar. Men Jannicke er stor og velutvikla, så
- dette var ikkje noko å grua for -, sa ho. Ho la seg langflat ute på beite, og pressa på, bånn gass. Noko hjelp fekk ho av "gubben og gamla", og vips så var "Litlebiggen" født. Ein flott, stram kar. Han fekk gå i lag med mor nokre timar. Så traktorskyss heim. Men han hadde ikkje særleg syn for å vera i ein bås for seg sjølv. "Eg må ut, eg vil ut, eg skal ut", sa han, og dermed jumpa han til. Kom berre halvveges, og vart hengjande med magen midt oppå kanten. Det måtte høgare stengsle til. Slike unge veit ikkje alltid å passa seg for farane i livet. Grenser kan vera gode og nyttige slik at ein kjem seg uskada vidare. Så kjem vitet litt etter kvart.
To av kyrne, 877 Tilde og 878 Trine skal snart gjeldast av. Då vert spørsmålet: Kva betyr dette begrept: Gjelda av?

Helsing frå bonden.

Sundag

2005-09-25T13:56:00.000+02:00

Det haustar. Vinden ruskar i tretoppane. Men temperaturen er ennå til å gå i skjorta. Og Drusa, Emma, Frida, Gerny, Hanna, Ivonn, Juliane og dei andre har fått sleppa inn på Gosen i dag. Der er graset saftig, og smaken er god. Gosen ligg berre nokre meter frå husa. -på andre sida av bekken. Koseleg å sitja på kontoret å sjå på dyra. Utruleg kor mange gode kjenslar som kjem opp i meg når eg tenkjer på alt eg har opplevd i lag med dei. Nei, livet er ikkje pengar. Livet er opplevingar og glede over i vera til. Ha positive relasjonar. Gode relasjonar til dyr har det i seg at ein aldri vert skuffa over at dyra har ein ufin baktanke i det dei gjer og er. Dei er alltid ærlege. Det er tydelege i sine reaksjonar og ærlege i det dei føretek seg.
Dagens ku er 345 Hilde. Ho har trakka hardt på noko som har gjort henne vondt. Det har vorte blødningar under klauvhornet på eine bakfoten - såleknusning. Ville berre liggja i dag. Derfor fekk ho ekstra stell og omsorg. Ein kvit bandasje fekk ho òg. Den er snart svart, for ho går ute ilag med dei andre nå. Det hjelper med plaster. Litt blåsing og plaster har alltid gjort underverk. Så med tanke på hms: Pass på at dyra ikkje kan trakka på noko kvasst. "Ein skal fara vel med dyr, slik at dei ikkje kjem i fåre for å lida i utrengsmål", - står det i dyrevernlova.

Sundagshelsing frå bonden.

Helg i september

2005-09-24T18:28:00.000+02:00

Budeia har vore vekke nokre dagar. Det er ikkje å venta at "dei heime" skal makta både å ta fjosjobben hennar og å ajourføra bloggen. Difor så stille på den fronten.
Drusa og dei har det bra. Litt spennande å koma i floren att når ein har vore vekke. Dei kyrne som stod ved forbrettet lyfta hovudet då eg sa: God morgen! Har de da bra? Ingen svara, men det hadde dei!
Me skifta bandasjen på venstre framklauv på Gerny i dag. Såret er der enno, men ho haltar mindre. Emma har godt mot. Klauvbeinsbrotet gjer ikkje så vondt lenger ser det ut til, og mjølkemengda aukar. Paserer 20 liter no. Ho får i seg både mjøl og for , ja beite og. 20 liter imponerer nok ikkje. Ho er jo ei vaksæ kyr. Me i jerseyforeninga har lært oss å rekna med energikorrigert mjølk. Med god feittprosent og høgt proteininnhald, får me høgare tal. Og det er viktig, i alle fall gjer det godt. Etter den siste kontriollen, kom Hanna høgst med vel 29 liter innvege mjølk. Utregna etter innhald utgjorde det 50 liter enegikorrigert, utfrå ein middel på 4% feitt og 3,2 % protein. Slikt er kjekt for Jerseybønder å kunna fortelja. (Me må finna noko me er gode på, det er visst viktig for dei fleste!?!
Nydeleg haustdag i dag. Sol og stilt. Kyrne kosa seg ute og tenkte dei trong ikkje gå inn så tidleg. Det vert "tiå" vinter då me ikkje kan vera ute, tenkte dei. Roboten venta, sette på alarmen og spylte og vaska. Då kom dei inn. Om mjølkingslista er lang, ruslar dei nok ut att i kveld.
Det er ein som ikkje har det bra. Tigergutt. Kjenner du ikkje han? Han er ein koseleg kar, son til Olivia. Trygg og god. Med skipsføter og branne pels. Det var noko merkeleg med han i gårkveld då eg ville helsa på han. Noko ekkelt der i mørknå. Har du dotte ned i måttingjæ? spurde eg. Det var han ikkje sikker på, men det var ikkje bra det han hadde vore borti, sa han. Han er alt i gang å reinska opp pelsen, så han er nok snart same gode karen.
Bossi har slanka seg! I dag fekk me besøk av ei dama som ikkje hadde sett Bossi på to år. Neimen Bossi, har du slanka deg? Det var kjekt å høyra, såg me. Ho var så stolt att og følte seg så flott.

Dagens spørsmål: Kva kallar du dei klauvene som sit bak og oppføre dei klauvene kyrne går på? Forstod du spørsmålet? Viss ikkje er her eit anna.

Spørmål to: Kva var det Tigergutt hadde dotte ned i?

Opne dører

2005-09-17T17:56:00.000+02:00

Bortsett frå at tittelen i dag òg er namnet på ein misjonsorganisasjon får eg litt sprikjande assosiasjonar med "opne dører". Ein litt kulsen trekk som snikjer seg inn gjennom dei opne dørene til ein hjarteleg invitasjon om at her er du alltid velkomen inn. Kyr i lausdrift lever med opne dører ein del av året. For dei ser det ur til å vera ein sjanse til å koma seg ut. Og av og til ein fluktveg bort frå ein pressa situasjon. Før når dei stod opplina på bås var dei treeege å få ut når det regna og bles. Så vride var det at dei ofte fekk stå ei stund til i von om at veret skulle gje seg. No i lausdrifta med dørene opne, ruslar dei ut og står ute på plattingen med regnet silande nedover øyrer og vom. Det ser ikkje ut til å gjera noko. Dei ser ikkje ut til å mislika det. Tvert imot, hjorteballane kjem og går i ein avslappa dont. Er det så stor skilnad på det å leva under tvang og det å vera fri? Litt filosofisk, kanskje, men likevel.
Me har hatt ein del plager med klauvbeinsbrot og sår mellom klauvene. I går var det Gerny sin tur i klauvboksen for å verta oppreinska. Ho lika det lite. men med litt dop, gjekk det greitt. Antibiotika på ein dott og god bandasje rundt og pencillin i skrotten. No skal det koma seg. Emma, med klauvbeinsbrot, haltar framleis. men ho pinkar seg ut, og inn. og fram til roboten kjem ho seg òg. Banar seg veg, med eit tydelg kropsspråk. No har ho bestemt seg. Ho skal mjølkast.
Har teke inn den minste av kalvane som gjekk ute, Lindy. Ho stod mykje og hutra og fraus. No er ho glad for å vera inne med Linefina. Liselotte skal inn over helga viss det no vert regn. Koseleg å få dei hus.
Etter fullmåne i natt og ein storslegen regnboge i dag tidleg, har skyene samla seg. No dryp det tett. Me har hatt ein del regn i det siste. Men ikkje så mykje som lenger nord på Vestlandet. Tidlegare, i sommar, hadde me lite nedbør så regnet no har beint fram gjort godt. Kvigebeitet og Nubbatoppen er " fornya" og held seg godt.
Kåre vaska forromet og forvogna i går. Mykje graps. men no er det ute. I dag tok han liggjebåsane ved forbrettet.
Og så er det helg. Det kjennest godt.

Ikkje spørsmål i dag, men ei oppgåve: Me treng namn på M til kalvane neste år. Tips tre namn på M!
God helg!

Kryss og hasar

2005-09-15T09:15:00.000+02:00

Kvigene må inn. Dei må venjast te. For 2 år sidan fekk alle kalvane namn på J, dfor heiter kvigene i år noko på J. Jaffa skal kalva om 11 dagar. Ho har lært seg til ved forbrettet og i mjølautomaten. I roboten har ho ikkje vågt seg inn. Jelena er inne, men held på å læra seg den uvanen at ho legg seg i skraperenna. Ser me det, får ho skjenn og må opp. Men ho vil ikkje ha så mykje drøs. I dag fekk me likevel så mykje kontakt med henne at me kunne møtast ved mjølautomatyen. stilt og fredeleg. Dei må ikkje verta redde. Då har me tapt, det veit me. Gamle som me er i gamet. Men i bakhovudet veit me så vel at vil du`kje så ska du! Og jelena ville. Med Kåre i bandet gjekk dei inn begge to. Føsrt sette ho hovudet høgt til vers. Det er ikkje lurt, for då kjem det ikkje mjøl. Rett før me heldt på å gje opp ( er det ikkje ofte sånn?) der bøygde ho hovudet og det tok til å sirla mjøl ned i automaten. Me hadde klart det! No har ho fenge smaken på det.
Irene er ei kvige frå i fjor som kasta då, men me hadde lyst å ha henne. Mora, Bitten, var eineståande kjekk og god. Så Irene lever og tok kalv på nytt til slutt, med ein kjøttfe okse, så det vert vel ein dralle. Me møttest med Irene òg ved mjølautomaten. Men det gjekk ikkje. Ho fekk sikkert klaus berre med å sjå inn i det smale holet. Det måtte me gje opp. Juice kom inn i dag. Ho har berre stende i døra no i fleire dagar og ikkje vågt seg inn. Det er litt trist med Juice. Ho har ikkje teke kalv. Og no får ho visst ikkje fleire sjansar. Endå ho er dotter til Drusa. Ho åt både silo og mjøl som eg lurte til henne på forbrettet. Janicke likar silo, men mjølet som eg ville ho skulle få smaken på, det var ho skepisk til. Det likna på tjukt støv, sa ho. Så langt kom me altså i dag. Ikkje så verst. Det går seg nok til etter kvart. Og så er det så gildt! Dei er så koselege alle. Berre me drøse, kosta og let vel. Då går det mesta. Ha ein god dag. God kulukthelsing frå fjoset.( Har du kjent kor godt det luktar i pelsen på ei kyr som går ute. Mm - nydeleg!)

Berre Drusa, ikkje dei

2005-09-13T14:14:00.000+02:00

For dykk som ikkje har sett Drusa og ikkje kjenner henne, trur eg me kan seia det slik at ho er mellom dei som ikkje har så mykje til overs for lausdriftsfjos. Ho hadde i alle fall ikkje det. Mellom hennar meiningsfellar finn me nok fleire firføtingar som seier mø, men og ein del tobeinte, til dømes litt gråsprengde, trauste bønder med lang røynsle frå mjølkeproduksjon og ein og annan dyrlege som har sett seg lei på skit og lort over alt.
Men no var det Drusa. I fjor haust fall ho ofte i tankar om kor mykje greiare alt var i den tida då kvar kyr hadde sin eigen eteplass der dei òg hadde liggjeplass. No fór det ungkyr og kviger i vegen for henne overalt. Ikkje kom ho seg til å få tak i mjøl for der fekk ho ikkje stå i fred og framfor roboten kom alltid dei frekke og freidige og skubba seg plass. Til slutt tok Drusa ei avgjerd: Ho gjekk ikkje i kraftforautomat eller mjølkerobot utan at folket fylgde henne! Og den praksisen heldt ho på, lenge.
Ei svært traumatisk oppleving i sommar, eit ormebit under haka, heldt på å senda heila Druså til dei evige jaktmarker. Men ho overlevde, og er no i gang i gjen. Mjølkar ein liten skvett, er drektig(?), pelsen har vort meir grå og bustet og ho har endra haldning til lausdrift. Drusa ventar ikkje på tur, lenger! Ho går på! No er det min tur! seier ho. Som regel går det greitt, men ho tek ikkje opp nokon kamp. Då får det heller vera til seinare, seier ho. Drusa har det betre. Slik kan motgang føra noko godt med seg når berre ein ikkje vert bitter!
Emma slit famleis med høgre bakfoten. men ho får kraftforet i båsen medan ho ligg. I dag tidleg var det over 10 liter i henne. Det er bra. På veg opp. Ho pinkar seg bort i roboten når dei fleste kyrne har gått ut. Då tek ho den tida ho treng. I dag vaska eg juret og sette på manuelt. Tenk det var ei som hadde måtta på do akkurat når ho gjekk forbi der Emma låg. Blautt var det og. Over heile juret, spenane låg og sprikte. Typisk lausdrift!
Me har ein pasient til. Ein liten. Det er vesle Lava. Ho begynte med hjrnebarksår sist veke. Står med hovudet på skrå opp og ser rett og slett ikkje heilt "god" ut. No har ho fenge sprøyter,og i gårkveld var ho så glad etter at ho hadde drukke mjølka si at ho "hypste" seg rundt i bingen sin. -Kva er det som føregår?, spurde Kåre.

Dagens spørsmål: Kva var det som føregjekk når Lava "hypste" seg?

Dagens kyr in spe: 419 Lava. Fordi det er viktig med tydeleg kroppsspråk!

Ha ein fin dag! Helsing budeia!

Fager brud treng lite skrud

2005-09-10T22:27:00.000+02:00

Mange har nok venta ei stund på nytt frå fjoset på Tunheim, og ventetider er alltid lange. Det er òg kuhalane etter kvart (truleg ikkje klypte sidan sist blogg), og desse sveipar over og innom det meste for tida. Få ting er vel som eit venleg dask i andletet. La varmen frå ei som er glad i deg tenna stjerner i mørkaste natt..

Elles har sommaren gjenge sin gang med ivrig beiting og jamt over god avdrått. Kalvar kjem, og kalvar går. Særleg dei med feil kjønn gjer seg fort ferdige, og det er ikkje få stutkalvkroppar som legg ut på siste reis med altfor mykje ulevd liv liggande att i ein tom kalvagarde. Ein annan kar som har reist er Lars, som brått hamna langt nord i landet vårt - frykteleg fjernt frå flyterennene på Tunheim. 283 Drusa og dei saknar guten, men vonar at jula kan feirast i samla flokk.

For flokken er viktig for vennindene våre. Når ei vil ut og beita, vil alle ut og beita. Og når ei vil inn og mjølkast, vil alle tømma seg. Eit slikt feminint samhald er sjølvsagt fyrst og fremst ein styrke, men ulempen er at roboten vert ståande einsam i lange bolkar midt på dagen. Roboten stussar på dette fenomenet, og til slutt går alarmen: "Ingen besøk i stasjon 1 i det siste". Men kyrne kjem alltid attende og leverer varene..

Og så endeleg; dagens spørsmål. Og sidan me har venta så lenge på denne bloggen ligg det an til 2 denne gongen. Me veit at denne sida apellerar til eit relativt breidt segment, og det vil difor vera noko ulik vanskegrad på spørsmåla. Nr. 1 kan truleg svarast på av folk med fjosfagleg bakgrunn, medan nr. 2 er ei utfordring til dei meir urbane av lesarane våre.

1. Kva er normal kroppstemperatur for ei ku? (slingringsmonn: +/- 0,3'C)
2. Kva kan omgrepet "drektig" omsetjast med?

Tek imot alle gode svar. Innsendarar av rette svar vert inviterte til fjoset for ein varm dask i andletet.

Dagens ku: 296 Emma - har knekt klauvbeinet, men ikkje livsmotet. Drog foten med seg ut i sola.

Eksk(l)usivt intervj(k)u

2005-01-20T17:59:00.000+01:00

0338 Hedda
Originally uploaded by Drusa og dei.

Nå har det gått ei lang stund sidan sist blogg. Og det vert ofte slik at det går sytten dagar før ein har samla nok tankar som ein kan skriva ned. Roboten har vel eigentleg vorte ein del av fjoset no. Det einaste som vel manglar, er eit namn på roboten. I dei siste tider har vel namn som: Gudrun eller Inga vore innom tanken, men kan nok finna noko som høver meir. I denne anledning fekk me lyst til å intervjua nokre av kyrne, for å høyra, korleis dei har det no i motsetning til korleis dei hadde det i september 04. Og eventuelt om dei kan anbefala andre fjos denne fasilitet;roboten, som kanskje om 100 år er ein etterspurt antikvitet eller snurrepipperi.

Me dreg ut med penn og papir og fotoapparatet klart. Når me kjem inn døra, er det første som slår oss ei luktforandring som blir sterkare og sterkare. Den første me treff på, er den 4 år gamle kua Hedda. Ho står inne i roboten, og er om ein augneblink ferdig. Då me spør om å få intervjua ho, takkar ho nei, sidan ho er travelt oppteken. Noko som me fnys av etterpå.

Etter ein rundtur i fjosen, treff me på 0354 Ivonn. Namnet hennar kjem i frå at ho vart fødd i vatn. Ho ser veldig "klar" ut for intervju. Og sjølvsagt får me lov til å spørja eit par spørsmål. - Kor gammal er du? "Jo, i dette fjoset har me det slik at namna våre går etter alfabetet. Så for kvart år er det neste bokstav i rekkja. Dette året, 2005, har bokstaven L all makt. Sidan eg heiter noko på I, så rundar eg snart 3 år." - Kor mange kalvar har du hatt? "Eg har berre hatt ein kalv, nr 400 Keylin Queen. Men, eg er veldig stolt av ho." Varm damp kjem ut or munnen hennar. - Kva likte du best, den orginale måten å mjølka på, eller den "orginale" måten? "Jo, eg er jo ei av dei unge kyrne her. Og bonden har alltid sagt at "dei onge kydene kjæme nok t å venja sæg t roboten bære enn di eldre." Og det vil eg sei at han jammen har rett i. Eg og min "omgangskrets (kyr som byrjar på I)", tykte dette skulle verta spennande. Og når ein er positivt innstilt, så vert det mykje lettare óg. Så eg kunne ikkje tenka meg å bytta tilbake til mjølkemaskina, seier Ivonn, medan ho tygg voldsomt." - Så dette er altså til å anbefala? Ja, på det varmaste, seier Ivonn, medan tunga fér i frå nasebor til nasebor.

Hadde eigentleg tenkt å intervjua fleire kyr, men aldri har me vell møtt ei slik snakkesalig kyr som Ivonn, og avsluttar derfor nå. Hadde vore interessant å høyrt med ei av dei eldre kyrne...

Svaret på siste spørsmål var sjølvsagt 0340 Hanna, og premien kan hentast på samdrifta. Nå gidd me ikkje ta eit spørsmål, men VISS nokon er oppfinnsame så kunne me hatt behov for forslag til namn på roboten.

Dagen si ku: 0319 Frøken. Ho var ammeku i fjor, men nå mjølkar ho "får felt."

Mange helsingar, skitklattar og mjølkeskvettar frå Tunheim.

Hanna

2005-01-04T16:18:00.001+01:00

0887
Originally uploaded by Drusa og dei.

Har endeleg fått til det der "å-leggja-til-bilete-systemet" på bloggen. Og slik vart altså det. Den heldige som fyrst vart lagt ut var altså; Hanna. Tenkte også etterkvart å leggja ut bilete av roboten (kan forvekslast med robåt i uttale..).

Dagens spørsmål: Kva er nummeret til kua på bilete?

Svaret skal/kan som aldri før skrivast inn som kommentar. Sant svar vil bli rosa her på bloggen, og få open mjølkekran eller open skravlekran av oss på tunheim samdrift.

Dagens ku: ??? Hanna

Fordi: Ho blei så kry då ho fekk koma ut som bilete på bloggen.

Ruff!

2004-12-22T13:47:00.000+01:00

Nå er heile familien heime, bortsett frå Knut som er på politistasjonen i Oslo. Slik kan òg livet vera. Me håpar Knut kjem heim før julaftan.
Ellers så har me 3 hundekvelpar. Dei er veldig forskjellege. Ein høg og mørk som er full av energi, og bankar dei andre to. Ho andre er òg mørk, bit ein del og har "midt på treet" med energi. Den tredje er ei blondine, ho likar best å sova på teppet sitt. Men ho er kanskje den finaste og ho bit heller ikkje så mykje, det dreg opp. Men totalt sett så produserer dei for mykje avføring, og dei er heller ikkje flinke nok til å samla det.
I fjoset går det meste godt, men roboten har litt problem med 5-6 kyr. Enten står dei ikkje stille nok, eller så er spenane vanskeleg plasserte. Eit anna problem me har er kopla opp til kraftfortildelinga. Ein del av dei eldre kyrne vegrar seg for besøk i kraftforautomatane. Dei yngre beista har organsiert seg slik at området rundt automatane konstant vert overvåka. Høyrer ei av dei lyden av fallande kraftfor er ho fort på plass. Kroppen vert plassert normalt på utgangen av kraftforautomaten. Hovudet er i jurhøgde og vert slengt att og fram. Sjølv ungdomen veit det er ubehageleg å verta stanga i juret. Og når offeret har flykta, et tjuven opp kraftforrestar. Kanskje bør bonden ta hintet og auka kraftforrasjonane.

Siste dagens spørsmål gjekk på far sitt aktivitetsnivå. Og me har fått nokre svar. Dei fleste har overvurdert dagens 57-åringar. Det er fint at me har tru på dei gamle, men for å ha godteke svara måtte dei ha lege på 5-25 klatringar. Premien går difor til Harald Kryvi som er snill og grei og har forøvrig skrive ei flott bok om fiskeanatomi.

Dagens spørsmål: Kor mange spener har kua?

Riktig svar kan sendast på sms til 91108775. Riktig svar vert premiert med rosande omtale og open melkekran ved besøk på Tunheim samdrift. I tillegg vil Olav Sirevåg få ein overraskelse tilsendt om han svarar riktig, dette spørsmålet er tross alt retta med tanke på han.

Dagens ku: 856 Bromma
Fordi: Ho mjølkar meir enn dobbelt så mykje som den nest høgst ytande. Har eit snitt på over 46 liter døgnet. Mykje vatn.

I eksil

2004-11-21T10:19:00.000+01:00

Dei siste 4 vekene har endra livet. Men me som befinn oss i bergen har litt lite oversikt over kva som skjer heime. Me veit det går ganske godt, med nokre startvanskar. Slik er ei vanleg novembernatt på Tunheim, antakeleg:

01.05: Far står opp, han må ut for å setja i gang systemet etter robotvasken. Mor søv. Medan far er ute oppdagar han at 322 Gunda ikkje har vore i roboten på 16 timar. Han set difor igang operasjon "melkespreng". Men han finn fort ut at Gunda er lite lysten på mjølking, og det går i stå. Slikt kan ikkje venta til morgonstellet. Han går difor inn og dreg mor ut av senga.
Mor søv.
Han får kledd henne opp, og ho vert til slutt plassert bak på Gunda slik at kua ikkje skal finna på å gå bakover. Far dreg i halsbandet. Det løsnar og kua sig inn. Porten går att. Kua er inne, men det er far òg. Mor er inne igjen, og søv. Far klatrar over den framre porten og sklir ned att på andre sida. Han vil inn, men roboten finn ikkje spenane til Gunda. Spenekoppane vert sette på manuelt, og heldigvis går alt bra. Far går inn for å leggja seg igjen. "Melkespreng" vart ein suksess.

03.38: Far står opp, ikkje lett å sova. Han går ut for å sjekka at alt står bra til med dyra og maskineriet, og tenkja litt på korleis neste påbygg vert.

Me har fått fleire rette svar på siste spørsmål. Men raskast ute var ein sørlending på Gjøvik. Om han har noko imot austlendingar veit ikkje eg, men det kan tenkast. Svaret gjekk iallefall i den retning. Det kan me lika. Og eine delen av premien kjem her: Du er ein skikkeleg kjekkas. Resten av premien kan mottas ved besøk på garden, det vonar me skjer om ikkje så lenge.

Dagens spørsmål: Kor mange gonger har far klatra ut av roboten?

Riktig svar kan sendast på sms til 91108775. Riktig svar vert premiert med rosande omtale og open melkekran ved besøk på Tunheim samdrift.

Dagens ku: 856 Bromma
Fordi: Ho er størst

Nedtur

2004-10-23T18:52:00.000+02:00

To knallharde dagar, før me i dag kunne slappa av litt. Men nå er me nesten i land. Alt er klart for å få sviv på roboten. Og alt såg godt ut, heilt til torsdag. Då hadde montøren frå DeLaval ikkje så mykje meir å gjera, og fann ut at han burde senda bestillinga på delene han manglar. "Det tar vel en uke eller to", sa han då han reiste. Me tykte det heile var relativt fantastisk. Fyrste gong han var her, såg han at fleire delar mangla. Men dei delene vart altså ikkje bestillte før no. Dette fører til at DeLaval berre kan gløyma den beklagelsen eg kom med på onsdag; dei er nokre knehøner. I tillegg fekk austlendingen flytta tanken vår på utsida, slik at han kunne montera røyra på den nye tanken. Men den kan me ikkje ta i bruk før han kjem att. Litt tungt for oss, som føler me har nok slit. Og for Knut som har teke fri neste helg for å sjå på roboten i svevet. Det virkar som om me alltid har to veker igjen til me er i gang. Slik har det iallefall vore siste månaden.

Nok om det, me er trøtte av heile DeLaval. Eg lovar at det namnet ikkje skal nemnast meir i denne blog. Der var det slutt.

Me har ikkje fått svar på siste dagens spørsmål, så her kjem det eit nytt og kanskje enklare.

Dagens spørsmål: Frå kva landsdel kjem den montøren som ikkje arbeider her neste veke?

Svar sendast på sms til 91108775. Riktig svar premierast med rosande omtale, 1 liter mjølk og kanskje nokre nasehår frå ein viss montør.

Dagens ku: 328 Gabrielle
Fordi: Skal slaktast på tirsdag

Respons

2004-10-20T19:57:00.000+02:00

Endeleg har me opplevd å få respons. Me har fått dugande svar, som fortener premiering. Men meir om dette seinare.

Dagen starta litt spesielt. Kyrne hadde vore inne heile natta, og hadde lagt ned ein heil del avføring. Fyrste halvtimen av stedla vart difor brukt til å skrapa drit. Det vart fort bestemt at me måtte få i gang måkeanlegget på nordsida i løpet av dagen. Så det gjorde me. Med mykje drit på spener og organ, gjekk mjølkinga sin gang. 340 Hanna tykte visst ikkje skautet mitt var særleg fint, for då ho fekk skikkeleg sveiv på halen, slo ho plagget av ,og ned. Det vart ikkje sett på igjen då lukta av det ikkje lenger var særleg godt, og litt fukt og farge hadde trengt inn mellom trådane.

Dagen gjekk, me oppdaga at me igjen hadde fått feil innreiing av Reime. Det førte til bruk av ein del kraftuttrykk, som arrhh, aiiiii og fillen. Men me fekk sett opp halvparten. Resten må me få seinare, om eit par veker. Men alt er ikkje gale. Montøren frå DeLaval har vist seg frå ei betre side denne gongen, og eg vil nytta høvet til å be om forlatelse for dei krasse tonane i ein tidlegare post. Eg var ung og dum, beklager.

Så over til spørsmålsbolken. Me har fått eit svar på kvar av dei to spørsmåla. Det vert hevda at me mjølkar MANGE kyr om morgonen og at kua går drektig i 9 månadar. Desse er begge, med litt slingringsmon, riktige svar. Same person ser ut til å vera kjelda, men me har ingen namn. Me ser oss difor nødde til å takka Oddvind Myrkhesja frå Bykle i Setesdal, for at han er ein så snill og omtenksom kar. Full av pågangsmot er han òg. Han vil få tilsent 1 liter mjølk i ein norgespakke.

Dagens spørsmål: Kva er ein hase?

Send riktig/feil svar på sms til 91108775. Namn kan vera godt å ta med om rosande omtale vil mottas. Utan namn går takken som vanleg til ein oppdikta mannleg person. Andre del av premien, som er 1 liter mjølk, er bestemt at kan hentast her på garden. Det er nok enklare for alle partar.

Dagens ku: 260 Bjørg
Fordi: Ho byrjar å verta gamal, og treng litt oppbakking.

Goe gang

2004-10-19T20:02:00.000+02:00

Det var tirsdag i dag, og me byrjar å sjå lyst på ting. Montøren frå DeLaval er på plass igjen, og lovar oss gull og mange tre innan ei veka. Han gav oss ein prøve på herlegdomen då me for fyrste gong fekk oppleva straumen fara gjennom roboten. Gysla fint.

Me er tilbake til å mjølka på berre ei side, men reknar med at det går fort over. Sørsida er truleg klar før helga, håpar eg. Kyrne står ofte litt tett, difor vert mjølkinga prega av mykje "mellom beina tørk" og ikkje "sidetørk" som er vanleg. Påsetjinga av mjølkeorgan har òg ein hang til å verta litt keitete. I dag tidleg var eg så keitete at eg fekk ei ku til å sparka meg i underleppa med hasen. Det var kunstnerisk.

Me har enno ikkje motteke noko svar frå dykk lesarar på Dagens spørsmål frå sist veke. Kanskje var det for vanskeleg. Kva som var svaret må eg spørja Knut om, så det kjem me tilbake til. Men me gjev oss ikkje.

Dagens spørsmål: Kor mange kyr mjølkar me kvar morgon?

De må ikkje la dykk lura av den snedige spørjeforma, men send svar inn på sms til tlf:91108775
Me er svært takksame for svar, og den som er nærast rett antal, vil få rosande omtale og 1 liter mjølk sendt i posten. For ordens skuld kan leggjast til ho er ikkje pasteurisert eller homogenisert, og difor flyt fettet på toppen. No for tida er det 7 % fett. Gul og god. Kjem det ingen svar, vil me leggja ut ein oppdikta mannleg person som vinnar. Lukke til.

Dagens ku: 321 Gerny
Fordi: Ville/klart ikkje rygga då eg baud henne det. Ho hadde kjørt seg inn i ein trong korridor, og eg ville ikkje sleppa henne fram. Prøvde med alt frå koseleg drøs til lett tortur, men eg gav opp etter 10 minutter. Eg kjende på litt lett irritasjon, og frykta eg kunne koma til å behandla Gerny med mindre respekt enn ho fortener.

Plopp

2004-10-16T19:56:00.000+02:00

Mjølkinga går fort for tida. Enn så lenge er det god plass til alle kyrne rundt matfatet. Men alle endringane gjer kyrne litt skvetne. Alle båsskilja vart fjerna i dag, og slikt kan gjera sterkt inntrykk. 315 Frøydis og 339 Hulda bruker begge eit par minutt før dei tek steget heilt inn i fjoset, og då kjem det som oftast som eit byks. Godt å få spenninga ut. Ellers har det vore litt dramatikk i dag. 283 Drusa fekk eit kutt rett over klauva på venstre framlem. Ein del blod vart utaust og Knut måtte finna fram sysaker. Pasienten har det godt no, med sveitteband rundt handleddet.

Dagens ku: 362 Imba
Fordi: Ho er ein dagdrøymar. Stod etter kveldsstedla attmed brua med attlatne auge og tenkte på varmare stader, då ho tok eit lite steg for langt bak. Det vart for bratt for bakføtene og baken vart uhorveleg tung. Ho forsvant nedover med panikk i blikket og utstrekte armar. Dyret landa så breitt det var og det vart ein skikkeleg jurvask. Heldigvis er det ingen fiskar i bekken. Dei hadde vel vorte flate, og flyndrer trivst ikkje i ferskvatn. Men kua kom seg opp og fram. Alt vel.